Có thể nói chưa bao giờ hoạt động thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lại sôi nổi và nhộn nhịp như hiện nay. Trong 11 tháng đầu năm 2007, cả nước đã thu hút được 15,03 tỷ USD vốn đầu tư đăng ký, tăng 38,4% so với cùng kỳ năm trước, vượt 15% kế hoạch cả năm. Dự kiến cả năm 2007, chúng ta sẽ thu hút khoảng 19 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Đây là con số kỷ lục không những của Việt mà là niềm mơ ước của nhiều quốc gia trên thế giới. Dự báo trong năm tới, làn sóng đầu tư mới sẽ tiếp tục dồn dập đổ vào Việt . Tuy nhiên, để đón nhận làn sóng mới này, sẽ có rất nhiều việc phải làm...

"Thiên thời, địa lợi"

Tuần qua, nhiều dự án đầu tư nước ngoài lớn đã được khởi công. Trong đó có dự án phát triển Công viên Yên Sở (Hà Nội) trở thành công viên đô thị lớn nhất châu Á với tổng vốn đầu tư lên tới 2 tỷ USD. Lễ khởi công dự án Khu công nghiệp VSIP Bắc Ninh cũng đã diễn ra trong tuần qua với việc trao Giấy chứng nhận đầu tư cho 7 dự án có tổng số vốn gần 120 triệu USD. Trong số đó đáng lưu ý là các dự án khách sạn 4 sao và khu thể thao ngoài trời 30 triệu USD, dự án siêu thị vật liệu xây dựng, trang trí nội thất và nhà ở 15 triệu USD. Cũng trong tuần qua, Công ty TNHH Limitless World Việt Nam đã khởi công dự án đầu tư xây dựng khu du lịch tổng hợp đạt tiêu chuẩn 5 sao quốc tế tại Bãi Cháy, thành phố Hạ Long, với tổng mức vốn đầu tư là 180 triệu USD…

Những dự án đầu tư nước ngoài khởi động dồn dập trong tháng 12 này đã đưa kết quả thực hiện việc thu hút vốn FDI năm nay vượt khỏi sức tưởng tượng.

Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong 11 tháng đầu năm 2007, các doanh nghiệp có vốn FDI tiếp tục góp thêm 4,1 tỷ USD vốn đầu tư, tăng 13,9% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu của các doanh nghiệp có vốn FDI trong 11 tháng đầu năm 2007 là 34,9 tỷ USD, tăng 28,6% so với cùng kỳ năm 2006; trong đó giá trị xuất khẩu (trừ dầu thô) ước đạt 17,78 tỷ USD, tăng 36,5%. Các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài đã thu hút thêm 13 nghìn lao động, đưa tổng số lao động trong khu vực có vốn FDI tính đến thời điểm này hơn 1,25 triệu lao động, tăng 12,2% so với cùng kỳ năm trước.

Cũng trong 11 tháng đầu năm 2007, cả nước có 1.283 dự án với tổng vốn đầu tư là 13,4 tỷ USD được cấp phép, tăng 35,2% về số dự án và 67,3% về vốn đăng ký so với cùng kỳ năm trước. Tính chung cấp mới và tăng vốn trong 11 tháng đầu năm 2007, cả nước đã thu hút được 15,03 tỷ USD vốn đầu tư đăng ký, tăng 38,4% so với cùng kỳ năm trước, vượt 15% kế hoạch cả năm (13 tỷ USD). Dự kiến trong năm 2007, Việt có thể thu hút được 19 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Đây là con số kỷ lục của Việt và cũng là niềm mơ ước của nhiều quốc gia trên thế giới, chứng tỏ "thiên thời, địa lợi" đã đến với lĩnh vực thu hút vốn đầu tư nước ngoài tại Việt .

Lực hút và lực cản mới

Theo nhận xét của nhiều chuyên gia kinh tế, trong lĩnh vực thu hút vốn FDI, trong năm 2008 sẽ xuất hiện những lực hút và lực cản mới. Lực hút lớn nhất là môi trường đầu tư-kinh doanh tại Việt tiếp tục được cải thiện, phù hợp với cam kết quốc tế của Việt . Với việc trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) và trở thành thành viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, vị thế của Việt đã được nâng cao hơn nhiều. Việt đang trở thành điểm hấp dẫn đầu tư ở châu Á trong con mắt của cộng đồng đầu tư quốc tế.

Trong năm 2008 với việc áp dụng thống nhất Luật Đầu tư đối với cả đầu tư trong nước và đầu tư nước ngoài đã tạo sự cạnh tranh bình đẳng cho các doanh nghiệp. Đồng thời, theo đó, loại hình doanh nghiệp được mở rộng, đa dạng dễ dàng cho nhà đầu tư lựa chọn phù hợp với ý định kinh doanh của mình. Việc tăng cường phân cấp cũng sẽ giúp cho các địa phương chủ động, sáng tạo, linh hoạt trong công tác vận động thu hút và quản lý hiệu quả hoạt động đầu tư nước ngoài. Việc cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được triển khai đồng bộ trong bộ máy quản lý hoạt động đầu tư ở các địa phương theo cơ chế "một cửa liên thông" sẽ tạo ra kết quả mới: thời gian cấp Giấy chứng nhận đầu tư được rút ngắn so với trước… Đó sẽ là cơ hội mới để đón làn sóng đầu tư nước ngoài vào Việt trong năm tới.

Tuy nhiên, theo ý kiến của đồng chí Phan Hữu Thắng, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), để đón được dòng vốn mới, trước hết phải “hấp thụ” được những đồng vốn đã có sẵn và cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư hơn nữa. Vấn đề mấu chốt hiện nay là cần phải đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện các dự án sau cấp phép.

Tại Hội nghị toàn quốc ngành Kế hoạch và Đầu tư triển khai kế hoạch năm 2008, nhiều đại biểu đã đưa ra những cảnh báo mới trong việc thu hút vốn FDI trong năm tới, đặc biệt là tình hình giá cả trong nước và trên thế giới diễn biến theo chiều hướng leo thang, việc triển khai thực hiện dự án càng chậm thì càng bất lợi cho nhà đầu tư, bởi giá thành xây dựng cơ sở hạ tầng cũng như giá thiết bị, vật tư càng chênh lệch cao so với luận chứng kinh tế - kỹ thuật ban đầu. Ngay cả giá đất, giá đền bù cho giải phóng mặt bằng cũng sẽ không chịu nằm im cho nhà đầu tư, nếu chậm trễ triển khai dự án. Một số địa phương đã bắt đầu xuất hiện tình trạng kéo dài thủ tục đầu tư làm nản lòng nhà đầu tư nước ngoài. Việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng chậm và nguồn nhân lực hạn chế cũng đang là những lực cản trong việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Dọn sạch nhà để đón khách

Trao đổi với phóng viên báo Quân đội nhân dân bên lề Hội nghị toàn quốc ngành Kế hoạch và Đầu tư, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc cho rằng: Triển vọng thực hiện và giải ngân các dự án đầu tư nước ngoài trong thời gian tới là khá sáng sủa. Tuy nhiên, để chuẩn bị tốt việc đón nhận cơ hội mới, đẩy nhanh quá trình chuyển ý đồ thực hiện các dự án FDI của các nhà đầu tư trở thành hiện thực, trong tháng còn lại của năm 2007 và năm 2008 cần phải làm rất nhiều việc. Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường và triển khai có hiệu quả các đạo luật mới; ban hành các văn bản hướng dẫn còn thiếu, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và minh bạch của hệ thống pháp lý về đầu tư-kinh doanh, nhất là các văn bản liên quan trực tiếp đến hoạt động của các doanh nghiệp. Cần tiếp tục rà soát các cam kết quốc tế về mở cửa thị trường để thực hiện theo đúng lộ trình. Về thủ tục hành chính, cần tiếp tục tập trung hoàn thiện cơ chế "liên thông-một cửa" ở các cơ quan cấp giấy chứng nhận đầu tư và quản lý đầu tư. Tăng cường năng lực quản lý đầu tư nước ngoài của các cơ quan chức năng và cơ chế phối hợp, giám sát và kiểm tra hoạt động đầu tư; giải quyết kịp thời các thủ tục về đất đai, thuế, xuất nhập khẩu, hải quan,... nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư nước ngoài, qua đó tăng thêm sức hấp dẫn của môi trường đầu tư Việt Nam.

Theo ý kiến của một số đại biểu dự Hội nghị thì để đón được làn sóng đầu tư mới, trước hết phải "dọn sạch nhà" bằng các cơ chế chính sách minh bạch, thông thoáng, đầu tư nâng cấp các công trình giao thông, cảng biển, dịch vụ viễn thông, cung cấp điện nước và tăng cường mạnh mẽ công tác đào tạo, nhất là đào tạo nghề nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu lao động kỹ thuật cao của nhà đầu tư.

ĐỖ PHÚ THỌ