Phát biểu họp báo tại thành phố Cô-cha-bam-ba, Tổng thống Bô-li-vi-a Ê-vô Mô-ra-lết (Evo Morales) cho biết: “Một lần nữa, chính phủ quốc gia đã đánh bại âm mưu đảo chính”. Ông khẳng định, các cuộc biểu tình của giới thợ mỏ cho thấy “âm mưu rõ ràng” nhằm gây bất ổn trong chính phủ. Nhiều thợ mỏ bị lãnh đạo nghiệp đoàn ép buộc tham gia biểu tình và nhà chức trách đang mở cuộc điều tra đối với các hành vi bạo lực.

Trước đó, Tổng thống Ê-vô Mô-ra-lết đã tố cáo âm mưu gây chia rẽ quần chúng nhân dân và tạo nên bầu không khí bất ổn ở nước này, do các thế lực bên ngoài xúi giục. Phát biểu tại Học viện quân sự Bô-li-vi-a, ở bang Cô-cha-bam-ba, ông Ê-vô Mô-ra-lết khẳng định, việc Thứ trưởng Bộ Nội vụ Rô-đôn-phô I-gia-nết (Rodolfo Illanes) bị các thợ mỏ sát hại là âm mưu đê hèn của những kẻ muốn gây bất ổn tình hình đất nước. Ông cũng tố cáo việc sát hại ông R.I-gia-nết là hành động khiêu khích và không thể nhượng bộ với những âm mưu này, không thể để nguồn tài nguyên rơi vào tay các công ty nước ngoài. Ông cho biết trong những ngày tới, sẽ đưa ra những bằng chứng cho thấy có bàn tay của nước ngoài trong vụ việc.

 Các thợ mỏ đụng độ với cảnh sát ở Pa-đu-rô ngày 25-8. Ảnh: Reuters.

Ngày 25-8, Thứ trưởng R.I-gia-nết tới Pa-đu-rô, cách thủ đô La Pát 180km, để đối thoại với các thợ mỏ đang tiến hành biểu tình và phong tỏa nhiều tuyến đường giao thông huyết mạch từ nhiều ngày trước, phản đối việc chính phủ thông qua luật quốc hữu hóa một vài khu mỏ. Tại đây, ông đã bị các thợ mỏ bắt cóc và đánh đập đến chết.

Hai ngày sau đó, Bô-li-vi-a đã cáo buộc 3 thợ mỏ đã sát hại Thứ trưởng R.I-gia-nết, trong đó ông Các-lốt Ma-ma-ni, Chủ tịch Liên đoàn Quốc gia Hợp tác xã Khai mỏ Bô-li-vi-a, người đã lãnh đạo tổ chức biểu tình. Ông này chính thức bị cáo buộc giết người, trộm cắp, tổ chức tội phạm, tàng trữ vũ khí, tấn công nhân viên an ninh quốc gia.

Trong tuần qua, các cuộc biểu tình của giới thợ mỏ ở Bô-li-vi-a đã biến thành bạo loạn sau khi những người biểu tình phong tỏa một tuyến đường cao tốc và đụng độ với lực lượng thực thi pháp luật, khiến hàng chục cảnh sát bị thương. Cảnh sát đã buộc phải nổ súng để giải tán đám đông. Ít nhất hai thợ mỏ đã thiệt mạng. Những thợ mỏ này biểu tình đòi quyền được khai thác khoáng sản, cũng như quyền được làm việc cho các công ty tư nhân hoặc nước ngoài. Những người thợ mỏ ở Bô-li-vi-a, đang làm việc trong các hợp tác xã thay vì những công ty tư nhân, đang gặp khó khăn do chịu ảnh hưởng của suy thoái toàn cầu, cũng yêu cầu chính phủ nới lỏng quy định về môi trường, tăng trợ cấp. 

Vụ sát hại Thứ trưởng R.I-gia-nết đang gây sốc cho người dân Bô-li-vi-a và những diễn biến bất ổn do các cuộc biểu tình của thợ mỏ đã đặt Tổng thống Ê-vô Mô-ra-lết trước một trong những thách thức lớn nhất kể từ khi lên nắm quyền năm 2006. Sau khi tuyên bố để quốc tang 3 ngày, Tổng thống Ê-vô Mô-ra-lết nhấn mạnh, Bô-li-vi-a liên tục bị các thế lực thù địch trong, ngoài nước âm mưu tấn công và tố cáo phe đối lập đã ủng hộ các cuộc biểu tình của thợ mỏ trong những ngày qua. Ông cho biết, cần đấu tranh để bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên vì đây là tài sản của tất cả người dân Bô-li-vi-a.

XUÂN PHONG