Dù bị hút mạnh vào cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, nhưng dư luận quốc tế vẫn dành sự quan tâm đặc biệt tới một sự kiện quan trọng diễn ra ở Mát-xcơ-va hôm 5-11: Tổng thống LB Nga Đ.Mét-vê-đép công bố thông điệp liên bang đầu tiên trên cương vị người đứng đầu nhà nước Nga về hàng loạt vấn đề bức xúc đang được đặt ra đối với nước Nga. Nhà lãnh đạo Nga đã thể hiện những quan điểm rõ ràng của mình trong việc giải quyết các vấn đề trên nhằm bảo vệ các lợi ích của Nga và trật tự quốc tế trong sự kế thừa chương trình phục hưng nước Nga vốn được thực hiện từ mấy năm gần đây.

Tổng thống Nga Dmitry Medvedev. Ảnh: AFP.

Thực ra tuyên bố này đã được Tổng thống và các chính khách Nga cảnh báo từ khi Mỹ còn đàm phán về kế hoạch triển khai hệ thống chống tên lửa ở Séc và Ba Lan, nhưng chưa nêu cụ thể đó là biện pháp nào. Sau những lý lẽ về pháp lý và chính trị mà Nga đưa ra để thuyết phục Mỹ từ bỏ chương trình này nhưng không được Mỹ chấp thuận, đây là lần đầu tiên nhà lãnh đạo cao nhất của nước Nga công bố các biện pháp cụ thể có thể được áp dụng để đáp trả, khi nói rằng Nga sẽ triển khai hệ thống tên lửa tầm ngắn Iskander ở tỉnh đảo Ka-li-nin-grát trên biển Ban-tích để tạo sự cân bằng với lá chắn tên lửa của Mỹ mà Nga coi là nhằm kiềm chế Nga chứ không phải nhằm vào I-ran hay một nước thù địch nào khác của Mỹ. Ngoài ra, Nga sẽ sử dụng tiềm lực của Hải quân, cũng như triển khai các phương tiện điện tử để vô hiệu hóa hoàn toàn mối đe dọa lá chắn tên lửa của Mỹ ở Đông Âu.

Quyết định triển khai loại tên lửa này ở Ban-tích là một biện pháp mạnh của Nga. Tên lửa tầm ngắn của Liên Xô trước đây và của Nga ngày nay là loại vũ khí mà bất kỳ quốc gia thành viên NATO nào cũng e ngại. Khi hệ thống ra-đa phát hiện ra loại tên lửa này đã rời bệ phóng thì coi như đã muộn, bởi trong điều kiện kỹ thuật hiện nay không có loại vũ khí hay phương tiện nào có thể ngăn chặn. Tuy nhiên, theo lời của Tổng thống Mét-vê-đép, đó chỉ là những "biện pháp bất đắc dĩ" để đảm bảo an ninh cho nước Nga một khi người Mỹ tiếp tục chính sách cũ, trong đó có việc mở rộng NATO và thiết lập các thành phần của hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia ở Đông Âu. Có thể hiểu được sự cứng rắn của Nga trước hết là với Mỹ khi mà quan hệ giữa Nga và Mỹ hiện đang trong giai đoạn căng thẳng tới mức khiến ta phải nghĩ rằng đã bắt đầu một cuộc chiến tranh lạnh mới. Đó là hậu quả tồi tệ của chính sách đơn phương của Mỹ trong giải quyết các vấn đề quốc tế trong khi tiếp tục thực hiện chính sách bao vây và cô lập nước Nga, tìm cách hất Nga ra khỏi các khu vực ảnh hưởng truyền thống. Học thuyết quân sự Nga đã xác định rằng, Nga sẽ bằng mọi cách bảo vệ lợi ích và an ninh trước sự chèn ép và coi thường của nước khác.

Sự cứng rắn của Tổng thống Mét-vê-đép không chỉ được thể hiện trong các vấn đề an ninh quốc tế, mà còn đối với cả những vấn đề nóng bỏng trong nước. Chẳng hạn, ông coi "tham nhũng là kẻ thù số một" ở Nga. Đích thân ông, khi mới lên cầm quyền, đã phát động cuộc chiến chống kẻ thù số một này, ra lệnh soạn thảo đại kế hoạch chống tham nhũng và yêu cầu trừng trị nghiêm khắc những kẻ tham nhũng. Ông cũng đề cập tới những biện pháp cải thiện tình hình xã hội kinh tế trong nước, nâng cao đời sống của từng công dân Nga, hiện đại hóa lực lượng vũ trang...

Thông điệp liên bang đầu tiên của Tổng thống Mét-vê-đép được công bố vào đúng thời điểm Mỹ vừa xác định được vị tổng thống đắc cử trong khi quan hệ băng giá giữa Nga - Mỹ đang ở thời kỳ đỉnh điểm sau chiến tranh lạnh. Bản thông điệp thể hiện quan điểm cứng rắn tất yếu của nước Nga trước việc giải quyết các vấn đề nóng bỏng của đất nước nhằm xây dựng một nước Nga trở thành một trung tâm trong một thế giới đa cực. Đó cũng là thông điệp đối với ban lãnh đạo mới của Mỹ rằng, cần phải xây dựng quan hệ Mỹ-Nga trên cơ sở tôn trọng lợi ích của nhau.

KIM TÔN