QĐND Online - Hạt muối Sa Huỳnh như mặn hơn khi diêm dân nơi đây đang phải đối mặt với tình trạng mất mùa – rớt giá...

Xót xa phận muối

Cơn mưa giông nặng hạt vào trưa ngày 9-7 đã làm tan đi hàng chục tấn muối kết tinh của diêm dân xã Phổ Thạnh (Đức Phổ - Quảng Ngãi). “Bao công sức của tụi tui bỏ ra trong hơn 10 ngày qua giờ đã tan thành bọt nước”, diêm dân Võ Tấn Phát than thở.

Khi trước, anh Phát làm công nhân nhà máy muối tinh chất lượng cao Sa Huỳnh và kiêm nhiệm bảo vệ nhà máy với mức thu nhập mỗi tháng trên 2 triệu đồng. Giờ nhà máy đã giải thể, anh chỉ còn đảm nhận chân bảo vệ với mức phụ cấp trên 800.000 đồng/tháng. Suốt ngày, anh luôn ở ngoài ruộng để canh nước, kiểm tra độ kết tinh của muối, cào muối, gánh muối…  

Gia đình anh có 6 nhân khẩu được chia gần 6 sào ruộng muối. Do thu nhập từ nghề muối quá thấp nên cuộc sống gia đình hết sức khó khăn. Vì vậy, hai người con đầu phải nghỉ học sớm để kiếm tiền phụ giúp cha mẹ, hiện chỉ còn hai cháu nhỏ đang theo học tại Trường Trung học cơ sở xã Phổ Thạnh. “Không khéo tụi nó lại phải nghỉ học sớm như các anh mất thôi! Lo ăn đã mệt lắm rồi thì sức đâu mà lo chuyện học?!”, anh than thở.

Thu hoạch muối

Với gần 8 sào ruộng muối, trung bình mỗi năm, chị Phùng Thị Trưởng ở thôn Tân Diêm, xã Phổ Thạnh thu hoạch khoảng 15 tấn muối. Nhưng do giá muối luôn ở mức từ 400 – 600 đồng/kg, nên thu nhập chẳng đáng là bao. Để có điều kiện lo cho 4 con ăn học, chồng chị, anh Nguyễn Mau phải vào Bà Rịa - Vũng Tàu đi phụ cho những chủ tàu đánh bắt hải sản xa bờ cả năm mới về thăm nhà. Vì gia đình neo người nên từ sáng đến tối chị luôn quần quật ngoài ruộng muối. “Gia đình đông người thì còn hốt được vài bao muối chứ như tui thì mỗi lúc mưa giông chỉ biết kêu… trời. Nghề biển của chồng tui được - mất thất thường, nếu không làm muối thì lấy gì mà sống?” chị Trưởng tâm sự.

Ông Lê Văn Thái, Phó chủ tịc UBND xã Phổ Thạnh cho biết: Toàn xã hiện có gần 600 hộ với hơn 2.500 nhân khẩu sống phụ thuộc vào nghề muối. Chỉ còn khoảng 1 tháng nữa là kết thúc vụ muối nhưng do từ đầu vụ đến giờ có nhiều đợt mưa lớn nên diêm dân trong xã chỉ mới thu hoạch được gần 3.000 tấn, giảm hơn 2.000 tấn so với cùng kỳ năm trước. Bên cạnh đó, giá muối lại đang ở mức thấp, dao động từ 500 – 600 đồng/kg nên cuộc sống của diêm dân hiện đang gặp nhiều khó khăn.

Nuôi những hy vọng

“Tuy giá cả ở mức thấp nhưng tụi tui vẫn cứ bám lấy ruộng muối với hy vọng giá cả lại lên. Lúc ấy, nếu không làm thì lấy gì mà bán? Với lại, nếu không làm muối thì còn biết làm gì? Cơ hội chuyển đổi nghề như báo, đài thường nói khó lắm. Vì việc ít người nhiều mà.”, anh Phát nói như giải trình cho việc gắn bó với ruộng muối của mình.

Với khoảng 15 tấn muối mỗi năm cũng giúp cho 5 mẹ con chị Phùng Thị Trưởng tằn tiện qua ngày. Tuy, thiếu thốn trăm bề nhưng phải gắng gượng chứ sức chị không thể kham nổi việc chẻ đá, lột vỏ và vác bạch đàn thuê như nam giới. Tiền ăn học của các con đành phải dõi theo mỗi chuyến ra khơi của chồng.

Cả ngày quần quật với ruộng muối, chiều tối, ông Lê Toan – Trưởng Ban công tác Mặt trận thôn Long Thạnh 1 lại đi đặt lồng nhử tôm, cua, cá ở đầm nước mặn Sa Huỳnh. Đến 3 giờ sáng hôm sau, ông vội vã chèo ghe đi vớt cho kịp buổi chợ sáng. Mỗi lần như thế, ông kiếm được khoảng 1kg tôm, cua, cá với giá từ 40.000 – 50.000 đồng. Đây cũng là nguồn thu nhập giúp ông gắng gượng bám trụ với hơn 2 sào ruộng muối. 

Ông Lê Văn Thái cho biết: UBND xã vừa phối hợp với Chi nhánh ngân hàng chính sách xã hội huyện Đức Phổ giải ngân hơn 1,6 tỷ đồng cho gần 100 hộ diêm dân vay vốn ưu đãi để đầu tư trải bạt hoặc bê tông ruộng muối. Xã cũng đã tổ chức cho 20 hộ diêm dân tham quan mô hình sản xuất muối sạch ở thị xã Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa để họ mạnh dạn áp dụng vào sản xuất ở địa phương. Nhưng với giá muối luôn ở mức thấp nên nhiều hộ diêm dân chưa mạnh dạn đầu tư theo hướng sản xuất muối sạch. Cứ mỗi khi nghe thông tin Nhà nước cho nhập khẩu muối là diêm dân lại đứng ngồi không yên…

Đồng muối Sa Huỳnh giờ đã đổi thay nhiều so với trước. Tuyến đê bao đồng muối đã được Nhà nước và diêm dân đầu tư xây dựng khá bề thế. Những tuyến đường giao thông nội đồng phẳng phiu, những ô ruộng muối vuông vức trông như bàn cờ… nhưng đây đó vẫn còn nhiều chuyện “mặn đắng” về hạt muối Sa Huỳnh.

Thy Thy