QĐND - Lực lượng đối lập ở Li-bi được tổ chức ra sao và liệu có khả năng “chèo lái” đất nước Li-bi trong trường hợp chính quyền của ông Ca-đa-phi sụp đổ hay không?

Phe đối lập ở Li-bi hiện nay được cấu thành từ những bộ phận đa đạng và khá phức tạp, bao gồm các bộ tộc nổi dậy, những người phản kháng, đào ngũ... Một loạt bộ tộc ở Li-bi đã tham gia lực lượng nổi dậy với vai trò đi đầu của các bộ tộc lớn như Warfala, Tarhuna. Sau khi giành được quyền kiểm soát thành phố Ben-ga-di ở miền Đông, phe nổi dậy đã thành lập "Hội đồng quốc gia lâm thời". Hội đồng này bao gồm các cựu quan chức chính phủ, quân đội, thủ lĩnh bộ tộc, quan chức chính quyền các tỉnh, thị trấn thuộc quyền kiểm soát của lực lượng chống chính phủ.

Lực lượng nổi dậy ở Li-bi trên một chiếc xe tăng chiếm được ở vùng ngoại ô Ben-ga-di. Ảnh: AP

Nhìn chung, phe nổi dậy ở Li-bi vẫn được xem là một tập hợp rời rạc, thiếu tổ chức với một bộ phận do bị kích động. Khi bạo loạn xảy ra và giành quyền kiểm soát nhiều thành phố rồi chiếm luôn các kho vũ khí của chính phủ, lực lượng này mới được trang bị vũ khí. Chính quyền Ca-đa-phi chủ trương hạn chế trang bị cho quân đội chính quy, vì vậy vũ khí và các phương tiện quân sự mà phe nổi dậy chiếm được ở Ben-ga-di chủ yếu thuộc loại lạc hậu, cũ kỹ từ thời Liên Xô cũ. Tuy nhiên, họ cũng chiếm được một số loại vũ khí khá tốt bao gồm cả xe tăng và vũ khí phòng không. Khi giành quyền kiểm soát thị trấn A-da-bi-i-a, phía Tây Ben-ga-di, họ đã chiếm được kho vũ khí ở một căn cứ quân sự rất hiện đại, gồm tên lửa vác vai SA-7, súng máy, súng phóng lựu, pháo phòng không... Theo Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế ở Thụy Điển, quân nổi dậy ở Li-bi hiện sở hữu 2 phản lực chiến đấu MIG-23, một máy bay chiến đấu Mi-24, một tàu chiến nhỏ lớp Koni, 3 xe tăng T-55, một xe vận tải bọc thép BMP-1 và một số khẩu đại pháo. Ngoài ra, các tướng lĩnh, sĩ quan chỉ huy, binh sĩ đào ngũ sang phe đối lập cũng mang theo vũ khí. Họ trở thành những chỉ huy chuyên nghiệp cho các nhóm vũ trang nổi dậy cũng như thành các chuyên gia huấn luyện quân nổi dậy cách sử dụng nhiều loại vũ khí khác nhau. 

Ngoài vũ khí chiếm được, lực lượng đối lập cũng được viện trợ vũ khí từ các thế lực bên ngoài nhưng không rõ số lượng bởi không nước nào muốn công khai hành động viện trợ vũ khí này. Phát ngôn viên của phe nổi dậy tại Ben-ga-di cũng xác nhận họ đã nhận được các lô hàng vũ khí viện trợ từ bên ngoài, nhưng từ chối cho biết chúng được gửi từ đâu.

Báo chí Anh đưa tin, Mỹ đã đề nghị đồng minh A-rập Xê-út cung cấp vũ khí cho lực lượng nổi dậy ở Ben-ga-di, nhưng hiện chưa rõ lời đề nghị này có được đáp ứng hay không. Tờ Độc lập đưa tin, các cố vấn quân sự, các sĩ quan tình báo được tàu chiến Mỹ và xuồng cao tốc đưa vào các thành phố duyên hải Ben-ga-di và Tô-brúc để giúp các lực lượng đối lập sử dụng vũ khí. Hiện nay, Mỹ vẫn phủ nhận các thông tin này, nhưng tuần trước Ngoại trưởng Mỹ Hi-la-ri Clin-tơn đã có cuộc gặp với đại diện của "Hội đồng quốc gia lâm thời" Li-bi. Cuộc gặp riêng giữa bà Hi-la-ri và ông Ma-mút Di-brin diễn ra trong 45 phút đề cập tới việc Mỹ và các đồng minh có thể giúp phe đối lập ở Li-bi chống lại ông Ca-đa-phi. 

Theo các nhà phân tích, cho dù nhận được viện trợ từ bên ngoài, phe đối lập Li-bi cũng khó có thể cân bằng lực lượng với phe ủng hộ ông Ca-đa-phi. Bằng chứng là trong thời gian diễn ra các cuộc giao tranh ác liệt với quân chính phủ, lực lượng nổi dậy đã từng bị thất bại, bị đánh bật khỏi các vị trí và sau đó đã phải tập hợp lại lực lượng để tiếp tục chiến đấu. Nếu không có sự can thiệp quân sự của bên ngoài, rất có khả năng phe nổi dậy có thể bị quân của ông Ca-đa-phi đè bẹp.

MỸ HẠNH