QĐND - Ngày 10-1, nước Mỹ đã dành phút mặc niệm các nạn nhân trong vụ xả súng đẫm máu một ngày trước đó tại A-di-rô-na, khiến nữ nghị sĩ Đảng Dân chủ Ga-bri-en Ghíp-phót bị trọng thương, 6 người thiệt mạng và 13 người bị thương. Các vụ xả súng ở Mỹ là phổ biến nhưng vụ việc này đặc biệt nghiêm trọng vì hung thủ nhằm mục tiêu ám sát một chính khách, khiến vụ việc vẫn tiếp tục được điều tra sau khi thủ phạm đã bị bắt giữ.

Thảm kịch có thể đã tồi tệ hơn

Vụ xả súng điên cuồng có thể sẽ cướp đi sinh mạng của nhiều người hơn nếu một người phụ nữ 61 tuổi không dũng cảm hành động ngăn chặn thủ phạm Gia-rét Láp-nơ tiếp tục gây tội ác điên cuồng. Tên Láp-nơ đã nã hết băng đạn đầy 31 viên từ khẩu súng ngắn 9 li vào đám đông khi nữ nghị sĩ Ghíp-phót tiếp xúc cử tri. Khi Láp-nơ đang nạp tiếp đạn, bà Pa-tri-xi-a Mai-xchơ (Patricia Maisch) đã lao đến cướp ổ đạn trên tay hắn. Các nhân chứng kể, hắn đã lôi tiếp một ổ đạn khác và lắp vào súng nhưng may mắn là súng không nổ và hai người đàn ông đứng cạnh đã kịp thời khống chế hung thủ. Cảnh sát trưởng hạt Pi-ma Cla-ren-xơ Đúp-ních ca ngợi đó là một trong những hành động anh hùng nhất mà ông từng biết.

Hung thủ Gia-rét Láp-nơ. Ảnh: AP

Tên hung thủ Láp-nơ từng liên lạc với văn phòng của nữ nghị sĩ Ghíp-phót năm 2007 và từng được mời tới dự một buổi diễn thuyết của bà. Các nhà điều tra đã phát hiện một phong bì trong một két sắt khi khám nhà Láp-nơ. Bên trên phong bì có ghi những dòng chữ “Tao đã lên kế hoạch” và “Vụ ám sát của tao” cùng tên của bà Ghíp-phót kèm theo chữ ký của Láp-nơ. Được biết, trước khi hành động, tên này đã tiến đến hàng rào ngăn cách và yêu cầu được nói chuyện với bà Ghíp-phót. Hắn được yêu cầu trở lại phía sau nhưng vài phút sau hắn đã tiến tới gần bà Ghíp-phót và nổ súng.

Láp-nơ, 22 tuổi, từng có tiền sử bị tâm thần. Nhiều bạn bè cũ của hắn cho biết, Láp-nơ là một người “hoàn toàn khó hiểu”, một người cô đơn. Hắn từng đăng tải các video, thông điệp chống chính phủ trên các trang mạng xã hội. Ngay trước khi gây tội ác, Láp-nơ đã đăng tải dòng tin nhắn: “Tạm biệt bạn bè. Bạn bè thân mến, xin đừng giận tôi” trên trang MySpace mà hắn lập ra. Một người từng học cùng lớp với Láp-nơ cho hay, tay súng bị tình nghi thường tự làm mọi việc một mình, trong khi một người khác miêu tả hắn thỉnh thoảng làm cả lớp phát hoảng với những cơn giận dữ bùng phát đột ngột. Hắn cũng được nói là một kẻ rất cứng đầu và dường như không cần quan tâm xem người khác nghĩ gì về mình. Còn những người hàng xóm cho biết, Láp-nơ không thù ghét ai nhưng chắc chắn cũng không thân thiện với bất kỳ ai.

Trong đoạn video đăng tải trên YouTube ngày 15-12, Láp-nơ đã tự mô tả mình là một tân binh Mỹ. Tuy nhiên, quân đội Mỹ đã ra một tuyên bố cho biết Láp-nơ không được chấp nhận. Tháng 10-2007, Láp-nơ từng bị buộc tội sở hữu ma túy, nhưng đã được dỡ bỏ sau khi hắn hoàn thành một khóa cải tạo.

Súng được mua hợp pháp

Láp-nơ hiện bị cáo buộc 5 tội danh, trong đó có tội cố tình ám sát nghị sĩ Quốc hội, hai tội danh sát hại nhân viên chính phủ và hai tội danh sát hại nhân viên liên bang. Giám đốc Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) Rô-bớt Mu-ê-lơ (Robert Muellers) nhấn mạnh, đây mới là các cáo buộc ban đầu, vì vậy, Láp-nơ có thể sẽ bị buộc thêm các tội danh khác theo Đạo luật Chống chủ nghĩa khủng bố do các cơ quan chức năng vẫn đang tiếp tục điều tra vụ việc. Các nhà điều tra chưa tìm thấy bất kỳ mối liên hệ nào giữa Láp-nơ với các nhóm cực đoan.

Chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Ô-ba-ma chủ trì phút mặc niệm các nạn nhân của vụ xả súng đẫm máu trên cả nước Mỹ, phiên tòa đầu tiên xét xử hung thủ Láp-nơ đã diễn ra ở Phâu-ních, bang A-ri-dô-na. Nếu bị kết tội, hung thủ Láp-nơ sẽ phải đối mặt với án tử hình.

Vụ ám sát bà Ghíp-phót không chỉ làm dấy lên những nghi ngại liên quan tới bầu không khí chính trị chia rẽ ở nước Mỹ hiện nay mà một lần nữa, vấn đề “văn hóa súng đạn” tại Mỹ lại được “làm nóng”. Tên Láp-nơ đã mua súng một cách hợp pháp tại một cửa hàng bán đồ thể thao khoảng một tháng trước khi hành động. Nghị sĩ Ra-un Gri-gian-va bang A-ri-dô-na trên kênh NBC  cho rằng: “các quy định luật pháp về súng đạn phải được xem xét lại”. Cựu thư ký báo chí Nhà Trắng Dim Brát-đi cùng vợ đã ra một tuyên bố kêu gọi hành động để nước Mỹ trở thành “một nơi mà bạo lực vì súng đạn không thể xảy ra một cách dễ dàng và giết hại quá nhiều người”.

MAI NGUYÊN