Từ đầu năm đến nay, thị trường hàng hóa trong nước liên tục bị chao đảo bởi những cơn sốt “ảo”, trong đó phải kể đến các cơn sốt cao là sốt gạo, phân bón, xi măng và mới đây là sốt đô-la. Nguyên nhân của các cơn sốt này đã được các cơ quan chức năng Nhà nước xác định là do yếu tố tâm lý. Các mặt hàng này cũng đã được “cắt cơn sốt” kịp thời, nhưng bài học và hậu quả của nó thì vẫn còn mang tính thời sự.

Giá USD sẽ tiếp tục "sốt"?

Việt Nam đang là cường quốc xuất khẩu gạo. Chúng ta cũng đã bắt đầu xuất khẩu phân bón. Dự kiến trong vài năm tới sẽ xuất khẩu cả xi măng. Lượng đô-la dự trữ cũng khá lớn. Đầu năm nay nhiều tổ chức tín dụng và không ít doanh nghiệp đã phải bán tống, bán tháo đô-la vì lo ngại USD đang mất giá trên thị trường tiền tệ thế giới. Vậy mà thị trường lại xảy ra cơn sốt nóng gạo, xi măng, phân bón và đô-la.

Trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội mới đây, Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng và Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Văn Giàu đã lý giải nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sốt gạo là do chủ quan của cơ quan quản lý, nguyên nhân dẫn đến sốt đô-la là do những tin đồn trong dân. Bài học rút ra từ những cơn sốt “ảo” này là công tác thông tin, dự báo và giải thích từ những cơ quan có trách nhiệm.

Trong nền kinh tế thị trường, thông tin có vai trò quan trọng, đặc biệt, nó có tác động rất nhanh, rất mạnh đến thị trường giá cả. Thông tin không chính xác sẽ gây nên những bất ổn trên thị trường, tạo ra những cơn sốt giá ảo, làm thiệt hại cho người dân, doanh nghiệp và cả nền kinh tế. Vì vậy, để ngăn chặn các cơn sốt ảo, vấn đề mấu chốt là công tác tổ chức thông tin. "Vắc-xin’’ hữu hiệu nhất để phòng sốt ảo là phải cung cấp thông tin chính thức cho nhân dân và các phương tiện thông tin đại chúng về tình hình kinh tế - xã hội, về quan hệ cung cầu, về thị trường, giá cả... Khi xuất hiện những thông tin không chính xác trong dư luận, trên thị trường, các cơ quan chức năng của Nhà nước phải kịp thời xử lý, công bố ngay các thông tin cần thiết trên các phương tiện thông tin đại chúng (như việc xảy ra sốt gạo, sốt đô-la vừa qua) để ngăn chặn những tác động bất lợi tới sự ổn định của thị trường.

Mặt khác, cũng cần có chế tài xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân đưa ra thông tin sai lệch gây mất ổn định thị trường, tạo ra những cơn sốt ảo để trục lợi.

Dự báo trong thời gian tới, tình hình kinh tế quốc tế và thị trường trong nước còn diễn biến phức tạp, việc tăng giá một số loại hàng hóa là khó tránh khỏi. Tuy nhiên, hoàn toàn chúng ta có thể tránh được các cơn sốt ảo nếu bảo đảm được vai trò quản lý, điều hành của Nhà nước, tổ chức, cấu trúc lại hệ thống phân phối hàng hóa, dịch vụ và cơ chế vận hành của hệ thống này.

PHÚ THỌ