QĐND - Phần lớn đất ở xã Khánh An, huyện U Minh, tỉnh Cà Mau thuộc diện chua mặn, không có nước ngọt, bị hoang hóa. Song chỉ sau 5 năm, địa danh này trở thành một khu công nghiệp, một công trường lớn: Cụm Khí-Điện-Đạm Cà Mau.

Để hiểu rõ cội nguồn mang lại những đổi thay to lớn đó, cuối tháng 10 vừa qua, chúng tôi đã có mặt tại công trường xây dựng nhà máy Đạm Cà Mau (vốn đầu tư hơn 900 triệu USD). Đây là một nhà máy hiện đại, áp dụng công nghệ tiên tiến của các nước Đan Mạch (phân xưởng sản xuất A-mô-ni-ắc), I-ta-li-a (phân xưởng sản xuất U-rê), Nhật Bản (phân xưởng tạo hạt). Với công suất thiết kế 800 nghìn tấn/năm, sau khi hoàn thành (tháng 1-2012) nhà máy không những ổn định lượng U-rê cung ứng cho việc phát triển nông nghiệp mà còn góp phần giảm nhập siêu cho đất nước.

Một góc Nhà máy điện Cà Mau 1.

Trao đổi với chúng tôi, ông Ngạc Vi Thanh, chuyên gia Trung Quốc, Phó chỉ huy công trường cho biết: Do khâu phối hợp chưa thật đồng bộ, thời tiết ở Cà Mau lúc này lại mưa nhiều nên đến ngày 22-10, tiến độ công việc của toàn bộ dự án mới đạt 66% (chậm 2,4% so với kế hoạch). Một số hạng mục khó như: Xử lý nền vùng 1, vùng 2, đổ bê tông mũ đài cọc… đã đạt 100% khối lượng. Riêng việc mua sắm vật tư, thiết bị đã hoàn thành 80% khối lượng, vượt 0,36% kế hoạch đề ra.

Trả lời câu hỏi của chúng tôi về khó khăn hiện nay của công trình, ông Hoàng Trọng Dũng, Phó ban Quản lý dự án Cụm Khí-Điện-Đạm Cà Mau cho rằng, đó là việc lắp đặt các thiết bị. Hiện có 400 chuyên gia nước ngoài trên công trường, nhưng sắp tới chúng tôi yêu cầu nhà thầu phải tăng gấp 2,5 lần số lượng chuyên gia và công nhân kỹ thuật lành nghề. Có như vậy mới đuổi kịp tiến độ, đưa nhà máy về đích theo đúng kế hoạch.

Việc hai nhà máy điện Cà Mau 1, Cà Mau 2 đi vào vận hành thương mại và cung cấp hơn 17,5 tỷ KWh trong hơn 2 năm qua không những đóng góp 11% sản lượng điện cho cả nước mà còn góp phần vào việc chống khô hạn cho các tỉnh Nam sông Hậu.

Trước đó, với vốn đầu tư 4.573 tỷ đồng (công suất thiết kế  2 tỷ m³ khí/năm), dòng khí được đưa vào bờ cung cấp ổn định khí cho vận hành nhà máy điện Cà Mau 1, Cà Mau 2 và sắp tới là nhà máy Đạm Cà Mau (hoàn thành vào tháng 1-2012). Tính đến nay, Nhà máy Khí đã cung cấp cho 2 nhà máy điện Cà Mau sản lượng khí lên tới 3,28 tỷ m³…

Đồng chí Dương Tiến Dũng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau nhớ lại: “Năm 1997, Cà Mau tách tỉnh (từ Minh Hải) trong điều kiện thiếu thốn trăm bề. Gần 80% dân số sống dựa vào nghề nông, chỉ 14% dân số có điện thắp sáng. Từ thị xã, ô tô chỉ đến được hai huyện Thới Bình và Cái Nước. Tổng thu ngân sách trên địa bàn  mới được hơn 200 tỷ đồng... Song từ khi có cụm công nghiệp Khí-Điện-Đạm Cà Mau, cuộc sống của bà con vùng căn cứ địa cách mạng đã có thay đổi rõ nét. Năm 2009,  chỉ tính riêng cụm công nghiệp này đã nộp ngân sách địa phương 600 tỷ đồng; năm 2010, dự kiến nộp vượt chỉ tiêu 725 tỷ đồng. Đặc biệt sự ra đời của cụm Khí-Điện-Đạm Cà Mau đã làm chuyển dịch hẳn cơ cấu sản xuất ở địa phương. Hiện nay, nông nghiệp  chỉ còn chiếm 36% tỷ trọng, trong khi công nghiệp đã là  37% và 27%  còn lại là dịch vụ”.

Anh Đào Khánh An, 32 tuổi, kỹ sư hóa tổng hợp, nhà máy Khí Cà Mau bộc bạch: “Với  mức lương và tiền thưởng gần 15 triệu đồng/tháng của tôi, cả gia đình (vợ và hai con nhỏ) không những có cuộc sống ổn định, mà còn đi du lịch, thăm các vùng miền của đất nước và thỉnh thoảng trợ giúp anh, chị em trong nhà (làm ruộng). Tiếc rằng quê tôi, xã Khánh An, huyện U Minh có ít  người học đại học, nên chưa thể đảm đương công việc của  nhà máy. Vì thế kinh tế các hộ gia đình ở đây chưa theo kịp sự phát triển đi lên của xã hội”.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết thêm, ngoài việc hoàn thành tốt chỉ tiêu nộp ngân sách địa phương, Cụm Khí-Điện-Đạm Cà Mau và Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam đã cấp vốn và xây dựng Khu tái định cư Khánh An; hỗ trợ hai huyện U Minh và Thới Bình xây dựng 104 căn nhà tình nghĩa, 191 nhà Đại đoàn kết và 48 căn nhà chính sách; xây dựng các trường THPT Đất Mũi, Khánh An, Trường tiểu học Bào Nhàn; xây dựng 204 cầu giao thông nông thôn… với tổng số tiền lên tới 230 tỷ đồng.

Có thể khẳng định, cùng với sự nỗ lực, cố gắng của địa phương, sự hiện diện của Cụm Khí-Điện-Đạm Cà Mau trở thành nguồn sáng, động lực để vùng căn cứ cách mạng Đất Mũi  tiếp tục sự nghiệp công nghiệp hóa- hiện đại hóa.

Bài và ảnh: Đỗ Nam Thắng