QĐND - Có lẽ một trong những câu chuyện thú vị nhất của đời sống quốc tế trong năm 2010 là sự kiện các vị đứng đầu các lực lượng vũ trang của 18 nước, bao gồm các cường quốc quân sự hàng đầu như Mỹ, Nga, Trung Quốc, ngồi lại với nhau ở Hà Nội để bàn về hòa bình. Việc tổ chức thành công Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+) đã khẳng định sự tích cực, tính trách nhiệm của Việt Nam đối với ASEAN, đối với hòa bình và ổn định ở khu vực. Và ở chiều ngược lại, thành công của ADMM+ cũng mang đến cho Việt Nam không ít thuận lợi trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Điều có thể dễ dàng nhận thấy nhất là với ADMM+, Việt Nam đã tạo được dấu ấn quan trọng trong năm quốc gia đảm nhiệm cương vị Chủ tịch ASEAN nói chung, hay trong việc Bộ Quốc phòng đóng vai trò Chủ tịch các hội nghị quân sự - quốc phòng ASEAN nói riêng. Năm Chủ tịch ASEAN 2010 thành công đã tôn dày vị thế, vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế. Đặc biệt là ở lĩnh vực quốc phòng, một vấn đề khá nhạy cảm, Việt Nam đã tạo được sự tin cậy đối với đất nước và Quân đội nhân dân Việt Nam từ các nước ASEAN và rộng hơn là từ các nước bạn bè trên thế giới.

Các Bộ trưởng Quốc phòng bàn chuyện hợp tác hòa bình ở Hội nghị ADMM+ đầu tiên tại Hà Nội. Ảnh: Vũ Quang Thái

Không chỉ vậy, thành công ADMM+ cũng đã tạo ra được những xu thế đồng thuận về tôn trọng chủ quyền lãnh thổ, về sự bình đẳng giữa các quốc gia và thái độ tôn trọng luật pháp, tôn trọng lẫn nhau trong quan hệ quốc tế. “Đây là mục tiêu quan trọng nhất mà Bộ Quốc phòng Việt Nam đặt ra khi tiếp nhận cương vị Chủ tịch Các hội nghị quân sự - quốc phòng ASEAN và trên thực tế đã đạt được”, Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng đánh giá.  

Nói một cách rõ ràng hơn, ADMM+ đầu tiên diễn ra ở Hà Nội đã đánh dấu sự ra đời của một cấu trúc an ninh quân sự - quốc phòng mà các nước tham gia phải chấp nhận một “luật chơi” cơ bản là hợp tác vì mục đích hòa bình. Trong một cấu trúc an ninh như vậy, cách ứng xử trong quan hệ song phương được ràng buộc bởi “luật chơi” chung, bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế. “Với ADMM+, Việt Nam đã tạo ra cơ sở để công khai, minh bạch những vấn đề song phương hoặc đa phương còn tồn tại giữa Việt Nam với các nước. Như vậy, Việt Nam có điều kiện thuận lợi hơn trong đấu tranh bảo vệ độc lập tự chủ, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc và đặc biệt là đấu tranh gìn giữ môi trường hòa bình và ổn định, phục vụ cho công cuộc phát triển, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”, Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh phân tích.

Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh cũng khẳng định, những ý kiến suy luận rằng, việc Việt Nam tích cực vận động thành lập ADMM+ chủ yếu để nhằm vào vấn đề Biển Đông là không chính xác. “Biển Đông chỉ là một vấn đề và là vấn đề rất hệ trọng sống còn đối với đất nước, nhưng điều rõ ràng và bao trùm là không chỉ có một vấn đề Biển Đông mà Việt Nam cần độc lập tự chủ, toàn vẹn lãnh thổ, cần bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa và cần vượt qua rất nhiều thách thức khác để bảo vệ và xây dựng Tổ quốc. Tất cả các mối quan hệ giữa Việt Nam với các nước đều cần công khai, minh bạch, đều cần dựa trên cơ sở luật pháp quốc tế và vì mục đích hòa bình”, Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh nhấn mạnh.

Hiệu ứng tích cực từ thành công của một diễn đàn đa phương như ADMM+ đối với quan hệ song phương có thể thấy ngay từ các chuyến thăm chính thức Việt Nam của Bộ trưởng Quốc phòng các nước Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ. “Chúng ta đã giành được thái độ tôn trọng từ các nước lớn đối với khẳng định quyết tâm bảo vệ độc lập tự chủ, chủ quyền lãnh thổ, chế độ chính trị của Việt Nam. Đồng thời, chúng ta đã có được những thỏa thuận đem lại lợi ích cho đất nước trong các lĩnh vực hợp tác quốc phòng”, Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh cho hay.

Lý giải về thành tựu mang tên ADMM+ của Việt Nam, Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh cho rằng, nguyên nhân khách quan là do xu thế hòa bình, ổn định trong khu vực và trên thế giới, là do từ nhu cầu hợp tác giữa các nước để đối phó với các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống. Về nguyên nhân chủ quan, theo Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh, trước hết là do vị thế ngày càng đi lên của đất nước, uy tín ngày càng cao của Việt Nam trên trường quốc tế; là quyết tâm mạnh mẽ của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, trực tiếp là Chính phủ và Ủy ban Quốc gia về ASEAN về việc tổ chức thành công năm ASEAN tại Việt Nam, trong đó có các hội nghị quân sự-quốc phòng.

 “Thành công cũng là do sự lãnh đạo sâu sát của Thường vụ Quân ủy Trung ương và trực tiếp là đồng chí Bộ trưởng đối với từng giai đoạn, từng khâu, đánh giá đúng, sát tình hình, đưa ra những quyết định phù hợp và rất kịp thời, có những bước đi đúng để hoàn thành tốt nhiệm vụ; cũng là do sự tiến bộ về trình độ năng lực của đội ngũ cán bộ, chiến sĩ, mặc dù mới làm quen với công tác đối ngoại đã nỗ lực vượt bậc, tự rèn luyện, tự hoàn thiện, nâng cao trình độ để hoàn thành nhiệm vụ”, Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh nói.

Bảo Trung