Thi công đập tràn hồ chứa nước Huổi Phạ phục vụ nước tưới cho 300ha lúa và hoa màu của thành phố Điện Biên Phủ. Ảnh: TTXVN

Cuối tháng 4-2010 tôi cũng đoàn cựu chiến binh Trung đoàn 367 pháo cao xạ đầu tiên của Quân đội ta về thăm lại Điện Biên Phủ. Đường từ ngã ba Tuần Giáo qua huyện lỵ Mường Ẳng vào thành phố Điện Biên dài 80km đã được sửa sang mở rộng trải nhựa phẳng lỳ. Đứng trên đồi D1, ngọn đồi cao nhất ở phía đông thung lũng Mường Thanh nhìn xuống mới thấy thành phố Điện Biên Phủ thật là đẹp. Toàn cảnh đô thị mới non trẻ này như một bức tranh sơn thủy hoàn hảo.

Đi bộ rảo bước trong thành phố thấy đường thật rộng rãi, rất ít bụi đường, khói xăng. Thành phố chưa có nhà nào cao quá 6 tầng, rất nhiều nhà mới xây và đang xây nằm kề nhau bên các phố mới mở. Chợ trung tâm Điện Biên nằm trên đường 7-5, ngay phía đông bắc thành phố, xây 3 tầng to đẹp, mặt bằng rộng với hàng trăm gian ki-ốt, hàng hóa đầy ắp phong phú đa dạng...

Trong buổi tiếp đón thân mật chúng tôi, đồng chí Nguyễn Thanh Tùng, Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy Điện Biên cho biết, mấy năm gần đây do công tác thủy lợi tốt, kỹ thuật canh tác được cải tiến cộng với mưa thuận gió hòa nên tỉnh Điện Biên liên tiếp được mùa, đời sống bà con các dân tộc trong tỉnh được cải thiện rõ rệt. Tỉnh có 360km đường biên giới giáp Lào và 38km đường biên giới giáp Trung Quốc. Nhờ sự phối hợp hoạt động chặt chẽ giữa lực lượng công an, bộ đội biên phòng và lực lượng dân quân địa phương vùng biên, nên tỉnh đã bảo đảm tốt an ninh trật tự an toàn xã hội. Nhân dân vùng biên giới luôn được sống thanh bình, yên ổn làm ăn. Từ nay đến cuối năm 2012, tỉnh Điện Biên còn phải lo di dời 4.000 hộ dân nằm trong vùng lòng hồ thủy điện Sơn La đến nơi ở mới với kinh phí lên tới gần 5.000 tỷ đồng.

Về vùng nông thôn, chúng tôi càng cảm nhận được tỉnh Điện Biên thay đổi nhanh chóng, tiến bộ toàn diện. Cánh đồng Mường Thanh đầy hố bom, chi chít công sự lô cốt ngày nào, nay đã bốn mùa lúa, ngô xanh tốt bạt ngàn. Lương thực làm ra không những đủ ăn trong tỉnh mà còn bán cho các tỉnh khác, đặc biệt là hai loại: Gạo tám hạt nhỏ và gạo nếp hạt tròn đã mang thương hiệu gạo Điện Biên.

Sau khi đến thăm vết tích một trận địa pháo cao xạ 37mm, ở gần bản Mển xã Thanh Nưa, huyện Điện Biên, chúng tôi vào bản thăm hỏi đồng bào. Bà con rất vui được gặp các anh Bộ đội Cụ Hồ năm xưa. Xã Thanh Nưa đã có đường bê tông đi vào từng ngõ xóm, đồng lúa đang vào kỳ làm đòng, rất tươi tốt. Nhờ tiếp thu được kỹ thuật mới là gieo sạ thẳng nên lúa ở bản đạt năng suất cao hơn hẳn cách gieo cấy truyền thống. Cả bản chỉ có 35 héc-ta lúa nước vậy mà vẫn đủ thóc gạo nuôi 517 nhân khẩu, tính ra mỗi héc-ta đạt 6 tấn thóc. Bản Mển vừa được tỉnh Điện Biên công nhận là “Bản văn hóa” vì có nhiều thành tích, nổi trội nhất là từ 3 năm nay không có phụ nữ nào sinh con thứ ba và không có tệ nạn xã hội.

Chúng tôi nghé thăm một gia đình người Thái đen trong bản. Chồng là Cò Văn Đôi, sinh năm 1973, vợ là Quảng Thị Dương sinh năm 1976. Họ có 2 con, cháu gái đầu sinh năm 1995 đang học lớp 9,  mới 15 tuổi đã cao hơn mẹ và đẹp như một diễn viên múa. Còn cháu trai sinh năm 2005, trông rất khôi ngô. Gia đình có một xe máy và 2 xe đạp loại tốt để đi lại, đặt dưới tầng trệt của ngôi nhà sàn 3 gian, vách thưng bằng gỗ ván quét véc-ni màu cánh dán. Gần cầu thang lên xuống có vòi nước bằng đồng sáng loáng, luôn có nước để phục vụ sinh hoạt. Nước sạch ở đây lấy từ khe suối, được lọc sạch trước khi chảy vào một bể xây ở lưng chừng đồi, từ đó tỏa về cho hơn 100 gia đình theo con đường ống nhựa. Mỗi nhà chỉ phải trả tiền nước sinh hoạt là 10 nghìn đồng/tháng. Trong nhà anh Đôi còn có nhiều vật dụng đắt tiền khác thể hiện một cuộc sống khá đầy đủ.

Tạm biệt Điện Biên, chúng tôi đều chung ý nghĩ, mảnh đất lịch sử này đã thay đổi quá nhanh. Bốn năm nữa thôi - năm 2014 - chào mừng kỷ niệm 60 năm chiến thắng Điện Biên Phủ oai hùng, chắc chắn tỉnh Điện Biên non trẻ sẽ còn đạt nhiều thành tựu lớn lao hơn nữa trong phát triển kinh tế - xã hội.

Thế Trường