QĐND -  Hàng nghìn người dân Bra-xin may mắn thoát khỏi dòng lũ dữ và trận lở đất kinh hoàng mấy ngày qua đang phải vật lộn trong nguy hiểm để tồn tại. Trong khi số người thiệt mạng đã tăng lên hơn 500 và số mất tích chưa thể thống kê, thì tính mạng những người dân này cũng đang gặp nguy hiểm khi họ trở thành vô gia cư, phải sống tạm trên các sườn núi hoặc bên những bờ sông nước lũ chảy xiết, đe dọa cuốn trôi mọi thứ bất cứ lúc nào. 

Nhà cửa ở thành phố Tê-rê-xô-pô-lít bị phá hủy hoàn toàn vì lũ lụt và lở đất. Ảnh: Roi-tơ

Bão lớn tràn qua bang Ri-ô đê Gia-nây-rô ở phía đông nam Bra-xin hôm 11-1 đã gây mưa lớn. Mặc dù bão đã tan nhưng mưa lớn vẫn tiếp tục đổ xuống gây lũ quét và lở đất ở khu vực miền núi Xê-ra-na ở phía bắc bang này. Cô A-lin Xin-va (Aline Silva) cùng 3 đứa con đã thoát chết trong gang tấc khi kịp chạy thoát ra ngoài trước khi bùn và đất lở đổ sập xuống ngôi nhà của họ. Cô kể họ nghe thấy một tiếng “uỵch” và chỉ kịp vơ vội ít giấy tờ quan trọng và quần áo rồi chạy ra khỏi nhà. Mẹ con cô Xin-va giờ đây đã mất sạch mọi thứ. Tai họa xảy đến lúc nửa đêm về sáng ngày 12-1 khi mọi người dân còn đang trong giấc ngủ.

Thảm họa thiên nhiên khủng khiếp bất ngờ đã phá tan quang cảnh tươi đẹp của vùng núi Xê-ra-na. Cảnh tượng giờ đây là những thị trấn và thành phố tràn ngập bùn và nước trông như những dòng sông màu nâu đỏ cắt ngang qua các lùm cây xanh tốt, với những nóc nhà lúp xúp trên mặt nước. Các giới chức chưa thể thống kê có bao nhiêu nạn nhân bị chôn vùi dưới bùn đất hay bị nước lũ cuốn trôi. Truyền hình chiếu cảnh một số gia đình phải sống trên nóc nhà chờ lực lượng cứu hộ. Mưa được dự báo sẽ tiếp tục kéo dài. Bra-xin đã ra lệnh sơ tán ít nhất 5 nghìn gia đình đang sống ở những khu vực đặc biệt nguy hiểm. 3000 gia đình khác ở khu vực miền núi đã mất nhà cửa và phải trú tạm ở các trường học hay các nhà thi đấu thể thao. Ở thành phố Tê-rê-xô-pô-lít, các nhà thờ, trường học và trụ sở cảnh sát tạm thời được trưng dụng làm nhà xác để người thân tới nhận. Nhưng nhà xác ở các thành phố cũng dần quá tải và các thi thể nạn nhân đã buộc phải đặt xếp hàng trên các đường phố. Cảnh tượng thương tâm tới mức nhiều người không đủ can đảm bước vào tìm xác người thân.

Thời tiết xấu khiến nhiều chuyến bay phải hoãn hoặc bị hủy ở các sân bay lớn của Bra-xin. Dịch vụ viễn thông và các đường dây điện trong khu vực tê liệt nên nhiều người không thể biết tin tức của người thân. Cô An-giê-la Ma-ri-na, người tin rằng 15 người thân của cô đã chết hoặc mất tích, nói: “Rất nhiều người mất tích và có lẽ người ta sẽ chẳng bao giờ tìm thấy họ. Chúng tôi không thể làm gì. Tình cảnh hiện nay thật đáng sợ”. Từ nơi trú ẩn, cô nhìn thấy nước lũ cuốn trôi xe hơi, cành cây, động vật và mái nhà.

Lũ lụt và lở đất thường xảy ra ở Bra-xin khi mùa mưa tới, nhưng mùa mưa bất thường năm nay đã tạo nên thảm họa tồi tệ nhất trong thời gian gần đây. Không chỉ những người nghèo thường sống trong những căn nhà nhỏ sơ sài không có nền móng vững chắc ở các sườn núi, mà ngay cả những người giàu sống ở thành phố như Tê-rê-xô-pô-lít cũng không thoát khỏi thảm họa. Những ngôi nhà lớn của họ cũng bị bùn và nước cuốn trôi hoặc phá hủy.  

Bra-xin xác định công việc quan trọng nhất bây giờ là giúp đỡ những người mất nhà cửa và cứu trợ các nạn nhân. Bộ Y tế đã kêu gọi nhân dân hiến máu để gửi tới vùng núi Xê-ra-na, phía bắc Ri-ô đê Gia-nây-rô, nơi chỉ còn 36 đơn vị máu để điều trị cho các nạn nhân bị thương. Trong khi đó, các nhà trú tạm và bệnh viện đều quá tải vì số nạn nhân và người mất nhà cửa quá đông. Bộ Y tế đang chuyển tới vùng bị nạn 7 tấn thuốc men đủ để điều trị cho 45 nghìn nạn nhân trong vòng một tháng.

Công tác cứu hộ gặp nhiều khó khăn vì nước và bùn quá nhiều, gây cản trở việc di chuyển. Họ phải sử dụng cả đường không và đường thủy để đẩy nhanh công tác cứu hộ khi cầu, đường bộ đã hư hỏng nặng nề. Tổng cộng 800 nhân viên cứu hộ và tìm kiếm nạn nhân từ lực lượng cứu hỏa và quốc phòng đã được huy động nhưng hy vọng là rất mong manh. Bởi vậy, chắc chắn số người thiệt mạng sẽ còn tăng lên trong những ngày tới. Chỉ có một vài nhóm cứu hộ tới được Ca-lê-mê, nơi bị thiệt hại nặng nề. Một số người dân ở đây nói, họ không có thức ăn, nước uống và thuốc men. Nhiều người đã phải băng qua nước lũ, lội bộ qua chặng đường dài để tới được trung tâm cứu hộ ở Tê-rê-xô-pô-lít.

Tân Tổng thống Bra-xin, bà Đin-ma Rút-xép đã bay trực thăng tới vùng bị nạn và có 45 phút ở Nô-va Phri-bơ-gô. Đối với nữ Tổng thống Đin-ma Rút-xép thì đây đúng là thách thức nhiệm kỳ đầu tiên mà bà gặp phải kể từ khi nhậm chức hai tuần trước đây. Bà cam kết thực thi các biện pháp để khắc phục hậu quả thiên tai cũng như giúp đỡ người bị nạn. Chính phủ liên bang cho biết có khả năng hỗ trợ hơn 400 triệu USD cho các vùng bị hại. Nhưng với nhiều người dân Bra-xin thì các biện pháp này là quá ít và quá muộn vì họ cho rằng, chính quyền thiếu các biện pháp dự báo và đối phó với thảm họa trước khi nó xảy ra. Các giới chức Bra-xin cũng bị chỉ trích vì đã cho phép người dân xây dựng nhà cửa ở những khu vực đã biết trước là nguy hiểm trong mùa mưa.

Mai Nguyên