QĐND Online - Trước tình trạng nắng nóng kéo dài, đã hơn một tháng qua, nhiều người nuôi tôm ở các vùng sông Bàn Thạch (huyện Đông Hòa), Tuy An, Sông Cầu…bất lực nhìn tôm nuôi chết hàng loạt do dịch bệnh bùng phát trên diện rộng, hồ trơ đáy vì thiếu nước. Dù chưa đến kỳ thu hoạch nhưng hiện đã có  trên 90% diện tích ao phơi  đáy, nhiều nông dân trắng tay, nợ nần chồng chất, nhiều cánh đồng tôm trên địa bàn tỉnh gần như bị xóa sổ!

Vụ nuôi tôm năm nay, chỉ tính riêng hai xã Hòa Hiệp Nam, Hòa Tâm (huyện Đông Hòa) bà con đã thả nuôi 437 ha. Theo tính toán ban đầu, đến nay đã có trên 90% số tôm thả nuôi bị dịch bệnh; nhiều vùng nuôi tôm ở hạ lưu sông Đà Nông bị xóa sổ bởi dịch bệnh hoành hành như Đồng Voi, Đầu Đá, Đồng Quánh, Đồng Quao, Đồng Cương, Đồng Gieo, Cồn Giữa, Cồn Khô, Gò Đình, Gò Kè, Phước Giang, sông Ngọn… Ông Đinh Văn Lắm, ở xã Hòa Hiệp Nam, cho biết: Vụ tôm năm nay, chúng tôi mua con giống từ những công ty đã có thương hiệu trên thị trường và đều được kiểm dịch trước khi con giống xuất bán. Thời gian đầu tôm lớn nhanh, mừng lắm. Đâu ngờ, chỉ trong một thời gian ngắn thì tôm bị bệnh. Chỉ tính riêng hai hồ nuôi tôm với diện tích 1,5ha của ông Lắm, bán xô với giá 10 nghìn đồng/ký, vụ này ông lỗ gần 200 triệu đồng. Còn ông Võ Xuân Thế ở thôn Phước Tân, xã Hòa Tâm cho hay gia đình ông thả nuôi hai lần trên diện tích 1,2ha và cả hai lần đều bị dịch bệnh. Triệu chứng là tôm bỏ ăn, nổi lên mặt nước rồi đâm đầu vào bờ chết. Gia đình ông Thế đã mua nhiều loại thuốc để xử lý nước trong hồ nuôi và chữa bệnh cho tôm, nhưng tôm vẫn cứ chết.

Nông dân nuôi tôm

Kết quả kiểm tra của các chuyên gia thuỷ sản Phú Yên cho biết, tôm nuôi ở vùng Đà Nông có triệu chứng bỏ ăn, bị bệnh taura, đỏ thân, đốm trắng, nổi lên mặt nước rồi đâm đầu vào bờ chết hàng loạt. Nguyên nhân chính là do ô nhiễm môi trường nguồn nước nghiêm trọng. Bên cạnh đó, tình trạng nắng nóng kéo dài từ trước Tết Nguyên đán đến nay đã làm nước trên sông Bàn Thạch bị cạn kiệt, khô hạn làm cho dòng chảy kém lưu thông, trong khi đó một số người nuôi thiếu ý thức cộng đồng, mạnh ai nấy thả tôm không theo thời vụ, đã xả nước thải của những ao hồ bị dịch bệnh ra sông, khiến cho cả vùng nuôi bị ô nhiễm nặng

Thêm vào đó, hầu hết bà con đều chuyển sang thả nuôi tôm thể chân trắng với mật độ quá dày, khoảng 100 con/m2 trong khi nguồn tôm giống mua trôi nổi ở nhiều nơi, không qua kiểm dịch. Ông Đỗ Kim Đồng - Phó phòng NNPTNT huyện Đông Hoà - cho biết, do dịch bệnh tôm liên tục xảy ra nên mấy năm nay, vùng tôm ở Đà Nông chỉ thả nuôi được phân nửa trong tổng số diện tích 1.200ha. Riêng vụ này chỉ mới thả nuôi được gần 450ha, nhưng dịch bệnh gần như xoá sổ toàn bộ ao đầm tôm nuôi, gây thiệt hại nặng cho người nuôi. Nếu không có giải pháp quản lý, quy hoạch vùng nuôi, có chế tài để xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy chế vùng nuôi... thì khó có thể cứu được đồng tôm Đà Nông.

Theo ông Đinh Văn Thu, cán bộ khuyến ngư xã Hòa Hiệp Nam, có nhiều nguyên nhân dẫn đến dịch bệnh ở tôm, trong đó nguyên nhân chính là do nguồn nước bị ô nhiễm, dòng chảy không được thông suốt. Một số người nuôi thiếu ý thức đã xả nước thải của những ao hồ bị dịch bệnh ra sông, khiến cho dịch bệnh lay lan trên diện rộng. Ngoài ra, mật độ thả nuôi quá dày, khoảng 100 con/m2 (dày gấp đôi so với quy định mật độ tôm nuôi), cũng góp phần cho dịch bệnh trên con tôm bùng phát.

Trong khi đó, người nuôi tôm tỏ ra nghi ngờ khâu kiểm dịch con giống, bởi các năm trước, dịch chỉ xảy ra cục bộ ở một số vùng nuôi, còn năm nay đa số giống đều qua kiểm dịch nhưng lại bùng phát dịch bệnh cùng một lúc trên diện rộng. Ông Đỗ Kim Đồng, Phó phòng Nông nghiệp – Phát triển nông thôn huyện Đông Hòa, cho biết: Gần đây người nuôi tôm không tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật là tác nhân gây dịch bệnh tràn lan. Nghiêm trọng hơn là môi trường nuôi bị phá vỡ, nhiều vùng nuôi bị ô nhiễm bởi hệ thống dẫn nước dùng chung cho việc cấp và thoát. Người nuôi cũng thiếu ý thức trong việc bảo vệ môi trường, tự ý xả nước thải bừa bãi ra sông. Nhiều quy chế vùng nuôi được ban hành, nhưng người nuôi lại không thực hiện.

Để hạn chế dịch bệnh trên tôm, ông Biện Minh Tâm, Giám đốc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Phú Yên cho biết: Trước mắt, trong điều kiện dịch bệnh bùng phát, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phú Yên vừa có thông báo cho nông dân và các địa phương tại Phú Yên tạm ngừng thả tôm trên diện tích mới; thực hiện các biện pháp xử lý môi trường theo hướng dẫn kỹ thuật của cơ quan chuyên môn.

Bài và ảnh: KIM CHI