Biểu tình tại Xơ-un phản đối nhập khẩu thịt bò từ Mỹ (Ảnh AP)

Làn sóng biểu tình phản đối nhập khẩu thịt bò Mỹ tại Hàn Quốc đã lên tới đỉnh điểm. Hàng trăm nghìn người xuống đường tại thủ đô Xơ-un, buộc Thủ tướng Han Xâng Xu cùng toàn bộ nội các phải đệ đơn từ chức. Những diễn biến nóng bỏng hiện nay cho thấy, sự việc có thể bùng lên bất kỳ lúc nào nếu chính phủ thiếu kênh đối thoại cởi mở và trực tiếp với người dân.

Trong chuyến thăm Mỹ hồi giữa tháng 4 vừa qua, Tổng thống Li Miêng Pắc đã đồng ý mở rộng cửa thị trường Hàn Quốc hơn cho thịt bò từ Mỹ sau 5 năm bị cấm do bệnh bò điên. Đây là một thỏa thuận hết sức quan trọng đối với Oa-sinh-tơn, đóng vai trò lực đẩy cho phép Mỹ cải thiện thương mại với Nhật Bản và Trung Quốc, đồng thời gây dựng lại thị trường thịt bò Mỹ tại châu Á, nơi từng nhập khoảng 55% lượng bò xuất khẩu của Mỹ vào năm 2003. Do có tầm quan trọng như vậy nên việc Hàn Quốc đồng ý nối lại nhập khẩu thịt bò của Mỹ sẽ là bước đệm chủ chốt trong việc thúc đẩy Quốc hội Mỹ đồng ý thông qua Hiệp định Thương mại tự do Hàn - Mỹ (FTA).

Thế nhưng, những diễn biến đang xảy ra lại nằm ngoài dự tính của chính phủ Hàn Quốc. Thỏa thuận nối lại nhập khẩu thịt bò Mỹ do Tổng thống Li Miêng Pắc đề xuất, những tưởng là luồng sinh khí mới sưởi ấm mối quan hệ Hàn – Mỹ, vốn tương đối “lạnh nhạt” dưới thời người tiền nhiệm của ông do hai bên còn tồn tại một số bất đồng xung quanh vấn đề hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, đã gây ra “cơn địa chấn” rung chuyển xứ Hàn.

Tâm trạng bất an và nhu cầu chính đáng của người dân Hàn Quốc được xem là nguyên nhân gây ra làn sóng biểu tình phản đối hiện nay. Dù giá thịt bò nhập từ Mỹ rẻ bằng một nửa so với thịt bò trong nước, nhưng nỗi ám ảnh về bệnh bò điên từng hoành hành tại Hàn Quốc cách đây 5 năm, khiến người tiêu dùng nước này không an tâm khi sử dụng thịt bò Mỹ. Họ càng có thêm lý do để phản đối việc nhập thịt bò Mỹ bởi cho rằng chính phủ đã không đưa ra bất cứ biện pháp an toàn nào kèm theo thỏa thuận.

Trong bối cảnh đó, dễ hiểu rằng phe đối lập sẽ không chịu ngồi yên. Ngày 5-6 vừa qua, đảng Dân chủ Thống nhất (UDP) đứng đầu phe đối lập đã kiên quyết tẩy chay phiên khai mạc Quốc hội đầu tiên nhằm gây sức ép buộc chính phủ phải thương lượng lại thỏa thuận về nhập khẩu thịt bò Mỹ. Quyết định của phe đối lập đã châm ngòi cho sự phản đối trong dân chúng, những người vốn không phải xuống đường vì mối lo duy nhất là sức khỏe.

Hơn 100 ngày lãnh đạo đất nước của Tổng thống Li Miêng Pắc và chính phủ mới kể từ khi nhậm chức diễn ra không mấy suôn sẻ. Bên cạnh những thành quả đạt được ở mức hạn chế, những chính sách phát triển đất nước mà chính phủ từng cam kết trước người dân đã không mang lại ngay hiệu quả. Lạm phát, giá lương thực, nhiên liệu và một số mặt hàng thiết yếu ngày một gia tăng đã “treo” các kế hoạch phát triển kinh tế đầy tham vọng của tổng thống. Trong tình hình đó, việc một số thành viên nội các phải từ chức do bị cáo buộc vi phạm pháp luật hoặc làm giàu bất chính, cộng thêm tình trạng chia rẽ ngay trong nội bộ đảng cầm quyền Đại Dân tộc (GNP) đã khiến niềm tin của người dân vào chính phủ bị rạn nứt. Đúng lúc đó, thỏa thuận nhập khẩu thịt bò Mỹ của chính phủ đã làm bật tung tất cả những gì mà người dân đang kìm nén, tạo cớ cho phe đối lập phát động những cuộc chống đối gây bất lợi cho uy tín của Tổng thống Li Miêng Pắc và chính phủ mới, vốn đang sụt giảm nghiêm trọng.

Làn sóng biểu tình lan rộng tới mức nội các của tổng thống buộc phải lên tiếng nhận trách nhiệm và có thể sẽ phải từ chức đồng loạt. Trước đó, 8 trợ lý hàng đầu của tổng thống cũng từ chức vì lý do tương tự. Tuy nhiên chưa chắc tổng thống đã chấp nhận để toàn bộ nội các ra đi, mà ông dự định chỉ thay thế 4 hoặc 5 vị trí bộ trưởng liên quan đến thỏa thuận thịt bò Mỹ. Dự định này có thể chỉ được xem là liệu pháp tạm thời nhằm hạ nhiệt cơn sốt hiện nay. Một số nhà phân tích cho rằng, chính lập trường cứng rắn của Tổng thống Li Miêng Pắc kiên quyết không tái thương lượng với phía Mỹ về việc nhập khẩu thịt bò, trái với yêu cầu của người dân, sẽ chỉ làm cho cuộc khủng hoảng hiện nay thêm trầm trọng.

Vẫn biết Hiệp định Thương mại tự do với Mỹ là quan trọng đối với Hàn Quốc, nhất là khi các cam kết thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đất nước của Tổng thống Li Miêng Pắc đã như “mũi tên rời khỏi cánh cung”. Nhưng nếu chính phủ mới không kịp thời đưa ra các đối sách hợp lý, mà mục tiêu quan trọng hàng đầu là hợp lòng dân, chưa biết chừng sóng gió sẽ tiếp tục nổi lên với cường độ còn mãnh liệt hơn.

LINH AN