Đổi mới hình thức, sản phẩm du lịch là yếu tố thành công của du lịch Vũng Tàu (trong ảnh: Trưng bày tác phẩm nghệ thuật ngoài bãi biển)

Sau thảm họa bão số 9 cuối năm 2006, chính quyền, cơ quan chức năng các địa phương và báo giới đều có chung nhận định, phải mất ít nhất 2 năm sau, các địa phương vùng tâm bão đi qua (trọng tâm là Bà Rịa – Vũng Tàu và Bến Tre) mới có thể khôi phục được thiệt hại. Hơn nửa năm sau trận cuồng phong dữ dội ấy, chúng tôi trở lại vùng tâm bão...

BƯỚC ĐỘT PHÁ CỦA DU LỊCH

Dọc đường qua các huyện Long Điền, Đất Đỏ, Long Đất, Xuyên Mộc, thành phố Vũng Tàu, những địa phương nằm trong vùng tâm bão số 9 của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu nửa năm về trước, chúng tôi thực sự ngạc nhiên trước khung cảnh nên thơ, kỳ vĩ của vùng quê biển nổi tiếng về du lịch. Không còn nhận ra dấu ấn của trận cuồng phong nửa năm trước, ngoài những vết tích còn lại trên những căn nhà xây chưa kịp (và chưa đủ kinh phí) trát tường, những mái tôn lợp trên những thân cây tràm dựng làm cột thay thế những căn nhà bị đổ sập do bão . Màu xanh của biển quyện hòa cùng màu xanh của rừng và những vườn cây trái hút tầm mắt, tạo cảm giác ấm cúng và thanh bình.

Sau khi bão số 9 tràn qua, du lịch là ngành bị thiệt hại nặng nề nhất, nhưng nửa năm sau bão, du lịch cũng chính là ngành hồi sinh mạnh mẽ nhất. Sự hồi sinh của du lịch Vũng Tàu không phải tự nhiên mà có, cũng không phải nhờ đến một “phép màu” nào, mà đó là kết quả của sự nỗ lực rất cao của các doanh nghiệp, địa phương. Du lịch được tỉnh xác định là ngành mũi nhọn để “xốc” lại hoạt động kinh tế, xã hội sau bão. Bà Rịa-Vũng Tàu bắt tay ngay vào việc đầu tư, khôi phục, tự làm mới sản phẩm du lịch bằng lễ khai hội du lịch độc đáo. Đã không ít ý kiến lo ngại Vũng Tàu sẽ “mất cả vốn lẫn lãi”, bởi không ai lại muốn đến du ngoạn tại một địa phương vừa trải qua thảm họa thiên tai. Nhưng sự nghi ngại ấy lập tức tan biến khi những ngày diễn ra khai hội, riêng thành phố Vũng Tàu đã thu hút khoảng 500.000 du khách. Dù trong điều kiện khó khăn, song du lịch Bà Rịa-Vũng Tàu đã mang đến cho du khách những nét mới, với hơn 40 chương trình hoạt động.

Theo đà phát triển ấy, đến nay hoạt động du lịch của Bà Rịa-Vũng Tàu đã tạo nên bước nhảy vọt cả về lượng du khách lẫn doanh thu, lợi nhuận. Theo số liệu thống kê của Sở Du lịch tỉnh, 6 tháng đầu năm, ngành du lịch đã đón và phục vụ khoảng 3,52 triệu lượt khách, đạt hơn 63% kế hoạch năm, tăng 13% so với cùng kỳ năm ngoái, tổng doanh thu từ dịch vụ du lịch toàn tỉnh gần 592 tỷ đồng, đạt gần 56% kế hoạch năm, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2006. Ngay cả những khu du lịch bị bão số 9 “xóa sổ” hoàn toàn như: Thùy Dương, Mũi Nghinh Phong (thành phố Vũng Tàu), Kỳ Vân (huyện Đất Đỏ)... đến nay cũng đã lấy lại hiệu suất phục vụ và doanh thu. Đó là những kết quả thực sự ấn tượng mà ngày chứng kiến cảnh đổ nát, hoang tàn, không ai nghĩ sẽ làm được trong thời gian ngắn.

Bên cạnh các loại hình du lịch: Nghỉ dưỡng, giải trí, sinh thái... tạo được bước đột phá mạnh mẽ sau bão, cơ sở vật chất bị thiệt hại được các doanh nghiệp nhanh chóng đầu tư kinh phí sửa chữa, trùng tu và xây dựng mới, thì loại hình du lịch truyền thống, lịch sử... vẫn còn rất nhiều khó khăn. Do thiếu kinh phí nên việc sửa chữa, khôi phục nhà cửa, cơ sở vật chất hư hỏng tại các khu di tích chỉ làm chắp vá nên hoạt động diễn ra rất èo uột. Bà Rịa-Vũng Tàu có 22 di tích và khu di tích bị thiệt hại trong cơn bão số 9, trong đó khu di tích Bạch Dinh bị thiệt hại đến gần 90% cơ sở vật chất. Bạch Dinh là khu di tích nổi tiếng về vẻ đẹp cổ kính, huyền bí với hệ thống các công trình cổ và các chủng loại cây cổ thụ đặc biệt có giá trị. Đáng tiếc là những vẻ đẹp ấy đã bị biến thàn đống đổ nát, ngổn ngang sau bão. Chỉ riêng hệ thống cơ sở vật chất, để khôi phục lại được phải cần đến tiền tỷ. Ông Phạm Chí Thân, Giám đốc Bảo tàng tổng hợp tỉnh cho biết: Nguồn kinh phí để thực hiện vấn đề này phải dựa vào ngân sách. Bảo tàng tỉnh đã lập dự toán trình UBND tỉnh, song vẫn chưa có kinh phí để khôi phục. Các di tích nổi tiếng khác như: Di tích Thích ca Phật, di tích Viba trên đỉnh Núi Lớn, di tích Núi Dinh (huyện Tân Thành), nhà truyền thống nữ anh hùng Võ Thị Sáu (huyện Đất Đỏ)… đến nay cũng chỉ mới được khắc phục tạm bợ.

Nửa năm sau bão “Vương quốc” cây cảnh Chợ Lách, Bến Tre đã trở lại vẻ đẹp thanh tao (trong ảnh: Vườn cây cảnh của nghệ nhân Hải Sơn, xã Vĩnh Thành)

Cái Mơn được coi là “thủ phủ” của du lịch Bến Tre, nơi được mệnh danh là “vương quốc” cây cảnh của cả nước, gần như bị san phẳng trong cơn đại cuồng phong ngày ấy, đến nay cũng đã khôi phục lại vị thế, nhất là loại hình du lịch sinh thái, du lịch nhà vườn. Nghệ nhân Hải Sơn ở xã Vĩnh Thành cho biết: Hiện các nhà vườn đang nỗ lực cao nhất để chuẩn bị cho Tết Mậu Tý – 2008. Thị trường cây cảnh Tết Mậu Tý dù thiếu vắng những loại bon-sai lâu năm do bị bão làm hư hỏng, song sẽ có rất nhiều chủng loại, mẫu mã mới, đẹp, ấn tượng. Đó cũng là bước chuẩn bị cho Festival du lịch Mê Công sắp tới.

NAN GIẢI XỨ DỪA

Nỗi lo lớn nhất của các cấp chính quyền vùng tâm bão đi qua là đời sống của nhân dân sau bão. Tuy nhiên, đến nay những khó khăn của dân đều đã được hỗ trợ, giải quyết. Tìm hiểu vấn đề này tại các địa phương của tỉnh BR-VT, chúng tôi được biết, những địa phương vùng tâm bão không còn hộ dân gặp khó khăn về nhà ở. Anh Dương Văn Truyện, xã Phước Hội, huyện Đất Đỏ cho biết: Các hộ dân ở địa phương đều làm ruộng, trồng màu, chăn nuôi và làm kinh tế vườn. Thời gian qua thời tiết khá thuận lợi, việc sản xuất nông nghiệp phát triển tốt nên cơ bản các gia đình bị thiệt hại nặng đều đã ổn định đời sống.

Tại Bến Tre, người dân vùng tâm bão số 9 đang gặp nhiều khó khăn, do một bộ phận lớn các hộ dân sống dựa vào các sản phẩm từ cây dừa, tập trung chủ yếu ở 2 huyện Mỏ Cày và Giồng Trôm. Theo thống kê của ngành nông nghiệp tỉnh, hơn 22.000 ha dừa của Bến Tre bị thiệt hại do bão số 9 đến nay chưa thể khôi phục lại được. Ngoài số cây dừa bị gãy, đổ, lượng cây còn trụ lại được đến nay đều cho năng suất thu hoạch rất thấp. Không chỉ nông dân gặp khó khăn mà các doanh nghiệp chế biến sản phẩm từ dừa ở Bến Tre cũng trong tình cảnh hoạt động cầm chừng do khan hiếm trầm trọng nguồn nguyên liệu. Theo các kỹ sư nông nghiệp, nếu như lúa và hoa màu chỉ cần thời gian ngắn có thể khôi phục lại năng suất, thì cây dừa phải mất 3-4 năm, nên vấn đề nan giải này là điều bất khả kháng. Kết quả khảo sát của ngành nông nghiệp tỉnh cho thấy, năng suất dừa ở Giồng Trôm, Mỏ Cày... bị giảm khoảng 50%.

Để giải quyết tình trạng này, UBND tỉnh Bến Tre đã chỉ đạo Sở KH&CN phối hợp với các ngành liên quan tổ chức khảo sát, đánh giá thực trạng hệ thống các vườn dừa để có chính sách giúp nông dân khôi phục. Một trong những giải pháp mang tính dài hơi là trồng mới các vườn dừa bị thiệt hại nặng. Hiện tỉnh đang triển khai kế hoạch phát triển diện tích canh tác dừa lên 40.000 ha, trong đó trồng mới 5.000 ha, trồng xen canh với cây ca cao 10.000 ha.

Dù còn nhiều khó khăn, song nửa năm sau bão số 9, các địa phương vùng tâm bão đã mang một gương mặt mới bằng sự hồi sinh nhanh chóng và những bước đột phá mạnh mẽ. Sau trận cuồng phong thịnh nộ, biển lại hát tình ca...

Bài và ảnh: THANH KIM TÙNG