Một vụ đánh bom xe ở Áp-ga-ni-xtan. Ảnh AFP

“Các sĩ quan của cơ quan mật vụ (SIS hay còn có tên là MI6) của Anh đã bí mật đàm phán với lãnh đạo Ta-li-ban mặc dù Thủ tướng G. Brao cam kết Anh sẽ không thương thuyết với khủng bố”, đó là tiết lộ hôm 26-12 của tờ Điện tín hàng ngày cùng với quyết định trục xuất hai nhà ngoại giao Anh, vì đã gặp tàn quân Ta-li-ban mà chưa được phép của chính quyền Áp-ga-ni-xtan khiến nghi ngờ về một “thoả thuận ngầm” giữa Chính phủ Anh và Ta-li-ban lại trỗi dậy hơn bao giờ hết.

“Cuộc gặp không cồn”

Theo tường thuật của tờ Điện tín hằng ngày, đại diện của MI-6 và Ta-li-ban đã gặp nhau vài lần tại những ngôi nhà nằm ở ngoại ô Lashkah Gah và ở các ngôi làng tại thung lũng Upper Gereshk, phía đông bắc thị trấn Hen-man, Áp-ga-ni-xtan. “Các sĩ quan MI-6 và một số lãnh đạo của Ta-li-ban đã thảo luận với nhau vài lần hồi mùa hè. Họ hẹn vào một ngày nhất định và lần lượt xuất hiện. Những ngôi nhà được canh gác rất nghiêm ngặt, hầu như không có ai ra, vào trong lúc thảo luận. Có trời mà biết họ nói chuyện gì”, Điện tín hằng ngày viết.

Cũng theo tờ báo này, các nhân viên MI-6 đã làm mọi việc có thể để bảo đảm các vị khách Áp-ga-ni-xtan được thoải mái. Không một ai được lai vãng tới nơi canh gác nghiêm ngặt làm gián đoạn câu chuyện. Các bữa trưa và tối được chuẩn bị ngay tại chỗ với người phục vụ là đàn ông để không gây xúc phạm theo tín ngưỡng của khách. Tờ Điện tín hằng ngày cũng hài hước gọi những cuộc đàm phán bí mật là “cuộc gặp không cồn” vì toàn bộ đồ uống đều là những thứ không có cồn, như trà, nước lọc và Coca Cola. Các cuộc gặp kéo dài trong ngày, thậm chí có cuộc gần 2 ngày, có lúc tạm ngừng để cầu nguyện. Tuy nhiên, tờ báo này cũng không đề cập đến việc có thỏa thuận nào đạt được giữa hai bên.

Tiết lộ của tờ Điện tín hằng ngày ngay lập tức đã gây rùm beng tại xứ sở sương mù. Điều gây chú ý chính là tờ báo này quả quyết đã lấy thông tin từ một nguồn tin tình báo đáng tin cậy trong Chính phủ Anh và nó được tiết lộ chỉ một đêm sau khi Thủ tướng Brao phát biểu trước Hạ viện rằng Chính phủ Anh sẽ không tham gia bất cứ cuộc thương thuyết với Ta-li-ban. Chính vì vậy, các lãnh đạo đối lập nói, ông Brao “sẽ phải có sự giải thích”. Khổ nỗi, chính Thủ tướng Anh Brao, trong một bài phát biểu trước chuyến công du Áp-ga-ni-xtan, đã tuyên bố “đàm phán, kể cả với Ta-li-ban, là cách duy nhất để mang hòa bình đến cho đất nước Áp-ga-ni-xtan bị chiến tranh tàn phá này”. Thậm chí ông Brao còn cho biết nội các đã nhất trí một chính sách gồm ba vấn đề chính đối với Áp-ga-ni-xtan trong đó có chuyện đưa các nhà lãnh đạo Ta-li-ban “ôn hòa” tham gia vào cuộc đàm phán có tính xây dựng. Vụ việc càng trở nên có lý khi cùng ngày, chính quyền Ca-bun đã yêu cầu hai nhà ngoại giao Anh về nước với cáo buộc những người này đã gặp quân nổi dậy Ta-li-ban mà không được phép của chính quyền.

Thỏa hiệp hay không thỏa hiệp?

Theo các chuyên gia, nếu việc trên có thực thì đây được xem như nỗ lực của Thủ tướng Brao nhằm tách ông ra khỏi chính sách đối ngoại của cựu Thủ tướng Anh Ble. Theo giải thích của một cố vấn an ninh trong chính phủ Anh, nhiều đối tượng Ta-li-ban thực ra chỉ là những nông dân nghèo được al-Qaeda tuyển dụng và trả lương nên phải cầm súng chống quân đội chính phủ và binh sĩ quốc tế. Do đó, nếu thuyết phục các thủ lĩnh Ta-li-ban đầu hàng và tham gia tiến trình tái thiết đất nước thì mạng lưới al-Qaeda có thể bị cô lập tại Áp-ga-ni-xtan.

Theo các nhà quan sát, đây có lẽ là bước khởi đầu trong chiến lược lôi kéo tàn quân Ta-li-ban buôn súng và lấy lại lòng tin của người dân Áp-ga-ni-xtan đối với sự có mặt của Lực lượng Hỗ trợ An ninh Quốc tế (ISAF) do NATO chỉ huy. Có điều, chính Thủ tướng Anh cũng không tin khả năng tuân thủ thỏa thuận của Ta-li-ban lắm. Bằng chứng là Thủ tướng Brao vẫn cẩn thận đề phòng bằng cách tăng cường thêm xe tuần tra và máy bay lên thẳng hỗ trợ an ninh cho 7.800 lính Anh, bổ sung chuyên gia huấn luyện và cố vấn quân sự sang đào tạo binh sĩ Áp-ga-ni-xtan trong năm 2008. Bởi đến bây giờ người ta vẫn chưa thể quên được những tội ác mà Ta-li-ban đã từng gây ra trong quá khứ và vẫn tiếp diễn hằng ngày tại Áp-ga-ni-xtan, mà nạn nhân không ai khác là những người dân thường. Nhiều nhà phân tích cho rằng, với bản chất tàn bạo sẵn sàng sát hại bất kỳ đối tượng nào, thậm chí là trẻ con, ai có thể đảm bảo sự tham gia của Ta-li-ban vào chính trường sẽ mang đến sự yên bình và ổn định cho Áp-ga-ni-xtan. Như vậy, bắt tay với Ta-li-ban chẳng khác nào bắt tay với quỉ. Đó là còn chưa kể, thông tin mà tờ Điện tín hằng ngày tiết lộ được cho là sẽ khiến người Mỹ cực kỳ không vui vì đồng minh của họ lại thương lượng với những kẻ khủng bố - vốn ủng hộ những kẻ tấn công nước Mỹ ngày 11-9.

Tất nhiên, như mọi khi, Chính phủ Anh đã lập tức phủ nhận nguồn tin trên và tuyên bố không hề chủ trương trực tiếp thương lượng với tàn quân Ta-li-ban./.

Thu Trang