Tổng cục trưởng Ngô Quý Việt phát biểu khai mạc hội nghị

Hiện nay, Việt Nam đang tích cực hoàn thiện hệ thống TCCL hoặc dựa trên cơ sở hoặc phù hợp với hệ thống TCCL quốc tế và được các tổ chức TCCL quốc tế đánh giá cao, ông Việt cho biết như vậy khi trao đổi với phóng viên Báo quân đội nhân dân bên lề Hội nghị Quốc tế về TCCL diễn ra tại Hà Nội, ngày 8-10, nhân kỷ niệm Ngày Tiêu chuẩn Thế giới (14-10). Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp Việt vẫn chưa nhận thức đầy đủ về việc tuân thủ các quy chuẩn TCCL của Việt và quốc tế, ông nói.

Thực trạng thực hiện các quy chuẩn, tiêu chuẩn

Theo Tiến sỹ Vũ Văn Diện, Phó Tổng cục trưởng, hệ thống TCCL của nước ta bao gồm 2 phạm trù lớn: quy chuẩn và tiêu chuẩn. Quy chuẩn là những quy định kỹ thuật mang tính pháp lý, bắt buộc phải tuân thủ, trong khi đó tiêu chuẩn được đặt ra để các tổ chức, cá nhân tự giác thực hiện, làm theo.

Khi bắt đầu hội nhập với nền kinh tế thế giới, nhiều doanh nghiệp đã phải trả giá đắt khi hàng xuất khẩu bị trả về hoặc bị ép giá vì không tuân theo các tiêu chuẩn quốc tế, vi phạm quy chuẩn của các nước sở tại. Từ bài học đó, các doanh nghiệp sản xuất và chế biến hàng xuất khẩu của Việt đã ý thức được tầm quan trọng của việc thực hiện các cam kết quốc tế về TCCL.

Các chuyên gia của Tổng cục TCĐLCL cũng khuyến cáo, các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là những mặt hàng nhạy cảm, như lương thực, thực phẩm, hoá chất… cần tìm hiểu kỹ các TCCL quốc tế và những quy định của nước sở tại, cụ thể là đối với các thị trường được coi là “khó tính”: Mỹ, EU, Nhật Bản.

Trong khi các doanh nghiệp Việt Nam đang ngày một hoà nhập thị trường quốc tế, thì việc thực hiện những quy định về TCCL ở “sân nhà” còn nhiều hạn chế. Ông Việt nhấn mạnh, điều đó không có nghĩa hệ thống TCCL của ta chưa theo kịp với sự phát triển của nền kinh tế, mà do các nhà sản xuất, phân phối chưa có ý thức, trách nhiệm cao đối với người tiêu dùng và cộng đồng Việt . Ông nói, thực trạng về hàng kém chất lượng, thậm chí cả thực phẩm có chứa hoá chất độc hại minh chứng cho điều đó.

Phóng viên phỏng vấn các đại biểu bên lề hội nghị

Trả lời câu hỏi này, ông Việt cho biết, Tổng cục TCĐLCCL là một trong số các cơ quan quản lý nhà nước chịu trách nhiệm về vấn đề này. Tuy nhiên, theo Tổng cục trưởng, thanh tra của tổng cục không phải là cơ quan chấp pháp và với một đội ngũ khá mỏng gồm các chuyên gia chuyên kiểm định chất lượng các sản phẩm đã đăng ký, thì cũng không thể kiểm soát được toàn bộ thị trường.

Mặt khác, hệ thống TCCL có chức năng chủ yếu là đánh giá hàng hoá, sản phẩm đã đăng ký để xác định có đạt tiêu chuẩn hay không, hoặc đạt mức nào chứ không thể bao gồm những quy định về hàm lượng hoá chất độc hại trong thực phẩm, ông nói.

Tuy nhiên, ông cũng cho biết, Tổng cục TCĐLCL hiện đang có lộ trình hoàn thiện hơn nữa hệ thống các quy chuẩn, tiêu chuẩn để cùng với nỗ lực của Chính phủ triệt để chống những hành vi gian lận thương mại.

Ông Việt kết luận, Cục Quản lý Thị trường thuộc Bộ Công Thương là cơ quan chịu trách nhiệm chính trong việc kiểm tra, phát hiện, xử phạt những vi phạm gian lận thương mại. Nhưng ông cũng nhấn mạnh đến ý thức, trách nhiệm, đạo đức kinh doanh của các cá nhân, doanh nghiệp trong việc tuân thủ luật pháp và các quy định về TCCL.

Theo ông Pao-lô Mô-re-ly, chuyên viên cao cấp của dự án EVT2 (dự án hỗ trợ các hoạt động tiêu chuẩn hoá của EU tại Việt Nam), Việt Nam cần đẩy mạnh hơn nữa việc tuyên truyền hệ thống TCCL của Việt Nam và quốc tế để không chỉ các nhà sản xuất, phân phối tuân theo, mà còn để người tiêu dùng Việt Nam khôn ngoan hơn khi lựa chọn sản phẩm. Đó cũng là biện pháp hạn chế gian lận thương mại.

TCCL và lợi ích của doanh nghiệp

“Thực hiện các quy định về TCCL vừa là trách nhiệm, vừa là quyền lợi của doanh nghiệp”, ông Pao-lô Mô-re-ly, chuyên viên cao cấp của dự án EVT2 (dự án hỗ trợ các hoạt động tiêu chuẩn hoá của EU tại Việt Nam) đã phát biểu như vậy tại hội nghị. Ông cho biết, trong xu thế hội nhập và cạnh tranh gay gắt hiện nay, việc doanh nghiệp tuân thủ các hệ thống TCCL sẽ làm tăng giá trị thương hiệu của chính doanh nghiệp,

Ông nói: “Nếu sản phẩm của bạn không ít nhất được sản xuất theo các quy chuẩn trong nước và quốc tế, thì sớm muộn người tiêu dùng cũng sẽ quay lưng lại với sản phẩm của bạn; còn nếu bạn tuân thủ các quy định TCCL, sản phẩm của bạn sẽ được người tiêu dùng biết đến, ngay cả khi có giá cao hơn sản phẩm cùng loại”.

Ông cũng cho biết, việc thực hiện TCCL không làm tăng đáng kể chí phí sản xuất, nhưng đó là sự phát triển bền vững, vừa mang lại lợi ích cho doanh nghiệp, vừa an toàn cho người tiêu dùng và trên hết là vì môi trường thương mại lành mạnh cho quốc gia, quốc tế.