Hiện trường một vụ đánh bom tại Bát-đa, ngày 10-9. Ảnh: Roi-tơ

Ngày 10-9, Thủ tướng I-rắc Nu-ri An Ma-li-ki đã đưa ra một đánh giá lạc quan về tình hình tại đất nước bị chiến tranh tàn phá này, nhấn mạnh rằng các cuộc xung đột giữa các phe phái đã được chặn đứng và bạo lực đã giảm đáng kể tại các khu vực bất ổn như thủ đô Bát-đa và tỉnh An-ba. Phát biểu trước quốc hội, ông Ma-li-ki nói: "Chúng ta đã ngăn được I-rắc rơi vào một cuộc nội chiến bất chấp các hành động gây mất ổn định của những lực lượng cực đoan trong nước và quốc tế". Thủ tướng I-rắc cho biết, mức độ bạo lực tại tỉnh Bát-đa và tỉnh An-ba đã giảm đến 75% kể từ sau cuộc tăng quân Mỹ hồi tháng 2 vừa qua. Ông cũng cho biết đã có hơn 14.000 tay súng dính líu đến Al-Qaeda đã quay về và gia nhập các lực lượng vũ trang I-rắc.

Tuy nhiên, chỉ một ngày trước khi ông Ma-li-ki đưa ra tuyên bố lạc quan về tình hình I-rắc, Thượng nghị sĩ Giô-xép Bai-đơn, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, cho rằng chiến lược chiến tranh của Tổng thống Bu-sơ tại I-rắc đã thất bại. Là người mới từ I-rắc trở về, ông Bai-đơn cho rằng, mặc dù có đạt được một số tiến bộ an ninh ít ỏi nhưng trên thực tế, thủ đô Bát-đa và tỉnh An-ba của I-rắc vẫn là những nơi xảy ra bạo lực phe phái nghiêm trọng.

Theo ông Bai-đơn, Tổng thống Bu-sơ đã ''đặt lực lượng Mỹ vào trung tâm cuộc nội chiến ở I-rắc'' và điều này là ''không thể chấp nhận được''. Ông Bai-đơn nhấn mạnh rằng, ông cùng các nghị sĩ Dân chủ khác sẽ kiên trì nỗ lực buộc chính quyền phải đặt thời hạn cho việc rút quân Mỹ khỏi I-rắc. Phát biểu trên kênh truyền hình Mỹ ABC, Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Giôn Ke-ri cũng đồng tình với ý kiến này và cho rằng sứ mệnh I-rắc là ''một thảm họa'' đối với nước Mỹ.

Trong khi đó, các chuyên gia thuộc Viện hòa bình Mỹ đã đề xuất một phương án mới cho cuộc chiến I-rắc, theo đó, Mỹ sẽ rút một nửa quân về nước trong vòng 3 năm, số còn lại sẽ rút hết trong 2 năm kế tiếp. Một quan chức Mỹ giấu tên phỏng đoán rằng, Tư lệnh các lực lượng Mỹ tại I-rắc, tướng Đ.Pê-tra-ớt và Đại sứ Mỹ tại Bát-đa R.Crốc-cơ sẽ phản đối bất kỳ kế hoạch giảm quân nào vào lúc này vì điều đó sẽ ''phủ nhận'' những đánh giá của Nhà Trắng rằng tình hình I-rắc đã có tiến triển nhờ chiến lược tăng quân Mỹ hồi tháng 2.

Tướng Pê-tra-ớt và Đại sứ Crốc-cơ sẽ điều trần trước 4 Ủy ban Quốc hội, trong đó bao gồm cả Ủy ban của Thượng nghị sĩ Bai-đơn. Các nghị sĩ sẽ nghe đánh giá của hai người về tình hình I-rắc và đề xuất của họ đối với cuộc chiến này. Dựa vào kết quả báo cáo, Tổng thống Bu-sơ trong tuần này cũng sẽ có bài phát biểu trên truyền hình về đường hướng mới cho cuộc chiến I-rắc.

PHẠM CHU (tổng hợp)