Mô hình khu công nghiệp và tổ hợp hóa dầu Naphtha Cracking.

10 tháng vượt xa 20 năm

Có thể nói, kết quả thu hút vốn đầu tư nước ngoài của Phú Yên trong những năm trước đây là nhỏ lẻ và manh mún. Giai đoạn 1989-1995 chỉ có 6 dự án được cấp phép, với tổng số vốn đăng ký 11 triệu USD. Giai đoạn 1996-2000 có khá hơn, nhưng cũng chỉ có 4 dự án được cấp phép, với số vốn đăng ký là 43 triệu USD. Và giai đoạn 2001-2005, có 26 dự án với số vốn đăng ký 184 triệu USD.

Với sự thu hút đầu tư như thế, trên bản đồ kinh tế của khu vực, Phú Yên vẫn là một tỉnh nông nghiệp. Thế mà chỉ trong 10 tháng năm 2007, tỉnh này đã vươn lên đứng thứ hai trong cả nước về thu hút vốn đầu tư nước ngoài trong năm. Bước đột phá đầu tiên là tỉnh đã cấp giấy chứng nhận đầu tư cho dự án nhà máy lọc dầu Vũng Rô cho liên doanh giữa Tập đoàn Teachnosatar (Vương quốc Anh) và Tập đoàn Telloil (Liên bang Nga), công suất 4 triệu tấn/năm, với số vốn đầu tư lên đến 1,7 tỷ USD. Hiện nay dự án đang được gấp rút thiết kế cơ sở hạ tầng và đánh giá tác động môi trường, dự kiến khởi công vào cuối năm 2008, đầu năm 2012 sẽ cho những tấn sản phẩm đầu tiên. Ngoài ra, trong năm Phú Yên còn tiếp 30 đoàn các nhà đầu tư nước ngoài, trong đó có một số đối tác quan trọng như Tập đoàn SP Chemical (Singapore), với dự án Khu công nghiệp hóa dầu Hòa Tâm, có số vốn đầu tư 300 triệu USD. Đặc biệt, Tổ hợp hóa dầu Naphtha Cracking đang xúc tiến tìm hiểu, nếu thành hiện thực sẽ thu hút nguồn vốn khổng lồ lên đến 11 tỷ USD (Hai dự án này đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư tại văn bản 1084/TTg-QHQT ngày 8-8-2007). Một tương lai không xa khi tổ hợp hóa dầu này được xây dựng, các nhà máy sản xuất Dicloetan, nhà máy sản xuất Polyprotylen, nhà máy sản xuất xút/clo, nhà máy sản xuất các chất thơm (Aromatic), nhà máy sản xuất PTA và các nhà máy sản xuất các sản phẩm khác như Acrylonitrile, acit Acrilic, PO, Epoxy, MDI, TDI, ABS…sẽ làm thay đổi cơ bản cơ cấu kinh tế, biến Phú Yên thành một trung tâm công nghiệp lớn ở miền Trung…

Bức tranh màu sáng

Năm qua giá trị sản xuất ngành công nghiệp của Phú Yên đạt mức tăng trưởng vượt 20,5% so với năm 2006. Ngoài 7 dự án công nghiệp đã đi vào hoạt động và các dự án mới đang được gấp rút triển khai, một số doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn, nhìn thấy tiềm năng to lớn ở mảnh đất này, đã và đang đầu tư thêm hàng trăm tỷ đồng để mở rộng, nâng công suất…

Vào những ngày đầu năm 2008, cả Phú Yên như một công trường xây dựng khổng lồ. Tại các khu công nghiệp và cụm công nghiệp đã có 66 dự án đã và đang được gấp rút xây dựng, với tổng số vốn 4.124 tỷ đồng và 25 triệu USD. Công ty Cổ phần bia Sài Gòn-Phú Yên nâng công suất lên 23 triệu lít/năm, Nhà máy đường KCP nâng công suất ép mía lên 5.000 tấn/ngày. Ba khu công nghiệp tập trung của tỉnh đã đạt tỷ suất đầu tư bình quân là 19,2 tỷ đồng/ha. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động, bước đầu đã mang lại hiệu quả đáng kể, đạt doanh thu 64,3 triệu USD và giải quyết việc làm, thu nhập ổn định cho hàng nghìn lao động. Năm 2008, Phú Yên phấn đấu đạt tốc độ tăng GDP 15%. Cùng với việc đẩy mạnh thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, Phú Yên tạo sự thông thoáng trong thủ tục hành chính. Trong chiến lược công nghiệp hóa nền nông nghiệp, tỉnh tiếp tục tạo sự chuyển dịch mạnh mẽ trong nền nông nghiệp theo hướng thâm canh tăng năng suất với các cây trồng chủ lực như mía, lúa, sắn; phấn đấu tăng tỷ trọng ngành chăn nuôi và cải tạo đàn bò lai sind đạt ít nhất 35% so với tổng đàn, nhân rộng mô hình nuôi bò thịt thâm canh, xem đây là một hướng chăn nuôi chính trong toàn tỉnh; tiếp tục đầu tư kết cấu hạ tầng cho nghề cá và nuôi trồng thủy sản, gắn nuôi trồng với việc xử lý bảo vệ môi trường và nguồn giống sạch bệnh…

Lợi thế và nhu cầu phát triển của Phú Yên đang mở ra cánh cửa của bức tranh kinh tế với những gam màu sáng, dự báo một sự bứt phá toàn diện trên các lĩnh vực. Hiện tại, Phú Yên đang tập trung sức để phát triển cơ sở hạ tầng đáp ứng cho nhu cầu ngày càng tăng của sự giao thương hợp tác. Trong năm nay, ngoài việc hoàn thành xây dựng cảng Vũng Rô (giai đoạn 2) và tuyến kè Bạch Đằng thuộc hệ thống chống ngập lụt thành phố Tuy Hòa, cầu Sông Ba và 6 cây cầu khác trên trục giao thông dọc miền tây của tỉnh đang được triển khai xây dựng, nhằm nối liền tạo sự giao thương thuận tiện với các tỉnh Bình Định và Đắc Lắc. Một tin vui khác đến với Phú Yên, mới đây Bộ trưởng Bộ Giao thông-Vận tải, đã ký quyết định phê duyệt quy hoạch cảng hàng không Tuy Hòa từ nay đến năm 2015 và định hướng đến năm 2025, với số vốn đầu tư 1.670 tỷ đồng.

Tổng quan về bức tranh kinh tế là như vậy. Song để biến tiềm năng to lớn này thành hiện thực, không phải Phú Yên không gặp những khó khăn. Chỉ riêng việc ưu tiên đầu tư nguồn vốn cho các công trình hạ tầng không có khả năng thu hồi vốn là rất lớn. Vì vậy, cần phải có một chính sách ưu đãi, để khuyến khích các nhà đầu tư thuộc tất cả các thành phần kinh tế vào lĩnh vực này. Bên cạnh đó cần quyết liệt hơn nữa trong việc cải cách hành chính, công khai minh bạch các quy trình, thủ tục , chính sách đầu tư, tạo điều kiện để các dự án đăng ký đã được cấp giấy chứng nhận đầu tư sớm được triển khai hoạt động và tiếp tục duy trì môi trường đầu tư để đón những dự án lớn. Và khi chuyển từ một tỉnh nông nghiệp sang công nghiệp, vấn đề bảo vệ môi trường là một đòi hỏi bức thiết của xã hội… Thời cơ và thách thức đan xen, đang là một thử thách lòng quyết tâm và những quyết sách chính xác của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Phú Yên.

ĐẶNG TRUNG HỘI