Đúng như cảnh báo của các nhà phân tích, trong thời buổi giá lương thực leo cao, chỉ có người lao động nghèo là chịu thiệt.

Nghỉ học vì... mất bữa sáng miễn phí

Học sinh Trường tiểu học Sun Sun xếp hàng nhận suất ăn miễn phí. Ảnh: IHT

Trường tiểu học Sun Sun của Cam-pu-chia tọa lạc trên cánh đồng lúa bạt ngàn đang vào độ chín mà nông dân cho là được mùa nhất từ trước tới nay. Vậy nhưng, thật trớ trêu vì lũ trẻ trong trường cũng không được bảo vệ khỏi cơn “bão giá” lương thực đang tấn công toàn cầu. Cũng giống như các trường học khác được tham gia chương trình bữa sáng miễn phí cho học sinh, chỉ còn khoảng 30 ngày nữa là trường Sun Sun hết sạch gạo trong kho. Như vậy, các em sẽ không còn được ăn bữa sáng miễn phí như trước đây vì giá lương thực tăng quá cao. Thiếu tiền, Chương trình Lương thực thế giới của LHQ không còn khả năng cung cấp cho 450 nghìn trẻ em Cam-pu-chia một bữa ăn hằng ngày với gạo từ trong nước và thức ăn là đậu vàng từ Mỹ, cá ngừ từ Thái Lan.

Chưa tới mức bị đói, song một số em có thể mất cơ hội tới trường. Thầy giáo Tao-chơ Cham-pa nói, ngoài việc tới trường để học thì hầu hết học sinh tới trường là để được ăn bữa sáng miễn phí. “Có khi các sinh viên còn mang theo các em mới 3 đến 4 tuổi tới trường để ăn bữa sáng không mất tiền. Việc này rất khó kiểm soát”, hiệu trưởng trường Sun Sun Y-im Xô-ê-ơn cho biết.

Bữa sáng miễn phí được ví như sức hút của nam châm đối với học sinh và là người bạn tốt của giáo viên. Học sinh sẽ chú ý học bài hơn khi được ăn no. Chuyện đến muộn cũng không còn là vấn đề vì bữa sáng miễn phí được phục vụ lúc 6 giờ 30 phút, trước khi giờ học bắt đầu. Thầy giáo Y-im lo không biết có chuyện gì sẽ xảy ra khi bữa ăn miễn phí không còn. “Các học sinh nghèo sẽ bỏ học”, thầy nói. Thầy giáo cho biết khi chương trình bữa sáng bị gián đoạn vào tháng 1-2007 do vấn đề ngân sách, không liên quan tới giá lương thực, tỷ lệ đến trường của học sinh giảm 10%.

Ông Thô-mát Cớt-xtơ, giám đốc Chương trình Lương thực thế giới tại Cam-pu-chia nói, ông không biết khi nào và liệu chương trình bữa ăn miễn phí có tiếp tục được hay không. Ông cho biết, có lẽ sớm nhất cũng sẽ chưa thể tiếp tục trước năm học tới vào tháng 10-2008.

Phát thẻ gạo, cung cấp địa chỉ ăn rẻ

Câu chuyện thời “bão giá” lương thực nữa xảy ra ở Phi-líp-pin, quốc gia nhập khẩu gạo nhiều nhất thế giới. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ, tính đến tháng 3-2008, Phi-líp-pin hiện nay là quốc gia nhập khẩu gạo nhiều số một thế giới. Phát thẻ gạo – chính phủ Phi-líp-pin đang phải đối phó giống như khi giá gạo ở Phi-líp-pin tăng gấp đôi hồi đầu năm. Người nghèo Phi-líp-pin đang chóng mặt vì giá lương thực tăng cao chưa từng có kể từ thập niên 1970, nay nhận được trợ giúp của Chính phủ thông qua hình thức phát thẻ gạo.

Bộ Phúc lợi xã hội sẽ chỉ phát thẻ gạo cho các gia đình có thu nhập hằng tháng dưới 5 nghìn pê-xô/tháng để mua gạo trợ giá của Chính phủ. Cơ quan Lương thực quốc gia cho biết việc phát thẻ gạo sẽ giúp các giới chức kiểm soát hoạt động phân phối gạo trong bối cảnh nguồn cung gạo khan hiếm. Thẻ gạo sẽ có mã vạch và có khả năng báo hiệu nếu gian lận bị phát hiện, như mua gạo vượt qua số lượng cho phép. Tuy nhiên, cơ quan này vẫn phát hiện có các trường hợp tư thương gian lận mua gạo trợ giá của chính phủ rồi bán lại với giá cao hơn.

Ngoài ra, chính phủ cũng phải thiết lập một chương trình hỗ trợ chưa từng có đó là cấp tiền hỗ trợ, khoảng 1.400 pê-xô (33 USD) mỗi tháng cho các gia đình nghèo nhất.

Đây chỉ là hai trong một số biện pháp Chính phủ Phi-líp-pin thực hiện để chống chọi với cơn khủng hoảng lương thực toàn cầu. Ước tính Chính phủ sẽ phải chi 5 tỷ pê-xô mỗi năm cho chương trình trợ cấp tiền và khoảng 300 nghìn gia đình tại 20 tỉnh nghèo nhất cả nước sẽ nhận được trợ cấp từ chương trình này. Mỗi gia đình sẽ được cấp 500 pê-xô và 300 pê-xô mỗi tháng cho mỗi đứa con, với mức quy định tối đa là ba đứa. Tuy nhiên, một hộ gia đình ở Phi-líp-pin thường có nhiều hơn ba đứa con.

Chương trình hỗ trợ tiền hiện đã được triển khai ở năm tỉnh lân cận thủ đô và hai thành phố khác. Đầu tháng này, Tổng thống A-rô-giô nói, Chính phủ của bà sẽ đảm bảo “đặt thức ăn lên tận bàn của người dân”.

Không chỉ những quốc gia nghèo trên thế giới mới phải đối mặt với tình trạng giá lương thực tăng cao. Chính phủ Xin-ga-po, quốc đảo giàu có ở khu vực Đông Nam Á, đã cung cấp các địa chỉ bán đồ ăn rẻ để người dân biết. Tờ “Thời báo eo biển” của Xin-ga-po và Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Li Y-i Si-an đã mở một trang web liệt kê danh sách những quầy hàng bán đồ ăn, nơi người dân có thể tìm thấy thực phẩm giá rẻ mà ngon. Qua trang web, chính phủ Xin-ga-po đang quảng cáo các quầy bán đồ ăn chỉ với giá 2 đô-la Xin-ga-po một bữa.

YẾN NHI