Hương Sơn (Hà Tĩnh) quê tôi vốn là vùng rừng núi, những năm tám mươi trở về trước, người dân mở mắt ra là thấy rừng, rừng gần và cả rừng xa xanh tít tắp. Nhưng bây giờ ai muốn về quê tôi để ngắm cảnh núi non hùng vĩ nghe chừng cũng khó, vì rừng nay đã biến thành đồi.

Ảnh minh họa

Đầu tiên rừng bị tàn phá vô tội vạ nên được chừng hơn chục năm thì rừng vẫn còn xanh đấy, nhưng là màu xanh của cây tạp và cây lấy củi. Đến lúc đó thì Công ty lâm nghiệp và dịch vụ Hương Sơn và chính quyền địa phương mới giật mình và thực hiện giao đất, giao rừng cho dân. Được làm chủ những cánh rừng, người dân vừa giữ rừng vừa chăm sóc trồng dặm cây lấy gỗ. Cứ thế theo thời gian rừng dần hồi sinh.

Thế nhưng mấy năm lại đây, quê tôi lại rộ lên phong trào trồng cây keo tai tượng. Loại cây này không phải là cây lấy gỗ, chỉ để cung cấp nguyên liệu cho nhà máy giấy và có đặc điểm là mau cho thu hoạch, nghe đâu chỉ cần thời gian dăm, bảy năm là đã có thể thu hoạch được, mỗi cây có giá vài chục nghìn đồng. Vậy là người người trồng keo tai tượng, nhà nhà trồng keo tai tượng, keo trồng trên đồi, trong vườn, keo trồng cả quanh nhà. Những gia đình được giao rừng cũng không kém phần nóng ruột: nếu chăm sóc, cải tạo rừng tự nhiên thì ít ra cũng phải vài chục năm mới có thể thu hoạch được gỗ, tuy giá trị kinh tế cao nhưng… lâu quá. Thế là người ta đua nhau chặt sạch cây rừng để lấy đất trồng keo tai tượng. Đến thời điểm này thì những cánh rừng trước mặt, sau nhà mà chúng tôi từng vào lấy củi, chặt nứa, lấy măng đã chính thức trở thành những đồi trọc. Nói chính xác hơn thì những đồi trọc đã và đang được người ta phủ xanh bằng… keo tai tượng, thế là quê tôi mất rừng tự nhiên hoàn toàn.

Một điều chắc chắn rằng rừng trồng không thể giữ nước, giữ màu, không đóng vai trò cân bằng sinh thái, bảo vệ môi trường bằng rừng tự nhiên được (cho dù đó là rừng cây tạp). Liệu số tiền người dân thu được từ phá rừng để trồng cây keo tai tượng có thể bù lại được phần nào cho nỗi đau mất rừng tự nhiên mà hậu quả là lũ lụt, hạn hán ngày càng có sức tàn phá ghê gớm (?!) Rồi đây những trận “Đại hồng thủy” như trận lụt kinh hoàng năm 2002 ở quê tôi có lẽ không còn quá hiếm nữa. Đúng là lợi bất cập hại. Chẳng biết Công ty lâm nghiệp và dịch vụ Hương Sơn và chính quyền địa phương cùng các cơ quan chức năng có biết điều đó?

THANH TÙNG