Tuyến đường sắt vận tải liên Triều đang mở ra một giai đoạn hòa dịu và hợp tác trên bán đảo Triều Tiên. Ảnh: VTV

2007 đã trở thành một năm đặc biệt với khu vực Đông Bắc Á với những bước chuyển mình sôi động trên nền tảng hợp tác đã bắt đầu đi vào chiều sâu. Trái với gam màu “xám” trong năm 2006 tạo nên bởi những bất ổn và xung khắc về an ninh, năm nay những luồng gió mát đã tràn về mang lại một sức sống mới cho khu vực.

Trước đây, nhắc đến Đông Bắc Á là người ta hình dung tới viễn cảnh đáng lo âu xuất phát từ cuộc khủng hoảng hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên và những bất đồng gay gắt giữa Oa-sinh-tơn và Bình Nhưỡng tại các vòng đám phán hạt nhân 6 bên, dẫn đến sự bế tắc trong cách giải quyết cuộc khủng hoảng. Thế nhưng hiện nay, những vụ thử tên lửa và vấn đề vũ khí hạt nhân của CHDCND Triều Tiên, từng gây ra cơn địa chấn rung chuyển Đông Bắc Á năm 2006, đã nhường chỗ cho những cái bắt tay tự nguyện và đầy thiện chí.

Bước đột phá quan trọng khai thông cuộc khủng hoảng hạt nhân Triều Tiên trong năm qua chính là sự tôn trọng quyền hợp tác, phát triển cùng có lợi của Bình Nhưỡng. Đúng như cam kết trong thỏa thuận chung đạt được tại vòng đàm phán 6 bên ngày 13-2-2007, Triều Tiên đã chấm dứt hoạt động và niêm phong lò phản ứng hạt nhân chủ chốt Dông Piên và từng bước nới rộng việc gỡ bỏ các cơ sở hạt nhân của mình. Những chuyến đi tới Bình Nhưỡng tấp nập trong thời gian gần đây của các đoàn thanh sát của LHQ và Cơ quan nguyên tử quốc tế (IAEA) được xem là bằng chứng rõ nét nhất cho thấy cuộc khủng hoảng hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên đang dần thoát ra khỏi thế bí.

Sự chuyển hướng có tính chất đột phá của Bình Nhưỡng đã tạo đà cho hàng loạt động thái hợp tác khác. Mỹ hiện cũng không còn lý do để tiếp tục chứng tỏ lập trường cứng rắn và trì hoãn cái bắt tay với Triều Tiên. Vì vậy mà Trưởng đoàn đàm phán hạt nhân của Mỹ C.Hin trong thời gian gần đây luôn bày tỏ thái độ lạc quan trước tiến trình tháo gỡ các lò phản ứng của Bình Nhưỡng, xem đây là những “diễn biến tích cực và có lợi” cho việc giải quyết cuộc khủng hoảng. Mặc dù vấn đề hạt nhân của Triều Tiên vẫn chưa đi đến hồi kết, song với nỗ lực thúc đẩy hợp tác thông qua đối thoại của Nga và Trung Quốc, cùng với dấu hiệu “ấm” dần trong quan hệ giữa Nhật Bản - Triều Tiên, hy vọng về một bán đảo Triều Tiên phi hạt nhân không phải vượt quá tầm tay.

Năm 2007 đã chứng kiến bước chuyển biến kỳ diệu trong mối quan hệ giữa hai miền Triều Tiên khi lần đầu tiên trong lịch sử, một vị Tổng thống của Hàn Quốc chọn đường bộ làm cầu nối cho cuộc hội đàm song phương cấp cao. Tổng thống Rô Mu Hiên bước qua lằn ranh chia cách chỉ trong phút chốc nhưng thực sự đó là hơn 50 năm cách trở giữa Bình Nhưỡng và Xơ-un. Nhiều chuyến hàng viện trợ trị giá hàng trăm triệu USD từ Hàn Quốc đang hối hả cập cảng Triều Tiên. Các gia đình bị ly tán hồi chiến tranh đã, đang tiếp tục được gặp gỡ. Và, mới đây, tuyến đường sắt vận tải liên Triều chính thức đi vào vận hành… đang mở ra một giai đoạn hòa dịu và hợp tác trên bán đảo Triều Tiên.

Nhìn lại một năm qua, dù lời từ biệt sớm của cựu Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê tạo ra một xung động nhỏ trong chính trường khu vực, song toàn cảnh bức tranh Đông Bắc Á năm 2007 vẫn mang một sắc màu rạng rỡ. Thủ tướng kế nhiệm của Nhật Bản, ông Y.Phư-cư-đa, tiếp tục chủ trương thúc đẩy hợp tác đối ngoại với hai nước láng giềng Trung Quốc và Hàn Quốc - mục tiêu trọng yếu mà cựu Thủ tướng S.A-bê từng nỗ lực vun đắp nhằm tháo gỡ những vướng mắc về lịch sử.

Vượt qua những cú sốc từ cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997, năm qua, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn tiếp tục giữ vị trí là đầu tàu kinh tế của cả khu vực, đưa Đông Bắc Á tiến chậm rãi nhưng chắc chắn, vượt qua những biến động của nền kinh tế toàn cầu. Ngân hàng Thế giới (WB) trong bản báo cáo vừa được công bố về triển vọng kinh tế, xã hội và chính sách của Trung Quốc, đã đánh giá rằng, triển vọng tăng trưởng kinh tế của quốc gia đông dân nhất thế giới này đang rất khả quan, chủ yếu nhờ xuất khẩu ổn định và đầu tư vẫn đang phát triển mạnh, với tốc độ tăng trưởng dự báo sẽ đạt trên 9% trong những năm tới.

Hơn nửa thế kỷ sau khi cuộc chiến tranh Triều Tiên kết thúc, Hàn Quốc đã vươn lên trở thành một quốc gia có tiềm lực kinh tế mạnh. Với khả năng tăng trưởng vượt mức 5%/năm trong những năm tới, hiện Hàn Quốc đang phấn đấu để trở thành trung tâm trung chuyển của Đông Bắc Á, một đầu mối giao lưu kinh tế lớn của khu vực. Trong khi đó, nền kinh tế Nhật Bản tiếp tục đà phục hồi vững chắc sau nhiều năm trì trệ, tiếp tục giữ vị trí là nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới và là trung tâm toàn cầu về tài chính, khoa học và công nghệ. Hàng loạt Hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương mà Nhật Bản, Hàn Quốc ký kết với các đối tác trong khu vực và thế giới, trong đó có Việt Nam, được xem là những nỗ lực tiếp thêm sức sống mới cho toàn khu vực.

“Trái tim” Đông Bắc Á đang dồn dập những nhịp đập hồi sinh mạnh mẽ. Từ những “nốt thăng” mà khu vực có được trong suốt năm qua, có thể nói Đông Bắc Á đang hiện ra với một diện mạo mới ngày một năng động và tươi mới hơn.

LINH AN