QĐND - Thời gian gần đây, giá thu mua phế liệu sắt thép tăng mạnh. Theo đó, đã tạo ra ở vùng quê phía tây tỉnh Quảng Trị một nghề nguy hiểm: Nghề rà tìm phế liệu chiến tranh. Hầu hết các gia đình ở đây đều bỏ tiền “đầu tư” mua sắm hai, ba chiếc máy rà sắt thép, giá mỗi chiếc từ 200.000 đến 300.000 đồng.

Hằng ngày, từng tốp người, trẻ có, già có, len lỏi vào vùng đồi Không tên, nơi trước đây từng là chiến trường ác liệt. Họ tổ chức thành từng tốp, mỗi tốp từ 10 đến 20 người, dàn hàng ngang tìm kiếm kỹ càng trên từng tấc đất. Theo giải thích của những người tìm phế liệu, phải dàn thành từng hàng như thế mới dễ phát hiện ra phế liệu. Những chiếc máy của họ có thể phát hiện được những mảnh kim loại bị vùi trong đất, ở độ sâu khoảng 0,5m trở lại, tùy theo kích cỡ.

Họ chia nhau từng khoảng đồi ở địa phương để tìm phế liệu. Một số người xin giấy phép sang đất bạn Lào rà tìm phế liệu. Mỗi ngày, họ rà tìm được từ 10 đến 15kg, bán được khoảng từ 50.000 đến 70.000 đồng. Trong đoàn người đi rà tìm phế liệu này, không chỉ có người lớn mà giờ đây còn có rất nhiều em nhỏ, là học sinh bỏ học để theo chân người lớn đi tìm phế liệu bán. Tôi gặp em Hồ A Toai, người dân tộc Vân Kiều, 14 tuổi, em cho biết: “Em năm nay học lớp 7, nhưng vì nhà nghèo quá nên em đã nghỉ học để cùng ba và anh trai vào rừng tìm phế liệu, kiếm tiền”.

Những nơi có phế liệu chiến tranh là những khu vực cứ điểm quân sự trước kia như: Khe Sanh, Làng Vây, Tà Cơn... Số lượng bom, mìn chưa nổ còn sót lại ở đây chưa ai định lượng được. Một người dân đã có nhiều năm theo nghề tìm phế liệu cho biết: “Sợ nhất là khi đi rà mà gặp phải bom bi ở vùng này, thứ đó còn sót lại nhiều lắm”.

Chúng tôi được chứng kiến cảnh lo lắng của bà Nguyễn Thị Gái đi tìm 2 con sau khi nghe một vụ nổ từ thung lũng vọng lại. Hằng năm, ở nơi đây, người chết và bị thương do rà phá bom mìn vẫn xảy ra. “Dẫu biết rằng, đi làm nghề này là vô cùng nguy hiểm, cái chết có thể đến sau một nhát cuốc nhưng vì mưu sinh nên phải cố mà làm thôi...”, anh Nguyễn Văn Lương, một người rà phá bom mìn ở Cam Lộ, Quảng Trị nói với chúng tôi như vậy. 

Bùi Tú