Vẻ ngoài thân thiện nhưng không giấu được tính quyết đấu giữa hai ứng cử viên Ô-ba-ma (bên trái) và Hi-la-ri. Ảnh: Internet

Trong khi đảng Cộng hòa đã cơ bản giải quyết xong việc chọn người đại diện cho đảng tranh cử tổng thống Mỹ, đó là ông Giôn Mác Kên, thì hai ứng viên Hi-la-ri Clin-tơn và Ba-rách Ô-ba-ma đang tranh đua quyết liệt để giành quyền đại diện cho đảng Dân chủ tham gia tranh cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11. Càng về cuối, trong cuộc đua nội bộ đảng Dân chủ càng xuất hiện nhiều kịch tính và chưa thể biết ai là người sẽ cán đích trước.

Tuần tồi tệ nhất của ông Ô-ba-ma

Mặc dù vẫn dẫn trước so với bà Hi-la-ri theo kết quả bầu cử sơ bộ trong nội bộ đảng Dân chủ ở các bang, song tuần qua được coi là một tuần tranh cử tồi tệ nhất của thượng nghị sĩ Ô-ba-ma. Thậm chí một số người tin rằng, những diễn biến trong tuần trước có thể đe dọa cơ hội trở thành chủ nhân Nhà Trắng của ông Ô-ba-ma. Mới đây nhất là kết quả thăm dò của Viện Ga-lúp cho thấy, lần đầu tiên trong nhiều tuần qua bà Hi-la-ri đã vượt lên dẫn trước ông Ô-ba-ma về tỷ lệ cử tri ủng hộ. Nguyên nhân khiến ông Ô-ba-ma mất điểm là do những phát biểu bất lợi về chủng tộc của mục sư J. Rai, cựu cố vấn và là người thân cận với ông Ô-ba-ma suốt 20 năm qua.

Sự việc nghiêm trọng tới mức, các chuyên gia cho rằng ngay cả khi đối thủ Hi-la-ri và ban tham mưu của bà không nhắc tới chuyện mục sư J. Rai thì bài diễn văn nổi tiếng của vị mục sư từng làm chủ hôn cho đám cưới của ông Ô-ba-ma trước đây, cũng không dễ làm cho rắc rối của ứng cử viên da màu này tan biến. Trên các trang web tràn ngập lời bình luận của mục sư J. Rai ám chỉ về tình trạng kỳ thị chủng tộc ở Mỹ được cho là sẽ biến ông Ô-ba-ma trở thành mục tiêu công kích của phe bảo thủ, trong trường hợp ông được chọn làm đại diện cho đảng Dân chủ ra tranh cử. Ông Crít La-xi-vi-ta, một cố vấn của đảng Cộng hòa từng tấn công mạnh mẽ và có hiệu quả ứng cử viên Dân chủ Giôn Ke-ri trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2004, đã không bỏ lỡ cơ hội: “Ông Ô-ba-ma cứ nói sẽ đoàn kết mọi người, nhưng bạn bè ông làm ngược lại. Vì thế mọi người sẽ suy nghĩ và quyết định”. Còn các nhà chiến lược của đảng Dân chủ thì khuyến cáo cả ông Ô-ba-ma lẫn bà Hi-la-ri phải “sẵn sàng trả lời khi có những đòn tấn công mới”.

Tuy lên án mạnh mẽ những nhận định của mục sư J. Rai, nhưng ông Ô-ba-ma không làm to chuyện vì ông coi mục sư như “người trong gia đình”. Vậy nhưng, hiện nay ông Ô-ba-ma đang phải chật vật để hạn chế những hậu quả tai hại của sự cố này trước nguy cơ bị các cử tri da trắng xa lánh trong bối cảnh cuộc quyết đấu mới với bà Hi-la-ri sẽ diễn ra ở Phi-la-đen-phi-a và Pen-xin-va-ni-a vào ngày 22-4 tới. Gioóc-giơ Brúc, một cử tri ở Bắc Phi-la-đen-phi-a nói: “Phát biểu của mục sư J. Rai phản ánh suy nghĩ của nhiều người Mỹ gốc Phi”. Cuộc thăm dò mới nhất do cơ quan thăm dò chính sách công tiến hành tại Pen-xin-va-ni-a cho thấy, ông Ô-ba-ma chỉ giành được 30% tỷ lệ ủng hộ so với 56% của bà Hi-la-ri. Ông Ô-ba-ma giờ đây phải nỗ lực gấp đôi. Người ta thấy ông Ô-ba-ma xuất hiện nhiều hơn trên các phương tiện truyền thông như xuất hiện nhiều gấp hai lần trên CNN.

Song một may mắn mới đã đến với ông Ô-ba-ma vào cuối tuần qua, khi một ứng cử viên tổng thống khác vốn đã rút lui của đảng Dân chủ, Thống đốc bang Niu Mê-hi-cô Bin Ri-chác-xơn, tuyên bố ủng hộ ông trở thành ông chủ Nhà Trắng. Đây chẳng khác nào liều thuốc giúp ông Ô-ba-ma lấy lại tinh thần sau sự cố liên quan tới mục sư J. Rai. Và đương nhiên, ê-kíp của ông Ô-ba-ma sẽ không bỏ lỡ cơ hội để khuếch trương việc này.

Tiếp tục khẩu chiến

Những người giúp việc của ông Ô-ba-ma còn chớp ngay cơ hội để công kích bà Hi-la-ri khi tuần trước, các hồ sơ của Nhà Trắng về những hoạt động của bà Hi-la-ri trong suốt thời gian làm đệ nhất phu nhân, được công bố theo Đạo luật Tự do thông tin. Việc này cùng với việc Thống đốc Ri-chác-xơn tuyên bố ủng hộ ông Ô-ba-ma đã làm xuất hiện cuộc khẩu chiến với những lời lẽ được bình luận là “khó nghe” giữa hai đối thủ. Phe của ông Ô-ba-ma cho rằng, các tài liệu trên đã phơi bày sự thiếu trung thực trong vai trò đệ nhất phu nhân của bà Hi-la-ri trong việc đưa ra một số quyết sách.

Trong khi đó, phe bà Hi-la-ri thì chỉ trích “cái gật đầu” của ông Ri-chác-xơn là quá muộn để có thể gây ảnh hưởng. Họ còn cáo buộc ông Ô-ba-ma đang cố gắng chuyển hướng chú ý của dư luận trước các rắc rối của mình liên quan đến mục sư J. Rai, mà không thẳng thắn, công khai nói về sự việc này. Một cuộc thăm dò dư luận do CBS tiến hành cho thấy, hầu hết cử tri Mỹ cảm thấy ông Ô-ba-ma đã không giải thích rõ ràng quan điểm của mình về vấn đề chủng tộc ở Mỹ trong bài phát biểu thứ ba tuần trước.

Trên thực tế, việc thống đốc gốc Tây Ban Nha Ri-chác-xơn, người từng ủng hộ chính quyền Tổng thống Clin-tơn, chuyển hướng ủng hộ ông Ô-ba-ma, sẽ giúp ông thu được nhiều lá phiếu ủng hộ của các cử tri thuộc cộng đồng nói tiếng Tây Ban Nha tại Mỹ.

Hiện ông Ô-ba-ma đang vượt khá xa về số phiếu đại cử tri giành 1.621 phiếu, so với 1.479 phiếu của bà Hi-la-ri. Những đại cử tri này sẽ bỏ phiếu bầu chọn ứng cử viên tổng thống tại hội nghị toàn quốc của đảng Dân chủ tổ chức vào tháng 8 tới.

MỸ HẠNH