* Chỉ số giá tiêu dùng hai tháng đầu năm đã tăng 3,24 %

Tổng cục Thống kê vừa công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Việt Nam trong tháng 2-2007 đã tăng với mức 2,17% so với tháng trước. Tính chung hai tháng đầu năm, CPI đã tăng tới 3,24%. Những con số này đã làm cho nhiều người tiêu dùng lo ngại bởi nó lớn hơn so với cùng kỳ năm trước và ảnh hưởng trực tiếp đến bữa ăn hàng ngày. Tuy nhiên, theo phân tích của một số chuyên gia thị trường giá cả thì kỳ nghỉ Tết dài đã hết, giá cả thực phẩm sẽ giảm, cùng với việc giảm giá nhiều mặt hàng nhập khẩu theo cam kết của Việt Nam khi gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), dự báo CPI trong tháng 3 sẽ giảm khoảng từ 0,2 %.

Tăng giá theo quy luật?

Ngày 26-2, đã là ngày mồng mười tháng Giêng, nhưng mấy chị bán hàng hải sản tươi sống ở chợ Hàng Da (Hà Nội) vẫn quả quyết với chúng tôi rằng Tết vẫn còn và giá hải sản phải "ăn theo Tết", do đó, mặt hàng này không giảm nhiều so với những mồng ba, mồng bốn Tết và vẫn còn tăng hơn khoảng từ 10 đến 20% so với trước Tết Nguyên đán. Theo nhận xét của bác Thu ở phố Lý Đế, Hà Nội thì giá một số thực phẩm cao cấp vẫn còn tăng nhiều so với trước Tết Nguyên đán. Riêng giá thịt lợn giảm chút ít.

Ông Nguyễn Khánh Long, Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Học viện Tài chính) nhận định: Chỉ số giá các mặt hàng lương thực, thực phẩm tăng cao đã trở thành quy luật vào tháng Tết, do nhu cầu tiêu dùng trong dân đối với các mặt hàng này tăng cao. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, dẫn đầu trong "rổ" hàng hóa tăng giá tháng 2 là nhóm hàng lương thực, thực phẩm do đặc tính tiêu dùng của tháng Tết, nhóm này tăng tới 3,45%, trong đó giá lương thực tăng 2,76%, thực phẩm tăng 3,83%.

Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương có chỉ số giá tiêu dùng tăng cao nhất trong tháng 2 (hơn 3%), tiếp theo là Đắc Lắc với mức tăng hơn 2,9% và Hà Nội tăng hơn 2%. Trong tháng 2, giá vàng trên thị trường đã tăng trở lại, với mức tăng khá cao: Hơn 2%, do nhu cầu dự trữ vàng trong dịp nghỉ Tết của nhiều doanh nghiệp cũng như người dân và nhu cầu vàng chế tác trang sức chuẩn bị cho mùa cưới 2007. Trong khi đó, giá USD lại giảm 0,21%.

Theo khảo sát của chúng tôi, một số mặt hàng sau Tết đã không tăng theo quy luật thông thường, điển hình là rau xanh. Tại các chợ ở Hà Nội, Hải Phòng và nhiều tỉnh, thành phố phía Bắc, giá rau xanh không những không tăng so với trước Tết Nguyên đán mà còn giảm khá nhiều. Lý giải về hiện tượng này, nhiều người bán hàng cho rằng do thời tiết ấm, thuận lợi cho rau xanh phát triển.

Giá sữa đang “leo thang” chóng mặt

Chiều 26-2, chúng tôi đến cửa hàng tổng đại lý của Công ty Sữa Việt Nam (Vinamilk) tại phố Phan Đình Phùng (Hà Nội) và thực sự ngạc nhiên trước hiện tượng giá sữa tăng khá nhiều so với cuối năm 2006. Cô nhân viên bán hàng giải thích với chúng tôi, giá sữa này tăng từ giữa tháng 1. Sữa tiệt trùng tăng khoảng từ 10 đến 20% so với trước. Cụ thể sữa tiệt trùng Vinamilk có đường tăng mỗi lốc (4 hộp) thêm 500 đồng, sữa tiệt trùng đóng túi tăng thêm 200 đồng/túi. Sữa chua Vinamilk lên 2.600đ/hộp, tăng gần 12% so với mức giá cũ. Sữa chua trái cây lên 3.100đ/hộp, cũng tăng thêm khoảng 15%.

Tuy nhiên, vẫn theo lời cô nhân viên bán hàng ở đây thì giá sữa nội còn tăng khiêm tốn, chứ sữa ngoại đang tăng ngất ngưởng.

Rời khỏi cửa hàng của Vinamilk, chúng tôi đến các cửa hàng bán sữa ngoại và thấy rằng lời nói của cô nhân viên Vinamilk là đúng. Theo bảng báo giá từ nhà phân phối của Hãng sữa Abbott (Mỹ): giá sữa bột của hãng này tăng bình quân 15.000-21.000đ/hộp so với trước Tết Nguyên đán. Cụ thể: loại sữa bán chạy là Pediasure tăng từ 260.000đ lên 280.000đ/hộp loại 900g, Ensure Gold loại 1kg tăng lên 325.000đ/hộp... Giá sữa tăng giá mạnh này khiến nhiều bà mẹ choáng váng vì Abbott là hãng sữa khá được ưa chuộng tại Việt hiện nay.

Sản phẩm của Dumex cũng đã tăng giá 5-10%. Trong đợt tăng giá này, dòng sữa bột dành cho trẻ em với những chức năng đặc biệt như bổ sung DHA, ARA, chất tourine... giúp trẻ thông minh, sữa có chất miễn dịch... tăng mạnh nhất.

Giải thích nguyên nhân tăng giá, hầu hết các nhân viên bán hàng đều cho rằng giá sữa tăng do đồng ơ-rô tăng vì phần lớn sữa được nhập từ các nước châu Âu. Tuy nhiên, cũng có người cho rằng, do tâm lý của người tiêu dùng có thói quen tai hại là "tiền nào của nấy", có nghĩa là giá đắt đồng nghĩa với hàng tốt, vì thế các hãng sữa có xu hướng đua nhau tăng giá để cạnh tranh, cho rằng sữa của mình sản xuất tốt hơn.

Mới đây, trả lời phỏng vấn trên báo Tuổi Trẻ, Phó chủ tịch Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Đỗ Gia Phan cho rằng giá sữa tại Việt Nam đã rất cao (nhiều thông tin cho rằng giá sữa tại Việt Nam cao hơn Thái Lan 1/3), nhiều loại chất lượng gần tương đương nhau nhưng giá chênh lệch 5- 6 lần. Theo ông Phan thì cần phải thông tin đầy đủ cho người tiêu dùng để họ không còn nhầm lẫn giá đắt đồng nghĩa với hàng tốt, tiến tới tẩy chay các loại sữa giá đắt, lạm dụng chuyện “bình mới rượu cũ” là cách tối ưu để hạn chế tình trạng cạnh tranh nhau bằng giá, tăng giá sữa vô tội vạ như hiện nay.

Xu hướng giá cả sắp tới sẽ ra sao?

Theo dự báo của Tổng cục Thống kê, chỉ số CPI sẽ chững lại trong những tháng tới, đặc biệt là khi nhiều mặt hàng đã bắt đầu giảm giá theo cam kết gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Có nhiều khả năng, chỉ số giá tiêu dùng có thể sẽ giảm khoảng 0,2% trong tháng 3 tới và 3 tháng đầu năm, chỉ số CPI chỉ tăng khoảng 3%.

Các chuyên gia kinh tế phân tích giá vàng tháng 2 năm nay tăng thấp hơn cùng kỳ năm trước (2,08% so với 5,4%), cộng với tháng 1 còn bị giảm (giảm 1,03% so với tăng 4%), nên giá tính chung 2 tháng tăng thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng của 2 tháng cùng kỳ năm trước (0,93% so với 9,6%). Nguyên nhân chủ yếu do tác động của giá vàng thế giới và ở trong nước luồng vốn đầu tư được dồn vào thị trường chứng khoán đang ở đỉnh cao của cơn sốt nóng, đạt kỷ lục ở tất cả các chỉ số từ số lượng công ty niêm yết, số lượng nhà đầu tư, đến chỉ số giá cổ phiếu, khối lượng giao dịch, lượng vốn giao dịch và vốn hoá thị trường. Tuy nhiên, trong mấy ngày gần đây, giá vàng thế giới có xu hướng tăng mạnh, vì thế giá vàng trong nước sẽ tăng trong thời gian ngắn. Về lâu dài, giá vàng, sẽ biến động theo hình răng cưa, tức là lúc tăng, lúc giảm, nhưng xu hướng vẫn tăng.

Gần đây giá USD liên tục giảm. Tính chung 2 tháng đầu năm 2007 đã giảm 0,21% so với đồng Việt . Điều đặc biệt là giá USD vẫn giảm và hiện ở mức thấp so với tỷ giá ngân hàng sau khi Ngân hàng Nhà nước có quy định mở rộng biên độ giao dịch từ 0,25% lên 0,5%. Tình hình trên có nguyên nhân do giá USD trên thị trường thế giới vẫn còn giảm so với các đồng tiền chủ chốt khác như ơ-rô, bảng Anh, giảm so với đồng nhân dân tệ của Trung Quốc và các đồng tiền khác trong khu vực. Cũng có nguyên nhân do lượng ngoại tệ vào nước ta từ các nguồn tiếp tục tăng mạnh, như nguồn vốn FDI, nguồn vốn ODA, nguồn kiều hối, nguồn thu từ chi tiêu của khách quốc tế, nguồn từ xuất khẩu. Dự báo trong thời gian tới, giá USD sẽ tăng rất thấp, có khi không tăng và thậm chí còn giảm nhẹ.

Bài và ảnh: Đỗ Phú Thọ