Để phát huy những ưu điểm, đồng thời khắc phục những tồn tại nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong giai đoạn tới, Luật thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đã có một số sửa đổi, bổ sung theo hướng giảm mức thuế suất, giảm diện miễn và giảm thuế; thống nhất mức thuế suất và ưu đãi thuế giữa các thành phần kinh tế để khuyến khích đầu tư, bảo đảm bình đẳng trong cạnh tranh. Luật gồm 4 chương, 20 điều, trong đó có một số điểm mới trong quy định về người nộp thuế, thu nhập chịu thuế và thu nhập miễn thuế.

Khu công nghiệp Nhơn Trạch 1 (huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai). Ảnh minh họa

Những đối tượng cá nhân, hộ kinh doanh hiện đang phải nộp thuế TNDN sẽ được chuyển sang nộp thuế theo Luật thuế thu nhập cá nhân từ ngày . Vì vậy, đối tượng nộp thuế theo Luật này chỉ còn tổ chức, doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế. Các quy định về quyền đánh thuế của nước ta đối với các tổ chức nước ngoài hoạt động tại Việt Nam hoặc có thu nhập phát sinh tại Việt Nam hiện hành đang được quy định tại các văn bản dưới luật, nay cũng được đưa vào Luật để nâng cao cơ sở pháp lý trong thực hiện.

Quy định thu nhập chịu thuế bao gồm thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ, thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng bất động sản; thu nhập từ quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản; thu nhập từ chuyển nhượng, cho thuê, thanh lý tài sản; thu nhập từ lãi tiền gửi, cho vay vốn, bán ngoại tệ; hoàn nhập các khoản dự phòng; thu khoản nợ khó đòi đã xóa nay đòi được; thu khoản nợ phải trả không xác định được chủ; khoản thu nhập từ kinh doanh của những năm trước bị bỏ sót và các khoản thu nhập khác, kể cả thu nhập nhận được ở ngoài Việt Nam. So với Luật hiện hành, Luật mới bổ sung thêm thu nhập từ chuyển nhượng vốn và thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản vào thu nhập khác (bao gồm cả chuyển nhượng đất và tài sản trên đất, không tách riêng).

Bổ sung miễn thuế cho thu nhập từ hoạt động góp cổ phần, liên doanh liên kết (đã nộp thuế tại đơn vị nhận vốn góp), khoản tài trợ nhận được dùng cho hoạt động từ thiện, nhân đạo… thu nhập do người sau cai nghiện, người nhiễm HIV làm ra. Theo đó, 7 khoản thu sau được miễn thuế TNDN gồm thu nhập từ: trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản của tổ chức được thành lập theo Luật hợp tác xã; thực hiện dịch vụ kỹ thuật trực tiếp phục vụ nông nghiệp; thực hiện hợp đồng nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, sản phẩm đang trong thời kỳ sản xuất thử nghiệm, sản phẩm làm ra từ công nghệ mới lần đầu áp dụng tại Việt Nam; hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp dành riêng cho lao động là người tàn tật, người sau cai nghiện, người nhiễm HIV. Chính phủ quy định tiêu chí, điều kiện để xác định doanh nghiệp dành riêng cho lao động là người tàn tật, người sau cai nghiện, người nhiễm HIV; hoạt động dạy nghề dành riêng cho người dân tộc thiểu số, người tàn tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, đối tượng tệ nạn xã hội; hoạt động góp vốn, liên doanh, liên kết với doanh nghiệp trong nước, sau khi đã nộp thuế TNDN; khoản tài trợ nhận được để sử dụng cho hoạt động giáo dục, nghiên cứu khoa học, văn hóa, nghệ thuật, từ thiện, nhân đạo và các hoạt động xã hội khác tại Việt Nam.

Luật không còn quy định miễn thuế, giảm thuế đối với đầu tư mở rộng, đầu tư theo chiều sâu để đảm bảo tính khả thi và minh bạch. Thay vào đó khuyến khích tối đa doanh nghiệp thực hiện khấu hao nhanh đồng thời với việc tăng đầu tư qua lập Quỹ khoa học công nghệ; sửa đổi quy định về thời gian miễn thuế, giảm thuế được tính từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế. Trường hợp doanh nghiệp không có thu nhập chịu thuế trong ba năm đầu kể từ năm đầu tiên có doanh thu thì thời gian miễn thuế, giảm thuế được tính kể từ năm thứ tư. Luật cũng không còn quy định mức thuế suất 15% là mức thuế suất hiện hành chủ yếu áp dụng đối với dự án hoạt động trong các khu công nghiệp.

PHƯƠNG NGA