Mấy tháng gần đây, thị trường ngoại tệ khá căng thẳng. Nhiều doanh nghiệp muốn mua USD tại các ngân hàng mà không được đành phải ra ngoài “chợ đen” mua với giá cao hơn giá niêm yết của ngân hàng. Đã có ý kiến cho rằng, tỷ giá giữa đồng Việt Nam (VNĐ) và USD chưa hợp lý, cần phải thay đổi. Lại có ý kiến đề nghị, nếu muốn giữ tỷ giá thì Ngân hàng Nhà nước phải tăng thêm cung USD cho thị trường.

Ảnh minh họa

Theo các chuyên gia tài chính tiền tệ, có ba nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng căng thẳng ngoại tệ trên thị trường trong thời gian vừa qua. Một là, do tâm lý muốn găm giữ ngoại tệ. Hai là do tác động của những tin đồn thất thiệt. Ba là do tác động phụ của chính sách hỗ trợ lãi suất.

Cuộc khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế toàn cầu đã tác động tâm lý găm giữ ngoại tệ. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu găm giữ, không bán ngoại tệ nên các ngân hàng thương mại không có đủ ngoại tệ để điều hòa cho nền kinh tế. Thêm vào đó, giới đầu cơ đã lợi dụng tâm lý găm giữ ngoại tệ trên thị trường, đưa ra những tin đồn thất thiệt, chẳng hạn như tin đồn về việc Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục nới rộng biên độ tỉ giá, tăng giá mua USD… khiến dư luận hoang mang. Chính sách cho vay hỗ trợ lãi suất của chúng ta đã làm cho lãi suất vay đồng Việt trở nên hấp dẫn, chỉ còn khoảng 5-6% (sau khi đã được hỗ trợ lãi suất). Chính vì vậy, một số doanh nghiệp có tâm lý muốn vay VNĐ, đồng thời giữ ngoại tệ để chờ thu lợi từ chênh lệch giá.

Mới đây, trả lời câu hỏi của các nhà báo, Thống đốc Nguyễn Văn Giàu khẳng định: Khi lựa chọn các biện pháp điều hành thị trường ngoại tệ và tỷ giá, Ngân hàng Nhà nước luôn phải bảo đảm sự bền vững của cán cân thanh toán quốc tế, đặc biệt trong điều kiện nước ta là một nước nhập siêu suốt 23 năm qua và dự kiến sẽ còn nhập siêu trong những năm tới. Một yếu tố quan trọng khác cũng cần phải tính tới là khi có sẵn nguồn ngoại tệ trong tay, các doanh nghiệp lại ồ ạt nhập khẩu, nhất là những mặt hàng không thiết yếu, làm tăng nhập siêu, ảnh hưởng bất lợi đến sản xuất trong nước. Ngân hàng Nhà nước dự báo các luồng ngoại tệ chuyển vào Việt trong 5 tháng cuối năm tương đối khả quan và hoàn toàn có thể bù đắp thâm hụt thương mại. Do vậy, các doanh nghiệp đang găm giữ USD sẽ phải tính toán lại, nếu không họ cũng sẽ bị thiệt hại về mặt kinh tế với mặt bằng lãi suất USD và VNĐ như hiện nay.

Thống đốc Nguyễn Văn Giàu cho rằng, hệ thống ngân hàng hiện vẫn bảo đảm đủ ngoại tệ để nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu cho hoạt động sản xuất. Mức tỷ giá như hiện nay là hợp lý khi lạm phát được kiểm soát và đồng USD đang có xu hướng giảm giá trên thị trường quốc tế, đặc biệt là đối với đồng tiền của các nước trong khu vực có cơ cấu xuất khẩu tương đối giống với Việt Nam.

PHÚ THỌ