Công nghệ phụ trợ được hiểu là những ngành công nghệ sản xuất ra các sản phẩm chưa hoàn chỉnh, để hỗ trợ cho việc chế tạo những sản phẩm hoàn chỉnh, ví dụ như phụ tùng xe máy, linh kiện điện tử, bao bì…

Các nước kinh tế phát triển rất muốn Việt đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực này. Bởi các công ty của họ (ở Việt ) không thể chế tạo toàn bộ các bộ phận của một sản phẩm hoàn chỉnh, trong khi nếu nhập khẩu thì giá sản phẩm có thể đội lên rất cao. Vì thế, nếu Việt phát triển ngành này thì sẽ là nguồn cung ứng dồi dào, nhanh chóng, giá rẻ… cho các công ty nước ngoài. Sau khi mua những sản phẩm phụ trợ đó, họ sẽ kết hợp với những sản phẩm chính mà họ sản xuất được, để lắp ráp thành sản phẩm hoàn chỉnh. Đương nhiên, lúc đó, nó sẽ được "dán mác" của một công ty nổi tiếng. Và khi bán trên thị trường, sẽ thu được nhiều "giá trị thặng dư".

Hiểu rõ điều này nên nhiều doanh nghiệp Việt vẫn tạm thời chấp nhận đóng vai trò làm một "chuỗi cung ứng". Lý do là ta thiếu vốn, thiếu công nghệ, chưa có nhiều kinh nghiệm quản lý, sản xuất những sản phẩm hoàn chỉnh. Mặt khác, nếu hợp tác để phát triển ngành công nghệ phụ trợ thì sẽ đem lại việc làm cho số lượng lớn lao động phổ thông, thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào hạ tầng cơ sở.

Về lâu dài, các doanh nghiệp của chúng ta cần tìm được hướng đi độc lập, hiệu quả. Trước hết, cần đổi mới tư duy kinh doanh, liên kết với nước ngoài dưới dạng đối tác ngang hàng chứ không chỉ là những "công ty vệ tinh". Tiếp đó là nhanh chóng tiếp thu, học tập công nghệ, kinh nghiệm sản xuất tiên tiến của nước ngoài; không ngừng nâng cao chất lượng các sản phẩm gia công. Từ đó, chúng ta có quyền đặt thương hiệu cho những sản phẩm mà mình sản xuất. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất lại nằm ở việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; chú trọng đào tạo các kỹ sư giỏi về thiết kế chứ không chỉ biết làm gia công, lắp ráp và khai thác. Có một thực tế đáng suy nghĩ là hiện nay, các ngành cơ khí-chế tạo máy trong các trường đại học kỹ thuật có điểm đầu vào chưa cao so với nhóm ngành công nghệ thông tin-viễn thông. Để phát triển, Việt không thể chỉ dựa vào công nghệ dịch vụ. Do đó, các nhà quản lý giáo dục cần quan tâm, sớm có hoạch định đúng đắn… Đây sẽ là những điều kiện quan trọng để các doanh nghiệp chúng ta sớm có nhiều sản phẩm hoàn thiện, mang thương hiệu Việt .

HOÀNG NGỌC TUÂN