Từ năm 2008 trở về trước các doanh nghiệp (DN) phải vay ngân hàng với lãi suất cao. Do Ngân hàng thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ để kiềm chế lạm phát nên doanh nghiệp khó vay được vốn ngân hàng, bản thân các DN khó khăn thì làm sao có sản phẩm hàng hóa phục vụ cho sản xuất và đời sống, làm sao có vốn để quay vòng cho những chu kỳ sản xuất kinh doanh tiếp theo và có tiền để trả nợ ngân hàng.

Nhưng tình hình kinh tế hiện nay, các ngân hàng đang thực hiện mục tiêu nới lỏng chính sách tiền tệ, nhằm chống suy giảm kinh tế, cho vay với lãi suất hỗ trợ giảm 4% so với mức cho vay bình thường; giúp các DN có điều kiện vay vốn để mở rộng sản xuất kinh doanh. Nhiều ngân hàng thương mại cho vay theo cơ chế rất thoáng, điển hình như ngân hàng Đông Nam Á đã mở rộng cho vay tiêu dùng với những nghiệp vụ hấp dẫn cho khách hàng cá nhân vay mua nhà, mua căn hộ chung cư, sửa chữa nhà ở, xây nhà mới, mua xe gắn máy, mua ô tô… hạn mức cho vay tín chấp từ 300 đến 500 triệu đồng/khách hàng. Đặc biệt có thể cho vay lên đến 1 tỉ đồng tùy thuộc vào mục đích sử dụng và khả năng trả nợ của khách hàng. Không chỉ có ngân hàng cổ phần Đông Nam Á mà nhiều ngân hàng khác cũng đang mở rộng cho vay, tín dụng sẽ tăng trưởng một cách nhanh chóng. Nguy cơ tái lạm phát đối với nền kinh tế có thể sẽ xảy ra. Khi kinh tế tăng trưởng là điều kiện để cho vốn ngân hàng phát huy hiệu quả kinh tế, doanh nghiệp ăn nên, làm ra vốn quay vòng nhanh sẽ có tác động trở lại đối với ngân hàng nghĩa là có vốn để hoàn trả nợ vay ngân hàng.

Ảnh minh họa

Tăng trưởng tín dụng là việc mở rộng cho vay đầu tư vốn đối với các ngành kinh tế tức là phát hành thêm tiền vào trong lưu thông để thúc đẩy sản xuất phát triển. Việc tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng kinh tế có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và gắn liền với việc kiềm chế lạm phát. Nghĩa là muốn mở rộng tín dụng đầu tư vốn cho các doanh nghiệp và các ngành kinh tế phải nới lỏng chính sách tiền tệ, giảm lãi suất cho vay vì đây là giá “đầu vào” của sản xuất. Yếu tố lãi tiền vay ngân hàng chiếm tỷ trọng khá lớn trong giá thành sản phẩm của doanh nghiệp, nếu lãi suất càng thấp thì càng tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp vay vốn để đầu tư vào sản xuất kinh doanh và ngược lại? Nếu lãi suất càng cao thì các doanh nghiệp, khách hàng sẽ gặp khó khăn khi đi vay vốn ngân hàng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp.

Trong điều kiện kinh tế của nước ta hiện nay lạm phát tăng cao, nhưng kinh tế lại suy giảm mặc dù Chính phủ đã có nhiều biện pháp kích cầu đầu tư, nới lỏng chính sách tiền tệ để giúp các DN phục hồi sản xuất, nhưng do lãi suất hạ nên thị trường bất động sản lại có xu hướng tăng trở lại, hiện nay giá nhà đất tăng từ 20 đến 30% so với thời điểm cuối năm 2008, đây là dấu hiệu không tốt, một trong những nguyên nhân gây nên lạm phát, một mặt do lãi suất cho vay của ngân hàng trong suốt thời gian qua đã từ từ hạ xuống; lãi suất cơ bản của Ngân hàng Nhà nước hiện nay duy trì ở mức 7%/năm và lãi suất cho vay của tổ chức tín dụng tối đa không quá 10,5%/năm, tương đương 0,87%/tháng. Nhiều ngân hàng cho vay ở mức thấp hơn. Chính vì lẽ đó nên bộ phận đầu cơ kinh doanh bất động sản đã chịu đựng được lãi suất tiền vay, “găm hàng, chờ giá”; hiện tượng sốt đất, sốt nhà đang tái phát, nhiều trung tâm môi giới nhà đất mọc lên. Đặc biệt là các khu dự án nhà nước đã thu hồi của dân hàng ngàn héc-ta đất canh tác nhưng không đưa vào sử dụng. Tiền mặt trôi nổi ngoài thị trường không quay vào quỹ ngân hàng. Vì vốn ngân hàng cho vay đầu tư vào lĩnh vực này chiếm tỷ trọng rất lớn nhưng không sinh lời. Trong thời gian tới chắc chắn các ngân hàng sẽ thẩm định và sẽ cho vay.

Vậy giải quyết vấn đề này ra sao? Chúng ta thừa nhận rằng phát triển nền kinh tế thị trường, định hướng XHCN phải có sự can thiệp của Nhà nước không nên để cho nó hình thành một cách tự phát. Vì vậy riêng về lĩnh vực kinh doanh bất động sản, Nhà nước cần có cơ chế riêng với lãi suất cho vay có thể tăng gấp 1,5 lần so với các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh khác. Vì lĩnh vực này chỉ là nền tảng, là cơ sở của nền sản xuất XH và phải ngăn chặn đầu cơ buôn bán kinh doanh bất động sản, các cơ quan chức năng của Nhà nước phải có cơ chế riêng, kiểm tra thật chặt chẽ.

Để thực hiện việc tăng trưởng tín dụng và gắn với tăng trưởng kinh tế và kiềm chế lạm phát, theo chúng tôi cần thực hiện: Thứ nhất, các tổ chức tín dụng phải giữ vững mức tăng trưởng tín dụng năm 2009 tối đa 20%, coi đây là chỉ tiêu pháp lệnh mà ngân hàng Trung ương giao cho các ngân hàng thương mại và phải biến thành sự chỉ đạo cụ thể trong mỗi hệ thống ngân hàng thương mại. Phải giao cho từng chi nhánh không thể tăng tùy tiện như những năm trước đây mà đặt dưới sự điều hành, quản lý trực tiếp của Ngân hàng nhà nước. Thứ hai, Ngân hàng nhà nước có cơ chế kiểm soát chặt chẽ cho vay kinh doanh bất động sản và đầu tư xây dựng cơ bản. Đặc biệt là các dự án đã được phê duyệt, đã thu hồi đất của dân nhưng không có vốn để thi công thì phải kiến nghị thu hồi. Trường hợp các tổng công ty, các tập đoàn kinh tế trước khi đầu tư vào lĩnh vực bất động sản phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Thứ ba, việc đầu tư của tín dụng ngân hàng phải theo hướng giảm tỷ trọng cho vay các nhu cầu sinh hoạt, nhập hàng tiêu dùng và nâng tỷ trọng vốn đầu tư cho các ngành sản xuất vật chất, đặc biệt là phải dành khối lượng vốn lớn đầu tư đối với kinh tế nông nghiệp, nông thôn, nông dân vì đây là thị trường nông sản hàng hóa về lương thực và thực phẩm rất lớn phục vụ cho nhu cầu đời sống hằng ngày và cho xuất khẩu.

Ngoài ra, cần xác định cụ thể danh mục và các mặt hàng cần hạn chế nhập khẩu, thực hiện các biện pháp đẩy mạnh xuất khẩu. Đồng thời chống buôn lậu, chống đầu cơ nâng giá các mặt hàng để lũng đoạn thị trường, tổ chức kiểm tra bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa, dịch vụ trên địa bàn, không để xảy ra tình trạng mất cân đối cung cầu gây đột biến giá cả, nhất là các mặt hàng thiết yếu phục vụ cho sản xuất và đời sống.

- Thứ tư, để kiềm chế lạm phát nên hạn chế thành lập các ngân hàng mới, bởi vì nhiều ngân hàng hoạt động, thì tiền sẽ đưa ra lưu thông nhiều tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các ngân hàng với nhau. Hơn nữa, với mục tiêu kinh doanh là lợi nhuận nên ngân hàng nào cũng tranh thủ mở rộng thị trường, mở rộng đầu tư tín dụng thì đương nhiên sẽ gây nên áp lực lạm phát đối với nền kinh tế nước ta.

ĐỖ XUÂN TRƯỜNG