Thủ tướng S.A-bê. Ảnh: internet

Tuyên bố từ chức của Thủ tướng S.A-bê không phải là sự kiện bất ngờ mà là hệ quả từ những biến động gần đây trên chính trường Nhật Bản. Sự ra đi của ông S.A-bê tuy phản ánh giai đoạn khó khăn của đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền do ông đứng đầu, song thắp lên hy vọng hóa giải mâu thuẫn giữa các đảng phái đối lập đối với các vấn đề cải cách mang tính chiến lược.

Chỉ còn vài ngày nữa là đến ngày 20-9, thời điểm đánh dấu tròn một năm ông S.A-bê nắm giữ chiếc ghế quyền lực cao nhất đất nước “Mặt trời mọc”. Vậy mà chỉ một thời gian rất ngắn sau khi đọc bài phát biểu về chính sách trước Quốc hội, ông S.A-bê đã tuyên bố rút lui khỏi chính trường. Nếu theo lời giải thích của Thủ tướng S.A-bê thì việc ông ra đi là nhằm tạo cơ hội để Quốc hội có thể thông qua kế hoạch kéo dài thêm thời gian thực hiện Luật đặc biệt chống khủng bố, điều luật mà ông S.A-bê kiên quyết bảo vệ trong thời gian nắm quyền nhưng lại bị phe đối lập kiên quyết phản đối.

Thế nhưng, khi nhìn lại gần 365 ngày sóng gió từ khi lên nắm quyền, có thể thấy quyết định từ chức của ông S.A-bê sau nhiều bước phải “xuống thang” trước phe đối lập là hệ quả từ một chuỗi những rắc rối bất ngờ mà ông phải gánh chịu sau khi tiếp quản chiếc ghế Thủ tướng từ người tiền nhiệm Côi-dư-mi.

Không thể phủ nhận thực tế kể từ khi lên nắm quyền, vị Thủ tướng được xem là trẻ nhất Nhật Bản kể từ sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai này đã chứng tỏ được sự nhạy bén và quyết đoán trong các sách lược phát triển một “đất nước tươi đẹp”. Sau nhiều năm căng thẳng, mối quan hệ giữa Nhật Bản với Trung Quốc và Hàn Quốc đã “tan băng” khi ông S.A-bê quyết định không đến thăm ngôi đền Y-a-sư-cư-ni nhạy cảm, nơi thờ cúng cả những tội phạm trong chiến tranh thế giới thứ hai. Không phụ sự kỳ vọng là người thay đổi diện mạo mới cho nước Nhật, ông S.A-bê đã “ghi điểm” khi cam kết tập trung cân đối ngân sách quốc gia, chủ yếu thông qua những cải cách về thuế. Cũng đã từ lâu, công chúng Nhật Bản mới thấy người đứng đầu chính phủ đề xuất dự luật khuyến khích giáo dục lòng yêu nước trong giới trẻ được nhiều người ủng hộ đến vậy.

Thế mà ít ai ngờ, những nỗ lực cải cách kinh tế - chính trị của ông S.A-bê lại “đổ sông đổ biển” bởi nhiều rắc rối mà các thành viên nội các gây ra. Sau vụ bốn bộ trưởng trong nội các phải từ chức và một bộ trưởng khác tự sát, nội các và bản thân Thủ tướng S.A-bê đã trở thành tâm điểm công kích của phe đối lập. Các đảng đối lập, trong đó có đảng Dân chủ Nhật Bản (DJP), đã lợi dụng triệt để tình trạng sa sút uy tín của Liên minh cầm quyền (gồm LDP và đảng Công Minh) để gây sức ép buộc Thủ tướng S.A-bê phải từ chức. Cùng với một số phức tạp khác trong vấn đề đối nội, Liên minh cầm quyền đã phải chấp nhận “bàn thua” cách biệt trong cuộc bầu cử Thượng viện hồi tháng 7 trước DJP. Cuộc cải tổ nội các sâu rộng vào tháng 8 sau đó cũng không cải thiện được tình hình sau khi một loạt tân bộ trưởng phải lên tiếng thừa nhận sai sót trong các vấn đề tài chính.

Ra đi giữa lúc đảng LDP cầm quyền đang phải đối mặt với nhiều thách thức, ông S.A-bê hy vọng quyết định của mình có thể giúp LDP chấm dứt thời kỳ sóng gió, khôi phục lại vị thế giàu thành tích chính trị cũng như hình ảnh của mình trong hơn 5 thập kỷ qua. Không khó để hiểu rằng, nếu còn trì hoãn kế hoạch từ chức, Thủ tướng Nhật Bản sẽ tiếp tục phải hứng chịu những chỉ trích và phản đối từ phía DJP đứng đầu phe đối lập - đảng hiện đang có uy tín trong dư luận và có lợi thế so với LDP về số ghế trong Thượng viện. Bằng quyết định từ chức, ông S.A-bê muốn không chỉ xoa dịu những chấn động hiện nay trên chính trường mà còn tạo điều kiện để Liên minh cầm quyền có cơ hội tìm thỏa hiệp với phe đối lập trong một loạt chính sách cải cách mà ông chưa kịp hoàn tất.

Khó khăn nhiều hơn thuận lợi trong quá trình nắm quyền, song những gì mà Thủ tướng S.A-bê để lại không phải là một di sản “nghèo nàn” làm nản lòng những ứng cử viên kế tục trong LDP. Sự ra đi của ông S.A-bê trên thực tế còn được hy vọng sẽ là lực đẩy tạo bước ngoặt giúp “lắng sóng” trên chính trường đất nước “Mặt trời mọc”.

LINH AN