QĐND - Bộ Tài chính Mỹ thông báo sẽ hoãn việc tái đầu tư các khoản tiêu dùng để duy trì Quỹ bình ổn tỷ giá hối đoái. Đây được coi là "biện pháp đặc biệt", và thậm chí được coi như giải pháp cuối cùng tránh cho nước Mỹ sớm rơi vào tình trạng vỡ nợ, khi Nhà Trắng và Quốc hội không đạt được thỏa thuận về nâng mức hạn vay nợ của Chính phủ Mỹ vào ngày 2-8 tới đây.

Tổng thống Ô-ba-ma phát biểu tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng về vấn đề nợ công. Ảnh: AP

Nút thắt của vấn đề trần nợ công của Mỹ (hiện đã kịch trần vào ngày 16-5 vừa qua ở mức hơn 14 nghìn tỷ USD), chính là sự đối lập quan điểm giữa các thành viên trong chính phủ mà phần lớn thuộc Đảng Dân chủ với các các nghị sĩ thuộc Đảng Cộng hòa hiện nắm đa số ở Hạ viện. Quan chức Bộ Tài chính Mỹ giải thích, sở dĩ coi đây là biện pháp cuối cùng bởi thông qua “biện pháp đặc biệt” trên, Bộ Tài chính Mỹ vẫn có thể tiếp tục duy trì khả năng vay mượn thêm hai tuần nữa nhằm chi trả cho các dịch vụ công.  Giới hạn trần nợ công mặc dù đã chạm ngưỡng từ giữa tháng 5-2011, và cũng đã có cảnh báo về sự nguy hiểm đối với nền kinh tế và xã hội Mỹ, nhưng những mâu thuẫn không thể giải quyết giữa Nhà Trắng và Quốc hội đã đẩy vấn đề tới ngưỡng nguy hiểm: Vỡ nợ.

Cả Tổng thống B. Ô-ba-ma (B. Obama) và các nghị sĩ Đảng Cộng hòa đều đưa ra các đề xuất. Tuy nhiên, đều bị phía bên kia bác bỏ hoặc không chịu nhượng bộ. Trước tình thế bị “dồn vào chân tường”, Tổng thống Ô-ba-ma đã từng đề nghị hai bên thỏa hiệp nhằm đi tới một "thỏa thuận cân bằng", theo đó Nhà Trắng đồng ý cắt giảm chi tiêu công, đổi lại Đảng Cộng hòa nắm quyền kiểm soát tại Hạ viện phải ủng hộ chính sách tăng thuế đối với người giàu để tăng nguồn thu cho chính phủ. Tuy nhiên, hạ nghị sĩ Đảng Cộng hòa tuyên bố, trong cuộc họp vào ngày 19-7 tới, họ chỉ bỏ phiếu về Dự luật nâng mức trần nợ công hiện nay thêm 2,4 nghìn tỷ USD như Tổng thống Ô-ba-ma đề xuất nếu như Quốc hội thông qua việc sửa đổi ngân sách theo yêu cầu của phe Cộng hòa.

Trước những bế tắc chính trị và khả năng vỡ nợ có thể xảy ra, Tổng thống Ô-ba-ma cảnh báo, phe Cộng hòa phải đưa ra một kế hoạch nghiêm túc, và phải có sự nhượng bộ nhất định để sớm đạt được thỏa thuận nhằm ngăn chặn nguy cơ nước Mỹ bị vỡ nợ công. Tổng thống Ô-ba-ma thông báo, ông đã quyết định tạm ngừng các cuộc thương thuyết về ngân sách, yêu cầu các nhà lãnh đạo hai đảng trong Quốc hội đưa ra một kế hoạch hành động nhằm phá vỡ thế bế tắc hiện nay.

Cảnh báo về hậu quả xấu có thể xảy ra, các chuyên gia kinh tế của Mỹ nhấn mạnh, nếu Quốc hội Mỹ không thông qua quyết định nâng giới hạn mức vay nợ của Chính phủ liên bang, nền kinh tế lớn nhất thế giới có nguy cơ sẽ rơi vào một cuộc suy thoái mới. Theo giới chuyên gia, vỡ nợ có thể gây ra những xáo trộn lớn trong hệ thống kinh tế, thậm chí kéo theo một cuộc khủng hoảng tài chính mới. Lãi suất sẽ tăng, các thị trường chứng khoán sẽ tụt dốc cùng với giá trị của đồng USD Mỹ, và trong phạm vi lớn hơn, nền kinh tế Mỹ và thậm chí là phạm vi thế giới có thể lại rơi vào suy thoái.

IMF cũng bổ sung thêm rằng, việc nâng trần nợ là không thể tránh khỏi và đây cũng không phải là điều bất bình thường khi quốc gia này đã nâng trần nợ lên hơn 70 lần trong suốt vài thập kỷ qua. Các chuyên gia IMF và Bộ Tài chính Mỹ cho rằng, nợ trần Mỹ cần được nâng lên mức 20 nghìn tỷ USD.

NGUYỄN HÒA