Từ một “vùng đất chết” bởi bom đạn và chất độc hóa học, Công ty 732 đã xây dựng thành một vùng đất trù phú với bạt ngàn cao su, cà phê, lúa... và đem lại no cơm, ấm áo cho hàng nghìn người dân tộc thiểu số. Danh hiệu anh hùng trong thời kỳ đổi mới do Chủ tịch nước phong tặng là phần thưởng cao quý và xứng đáng...

Bản trường ca trên miền “đất lửa”

Giữa lúc cuộc chiến tranh còn chưa kết thúc, ngày , Trung đoàn 732 (Quân khu 5)- tiền thân của Công ty 732 được thành lập. Sau khi đã làm chủ được ngã ba biên giới ba nước Việt Nam-Lào-Cam-pu-chia, không rời tay súng, nhiệm vụ của họ là sản xuất một phần lương thực, thực phẩm và trung chuyển vật tư, vũ khí phục vụ bộ đội chiến ở đấu chiến trường bắc Tây Nguyên.

Cán bộ, chiến sĩ không quản ngại hy sinh, gian khổ, bám dân, bám làng, khai phá đất hoang do rừng bị chất độc hóa học, bom đạn hủy diệt. Họ làm nương rẫy, thủy lợi, trồng lúa nước và chăn nuôi gia súc, gia cầm phục vụ chiến trường. Hạt lúa, bắp ngô, củ khoai họ làm ra cùng những giọt mồ hôi còn có cả máu và nước mắt. Nhưng từ đây, lương thực, thực phẩm, vật tư, vũ khí kịp thời phục vụ chiến trường, góp phần làm nên đại thắng mùa xuân năm 1975. Rồi đất nước được hoàn toàn thống nhất, chiến sĩ Trung đoàn lại tiếp tục vừa sản xuất vừa quét FULRO, bảo vệ an ninh biên giới. Năm 1982, Trung đoàn đổi tên thành Nông trường 732 và đến năm 1985 trực thuộc Binh đoàn 15. Từ sản xuất lương thực, cây công nghiệp ngắn ngày, chăn nuôi gia súc, năm 1987, Nông trường chuyển sang phát triển mạnh cây công nghiệp dài ngày: Cao su, cà phê. Và để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới, năm 1996 Nông trường 732 đổi tên thành Công ty 732.

Công nhân chăm sóc cao su

Nhưng những năm đầu đưa cây cao su, cà phê vào thay thế cho các cây trồng truyền thống, không ít người cho rằng lớp đất trồng trọt ở đây mỏng, cây cao su, cà phê phát triển chậm, không phù hợp. Thực tế, sau mấy năm sản xuất đã phá tan những lời đàm tiếu đó. Điều này cho thấy những người lãnh đạo cao nhất của Công ty đã có tầm nhìn xa và sớm lựa chọn cây trồng phù hợp. Trên vùng “đất lửa” xơ xác ngày nào, những tưởng không thể có cây trồng gì phù hợp, nhưng cây cao su, cà phê đã lên xanh tốt, phủ kín vườn đồi. Theo Đại tá Lê Cẩm Nam, Phó giám đốc, Bí thư Đảng ủy thì tính đến thời điểm này, Công ty phát triển được gần 2.300ha cao su (trong đó có gần 1.500ha cao su kinh doanh), 42ha cà phê và 86ha lúa nước. Không tính những năm trước, chỉ tính riêng năm 2007, Công ty khai thác được 1.582 tấn mủ quy khô, 405 tấn cà phê tươi và 825 tấn thóc. Tổng doanh thu gần 60 tỷ đồng, nộp ngân sách 7,82 tỷ đồng và lợi nhuận hơn 8 tỷ đồng. 1.030 cán bộ, công nhân viên và người lao động có việc làm ổn định với mức lương bình quân hơn 2 triệu đồng/tháng. Trong những tháng cao điểm của mùa cạo mủ, có nhiều hộ gia đình công nhân khai thác cao su có thu nhập 5-6 triệu đồng tháng. Từ một vùng đất chết, heo hút, thiếu vắng bóng người, đến nay Công ty đã xây dựng nơi đây thành một vùng đất trù phú.

Xứng đáng được nhận danh hiệu cao quý

Bước chân, nhát cuốc của người lao động công ty đi đến đâu, sự sống hồi sinh đến đó. Từ thị trấn Plei Cần, đường ô tô láng nhựa đã đến xã Đăk Kan. 4 xã biên giới Đăk Kan, Sa Long, Đăk Sú-huyện Ngọc Hồi và xã Rờ Kơi-huyện Sa Thầy (Kon Tum)- nơi Công ty đang sản xuất-kinh doanh, đường giao thông nông thôn, đường điện kết nối các thôn làng. Đồng bào các dân tộc Mường, Tày từ miền Bắc vào làm công nhân hay nhận khoán cao su, cà phê đã cùng với người Xê Đăng đoàn kết xây dựng cuộc sống mới. Ở 13 đội sản xuất của Công ty đều có nhà chăm sóc trẻ cho người lao động.

Từ cuộc sống du canh, du cư với các cây lương thực truyền thống trên nương rẫy, đồng bào các dân tộc thiểu số đã định canh, định cư với cây cao su, cà phê và lúa nước. Phong trào “luyện tay nghề, thi thợ giỏi” song hành với phong trào phát triển kinh tế gia đình được phát động đã giúp người lao động nắm vững kỹ thuật trồng, chăm sóc, khai thác mủ cao su mà còn giúp họ vươn lên trong cuộc sống. Thông qua các phong trào thi đua, xuất hiện nhiều điển hình hộ gia đình làm kinh tế giỏi. Gắn bó với công ty, từ đói nghèo lạc hậu, người lao động không chỉ đủ ăn mà ngày càng có cuộc sống khá sung túc. Hiện nay, hơn 90% hộ gia đình công nhân có nhà xây cấp 4. Đồng bào các dân tộc từ nơi khác đến lập nghiệp đều coi đây là quê hương thứ hai của mình.

Nghĩa tình giữa cán bộ, công nhân viên trong Công ty với người dân địa phương cứ dày lên theo năm tháng. Những thế lực phản động lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để kích động, chống phá sự nghiệp cách mạng cũng không thể gây chia rẽ khối đoàn kết quân dân, đoàn kết các dân tộc. Tình hình an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội khu vực biên giới nơi Công ty đứng chân luôn được giữ vững và không có “điểm nóng” xảy ra. Với những đóng góp của Công ty 732 trên miền “đất lửa”, vừa qua, Công ty đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng trong thời kỳ đổi mới.

Bài và ảnh: QUANG VĂN