Số gỗ thông lâm tặc khai thác trái phép bị Bộ đội Biên phòng Đồn 244 thu giữ

Chúng tôi tìm đến các tiểu khu 4A, 11 và 16. Vừa đặt chân tới khu vực Hố Sâu đã gặp 4 thanh niên hì hục vác những khúc gỗ thông cắt rừng đi về hướng Kim Liên, phường Hoà Hiệp Bắc, quận Liên Chiểu. Tiếp tục đi sâu vào khu rừng, chúng tôi thấy hàng trăm gốc thông trơ trọi, cành lá úa vàng nằm đè lên nhau, nhựa tuôn như máu ứa.

Nguyên nhân của sự tàn phá

Trước thực trạng rừng bị lâm tặc tàn phá nặng nề và sự lên tiếng của công luận, mới đây UBND thành phố Đà Nẵng đã chỉ đạo quận Liên Chiểu tổ chức khẩn cấp cuộc họp, bàn giải pháp ngăn chặn tình trạng phá hoại rừng đặc dụng Nam Hải Vân.

Trước đông đảo đại diện các cơ quan, ban ngành và báo giới, ông Dương Thành Thị-Chủ tịch UBND quận Liên Chiểu phát biểu khá gay gắt: “Thành phố và quận tốn nhiều công sức và kinh phí để bảo vệ rừng, vậy mà rừng vẫn bị tàn phá. Lâm tặc ngang nhiên khai thác, vận chuyển gỗ giữa ban ngày, nhưng không hiểu sao lực lượng kiểm lâm vẫn “án binh bất động”, khoanh tay đứng nhìn. Tôi sống trên địa bàn đã mấy chục năm, nhưng chưa bao giờ thấy mức độ tàn phá rừng nặng nề như hiện nay. Lâm tặc lộng hành tàn phá rừng nhưng không có vụ nào bị xử lý thích đáng, cán bộ kiểm lâm chẳng có ai hề hấn gì…”.

Theo ông Thị, nguyên nhân chính là do cơ quan chức năng xử lý không nghiêm, thi hành công vụ chưa đến nơi đến chốn, dẫn đến người dân mất niềm tin trong cuộc chiến chống lâm tặc. Hiện nay, người vi phạm thì tiếp tục vi phạm, người ngay thẳng thì lảng tránh vì ngại lâm tặc đe doạ. Nguyên nhân thứ hai là sự phối hợp giữa lực lượng Kiểm lâm, Ban quản lý rừng và chính quyền sở tại theo kiểu “ông chằng bà chuộc”, trách nhiệm không rõ ràng, đùn đẩy cho nhau, dẫn đến thả nổi công tác quản lý, bảo vệ rừng. Ông Nguyễn Xuân Hoài, Bí thư phường Hòa Hiệp Bắc cho rằng: “Địa bàn phường Hòa Hiệp Bắc dân số rất ít, nhưng lại được cơ quan chức năng cấp giấy cho phép 7 cơ sở cưa xẻ gỗ tư nhân hoạt động suốt ngày đêm, cũng là một nguyên nhân dẫn tới việc người dân nghe lời xúi giục của các chủ xưởng và đầu nậu khai thác gỗ trái phép cung cấp cho họ”.

Tìm hiểu trong nhân dân chúng tôi được biết, đội quân phá rừng hoạt động không tuân theo quy luật, họ chia thành nhiều tốp nhỏ lẻ, lén lút dùng cưa máy cắt gỗ thông thành từng khúc rồi vận chuyển bằng nhiều loại phương tiện như: xe ba gác, xe máy, dùng trâu bò kéo, hoặc vác vai. Một số đối tượng thường xuyên chặt phá rừng trái phép đã được thống kê gồm: Trương Nô, thường gọi là “Tám chọt”, Nguyễn Thị Cang, Huỳnh Thị Nhơn, Hồ Xuân Hoàng… đều cư trú tại phường Hoà Hiệp Bắc. Tất cả số gỗ các đối tượng này khai thác trộm, được tập trung về xưởng gỗ của bà Nguyễn Thị Cang ở tổ 17 Kim Liên (Hoà Hiệp Bắc). Xưởng gỗ do bà Cang làm chủ hoạt động công khai như thách thức dư luận....

Anh Đặng Trường Hải, Bí thư chi bộ 6 Kim Liên, phường Hòa Hiệp Bắc cho biết: “Mấy vụ bắt lâm tặc vừa rồi, chủ yếu do Bộ đội Biên phòng tuần tra canh gác phát hiện và truy bắt. Còn các lực lượng khác thì chẳng thấy đâu…”.

Giải pháp trước mắt và lâu dài

Trước tình trạng lâm tặc tàn phá rừng đặc dụng Nam Hải Vân diễn ra ngày càng trầm trọng, mới đây UBND quận Liên Chiểu đã ra quyết định số 97/QĐ-UBND thành lập Ban chỉ đạo kiểm tra, xử lý tình trạng khai thác, tàng trữ, vận chuyển, cưa xẻ, mua bán lâm sản trái phép trên địa bàn quận. Ngay sau khi thành lập, sáng 28-10 các lực lượng chức năng đã ra quân truy quét. Tuy nhiên, cũng giống như những lần trước, tình trạng lâm tặc phá rừng tạm lắng xuống một thời gian, khi lực lượng liên ngành rút về thì tình trạng phá rừng lại tái diễn.

Để ngăn chặn tiến tới chấm dứt tình trạng phá rừng bừa bãi khu vực Nam Hải Vân chúng tôi cho rằng trước hết phải siết chặt kỷ luật trong lực lượng kiểm lâm, các lực lượng phối thuộc trong việc giữ rừng. Phải tổ chức kiểm tra việc tuân thủ pháp luật của các xưởng cưa tư nhân tại các phương Hoà Hiệp Bắc, Hoà Hiệp Nam, xưởng nào vi phạm phải xử lý đúng quy định của pháp luật, nếu cần thiết phải truy cứu trách nhiệm hình sự. Tăng cường vai trò tuần tra, kiểm soát của Đội kiểm tra liên ngành ở phường Hòa Hiệp Bắc để giữ khu rừng thông Ca-ri-bê còn lại. Cũng cần phải thành lập một Trạm kiểm soát lâm sản tạm thời tại khu vực xảy ra “điểm nóng”, ngăn chặn các hướng tẩu tán của lâm tặc cả trên sông và trên bộ. Phát huy vai trò của nhân dân trong phát hiện tố giác tội phạm, phải coi đây là tai mắt của các cơ quan chức năng trong việc phát hiện lâm tặc.

Về lâu dài, nên bàn giao toàn bộ đất rừng cho nhân dân quản lý, đồng thời sáp nhập Hạt kiểm lâm Liên Chiểu và Ban quản lý rừng đặc dụng thành một bộ phận thống nhất thì mới tránh được hiện tượng “cha chung không ai khóc”. Hơn nữa việc sáp nhập sẽ tạo hành lang pháp lý rộng rãi hơn trong giải quyết, xử lý các vụ vi phạm. Các cơ quan chức năng cũng cần vào cuộc để tìm ra những kẻ tiếp tay cho lâm tặc phá rừng trong thời gian vừa qua, đưa ra xử lý công khai với mức án nghiêm minh để răn đe. Có như vậy mới ngăn chặn được sự “biến mất” của rừng đặc dụng Nam Hải Vân.

Bài và ảnh: Phan Tiến Dũng