Rê-gi Oa-nhi-ê là một trong những đạo diễn đa tài nhất của Pháp hiện nay. Việt Nam là cái tên gắn liền với sự lừng lẫy của ông bởi bộ phim "Đông Dương" do ông viết kịch bản và đạo diễn, được lấy bối cảnh và quay tại Việt Nam cùng lúc đã đoạt hai giải thưởng điện ảnh danh giá nhất hành tinh là Oscar (Mỹ) và César (Pháp) vào năm 1993.

Oa-nhi-ê tự nhận rằng phim "Đông Dương" đã giúp ông thực hiện được định hướng của mình: Vừa làm phim có lịch sử, vừa có tính thân mật, gần gũi như là kể một câu chuyện, vừa có tính nhân bản. Trước "Đông Dương", Oa-nhi-ê chưa từng tới Việt . Chỉ khi bắt đầu viết kịch bản phim, ông mới tới đất nước này và những ấn tượng về nó vẫn in đậm, thậm chí vẹn nguyên trong tâm trí Oa-nhi-ê dù 15 năm đã qua. “Tôi đã đi từ TP Hồ Chí Minh ra Huế tìm bối cảnh và gặp gỡ diễn viên, đến trường quay. Bất cứ nơi nào cũng đều gây ấn tượng cực mạnh đối với tôi. Đẹp. Hẳn rồi. Nhưng cảm giác ngập tràn lúc đó chính là “lạ”. Bởi một đất nước sau nhiều năm chiến tranh không thể đẹp được đến thế. Nói theo thuật ngữ điện ảnh, đó là những khuôn hình đắt giá. Bây giờ, nếu ai hỏi tôi về bất kỳ một địa danh nào được chọn làm bối cảnh trong phim Đông Dương, tôi sẽ kể vanh vách cho mà xem”, Oa-nhi-ê nhớ lại.

Trở lại Việt Nam, điều gần như đầu tiên Oa-nhi-ê làm là tìm gặp lại những người đã từng dịch tiếng Pháp cho phim Đông Dương. “Tôi rất xúc động khi gặp lại những người đã từng dịch tiếng Pháp cho phim “Đông Dương”, gặp lại ông Nguyễn Lân Trung từng giúp tôi nhiều thời kỳ đó. Với họ, phim "Đông Dương" là một sự kiện chưa từng có và họ còn nhớ như in những kỷ niệm. Cũng như tôi, ký ức vẫn vẹn nguyên từ lần đầu khảo sát để quay phim, rồi lần đưa nữ diễn viên Ca-tơ-rin Đơ-nơ-vơ trở lại Việt ... Lạ lẫm, hiếm có - tất cả đã tạo cho “Đông Dương” trở thành một phim kinh điển”.

Đến Việt Nam tham gia chương trình “Toàn cảnh điện ảnh Pháp tại Việt Nam” lần thứ nhất (diễn ra từ 11-10) với bộ phim trinh thám "Vù lẹ, lặn luôn”, Oa-nhi-ê nói rằng Việt Nam đã khác xưa rất nhiều, thay đổi đến bất ngờ. “Tôi đã đi dạo trên đường Hà Nội để thấy rằng cái “hồn” của thành phố vẫn như xưa, có khác chăng chỉ là sự náo nhiệt và rực rỡ hơn trước. Không khí vẫn như xưa, lòng tốt và lòng hiếu khách của người dân nơi đây vẫn như xưa, nhưng cơ sở hạ tầng cho du lịch đã phát triển nhiều. Hiện nay Việt có thể đón được một lượng khách lớn, kể cả các doanh nhân lớn và các chính khách. Điều này khác hẳn so với năm 1989 khi lần đầu tiên tôi tới Việt . Lúc đó, tôi gặp rất ít khách du lịch”, Oa-nhi-ê hào hứng kể.

Đã có nhiều thắc mắc khi Oa-nhi-ê quyết định làm phim "Đông Dương". Oa-nhi-ê đã từng nói, ông bà của ông đã từng ở Việt , bố ông cũng đã từng là người lính tại Việt . Nhưng trên hết, Oa-nhi-ê làm phim Đông Dương không phải là vì những lý do đó, mà “vì trong điện ảnh, tôi thấy Việt toàn hình ảnh về chiến tranh, tôi muốn làm thay đổi cách nhìn về Việt ”.

Oa-nhi-ê bộc bạch, từ lâu ông coi mình là một công dân của thế giới và điện ảnh là cánh cửa giúp ông khám phá nền văn hóa của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc. Oa-nhi-ê cũng kể rằng ông thường xuyên liên hệ với Phạm Linh Đan (nữ diễn viên người Pháp gốc Việt, đóng vai một cô bé mồ côi trong phim Đông Dương) để luôn nhớ tới Việt . Đối với Oa-nhi-ê, Việt Nam có lẽ trở thành một phần trong cuộc đời, bởi chính từ nơi đó, ông đã dựng nên được bộ phim Đông Dương, tác phẩm đã đưa tên tuổi ông vượt tầm biên giới Pháp quốc. “Khi ở Pháp, tôi thường xuyên ăn món ăn Việt Nam, nói chuyện với ông chủ quán và những người đầu bếp ở đó. Tôi vẫn dành tình cảm lớn đối với Việt và luôn quan tâm đến đất nước các bạn”.

Đối với Oa-nhi-ê, một trong những kỷ niệm đáng nhớ nhất của ông về Đông Dương là khi quay phim ở Phát Diệm. “Đó là cảnh điện ảnh vô cùng đẹp, tôi trèo lên mái chuông và quay được cảnh người rung chuông. Bên dưới có những người tập trung lại và cha cố ra phát chẩn. Bản thân cảnh đó rất đẹp.Để có được một cảnh quay đẹp đó, tôi cho rằng đó là điều không tưởng vì lúc đó xin visa vào Việt Nam đã khó, xin được giấy phép vào quay ở Phát Diệm lại càng khó hơn. Ấy vậy mà cuối cùng tôi đã quay được một cảnh đẹp như mơ. Đó là kỷ niệm mang lại ấn tượng mạnh đối với tôi”.

Khi được hỏi sẽ chọn đề tài nào nếu tiếp tục làm phim về Việt , Oa-nhi-ê mỉm cười một cách đầy ẩn ý: “Tôi thấy Việt đã chuyển mình mạnh mẽ, điều này thể hiện rõ ở giới trẻ. Điều quan trọng là các bạn vẫn giữ được tâm hồn và văn hóa của đất nước mình. Tôi đã thấy những câu chuyện thú vị để có thể làm phim về Việt hôm nay và nếu làm thì chắc chắn sẽ dành một vai diễn cho Linh Đan”.

THU TRANG