Chưa bao giờ thị trường mạng viễn thông di động của Việt lại có sự cạnh tranh gay gắt và khốc liệt như bây giờ. Chắc chắn cũng chưa bao giờ số lượng các thuê bao ảo lại nhiều như bây giờ.

Nếu trước đây người sử dụng di động phải trả một giá cước “cắt cổ” vì sự độc quyền của mạng điện thoại Mobiphone và Vinaphone, thì ngay sau sự ra đời của mạng điện thoại Viettel, S-phone.. cùng với việc hạ giá thành, giảm cước đã làm cho các khách hàng sử dụng được “nhờ” lây. Bởi là mạng mới, muốn phát triển thuê bao, Viettel cũng để giá thành của mình thấp hơn giá thành của các đối thủ cạnh tranh. Tuy nhiên, dù rất muốn giảm giá cước nhưng thực ra giá cước chung đã bị Bộ Bưu chính viễn thông quy định là không được hạ mức thấp quá, chính điều này đã đẩy các mạng di động vào cuộc chiến ồ ạt khuyến mãi, giảm giá.

Một năm có đến cả chục dịp để giảm giá: Tết, các ngày lễ tết 30.4 và 1.5; 2.9; các mạng tăng thêm trạm phát sóng; đón chào thuê bao thứ năm triệu, bảy triệu... Chính việc ồ ạt giảm giá này đã khiến cho người tiêu dùng được dùng điện thoại di động “rẻ” hơn khoảng gần một nửa so với cách tính cước thông thường. Ví dụ mạng Viettel khuyến khích phát triển thuê bao mới bằng cách mua một bộ sim trị giá 60.000đồng trong tài khoản có 140.000 đồng. Như vậy nghiễm nhiên người sử dụng được “lãi” gấp đôi, và chẳng dại gì người ta lại không sắm thêm vài chiếc sim để gọi. Gọi hết tiền vất toẹt vào một xó, khi nào có dịch vụ khuyến mãi hồi mạng lại lấy ra dùng.

Cũng tương tự như vậy, ở các mạng điện thoại di động khác như Vinaphone, mobiphone... cũng có tình trạng khuyến mại giảm giá làm cho số lượng thuê bao thì tăng lên vùn vụt nhưng thực ra lượng người sử dụng lại không tăng lên bao nhiêu. Thậm chí một người sử dụng vài sim hoặc vài trăm sim là chuyện hoàn toàn bình thường.

Cũng chính bởi sự bất cập trong việc quản lý thuê bao ảo nên đã để xảy ra tình trạng “tranh thủ” sự khuyến mại của các nhà cung cấp mà một số người đã làm giàu bằng công thức: tiền thật mua tiền ảo- tiền ảo lại đổi ra tiền thật. Đây là những chuyện hoàn toàn có thật mà cứ như bịa.

Vào dịp cuối năm 2006, để chào mừng năm mới, các nhà cung cấp đua nhau giảm giá với rất nhiều chiêu thức hấp dẫn, mạng S-phone là một mạng thành lập sau và có ít thuê bao hơn các mạng khác nên đã ra một chiêu thức khuyến mại khá bất ngờ: bỏ một số tiền khoảng 35.000 đồng trong tài khoản sẽ có 200.000. Nhưng số tiền 100.000 đồng phải sử dụng trong năm 2006, sang năm 2007, dù không sử dụng nhưng thuê bao sẽ tự mất đi chỉ còn lại 100.000 đồng. Tuy giá của nhà cung cấp là 35.000đồng/sim nhưng có rất nhiều người mua được cả “mớ” vài trăm sim với giá 13.500 đồng. Với 13.500 đồng người ta được sử dụng tài khoản 200.000 đồng thì tính ra cước để gọi chỉ là 300đ/phút, còn rẻ hơn cả mạng cố định gọi nội hạt.

T, một người được coi là rất nhanh nhạy trong việc kiếm tiền đã nghĩ ra một chiêu “cực độc”, ấy là anh ta có sử dụng dịch vụ 1900xxxxxx. Cũng phải nói thêm để dùng được dịch vụ này bạn phải đăng lý với bưu điện và phải trả cước phí cho mỗi 1 phút gọi là 800 đồng, còn người sử dụng dịch vụ phải trả cho một cuộc gọi khoảng từ 1.500 đ đến 3.000 đồng/phút. Vì vậy T đã mua một loạt sim của S-phone rồi đặt chế độ cài gọi tự động vào số dịch vụ 1900xxxxx mà mình đã đăng ký. Tính toán, trừ tất cả các loại dịch vụ đi mỗi một phút T vẫn được lãi 300 đồng. Thời gian đầu, T đã kiếm được nhiều triệu đồng/ tuần.

Tất nhiên, sự “may mắn” ấy không được lâu thì T bị phát hiện, thế là mạng S-phone cấm chế độ gọi cho các dịch vụ 1900.

Đó chỉ là một ví dụ, còn vô số trường hợp khác như: Hãng VTC game cho nhắn tin nạp tiền vào tài khoản thông qua việc mua bán V-coi. Thế là những chiếc sim điện thoại đã được dùng để nhắn tin chuyển thành V-coi, rồi những V-coi ấy được ra bán lại trên mạng trò chơi trực tuyến với giá rẻ chỉ bằng một nửa nếu bạn dùng cách thông thường để nạp.

Bằng cách này hay cách khác thì những kẻ đầu cơ cũng đã kiếm được những khoản tiền kha khá từ những dịch vụ khuyến mại. Còn số lượng thuê bao mà các mạng dịch vụ cung cấp có và thống kê được chỉ là những chiếc sim chết.

Bản chất của việc khuyến mãi rất dễ bị lợi dụng đó là một nghịch lý trong việc quản lý giá cước điện thoại. Để trả lời cho câu hỏi làm thế nào để hạn chế thuê bao ảo, chỉ có một câu trả lời duy nhất: Không nên khống chế, áp đặt giá cước viễn thông cho các nhà cung cấp. Bởi họ sẽ tự hạch toán được lỗ lãi từ những việc làm của mình. Nếu có giá cước hợp lý thì chắc chắn chả ai mua thêm sim số làm gì cho rách việc. Và những kẻ đầu cơ cũng chẳng còn cơ hội để kiếm tiền một cách hợp pháp từ sự vô lý trong cách tính cước viễn thông hiện nay.

Hải Nam