Những chiến công liên tiếp của ngành an ninh Trung Quốc trong cơn lốc chống tham nhũng, hối lộ lại ghi thêm một bàn thắng sau khi công an nước này vừa phanh phui một vụ rửa tiền quy mô lớn nhất từ trước đến nay.

Khám phá phi vụ rửa tiền gần 2 tỷ USD

Trong chiến dịch kiểm tra các ngân hàng tại 25 thành phố ở Trung Quốc năm 2006, cảnh sát nước này đã phát hiện và đóng cửa 7 ngân hàng “ngầm” quy mô lớn, có liên quan đến các hoạt động rửa tiền với tổng số tiền lên tới hơn 14 tỉ nhân dân tệ (khoảng 1,75 tỉ USD) tại nhiều địa phương, phần lớn tại các tỉnh Quảng Đông, Liêu Ninh và Hắc Long Giang, thành phố Thượng Hải, thủ đô Bắc Kinh và khu tự trị Nội Mông.

Trong cuộc họp báo ngày 19-12 giữa rừng ống kính và máy ghi âm của giới truyền thông Trung Quốc, ông Han Hao, Phó giám đốc Cơ quan điều tra tội phạm kinh tế thuộc Bộ Công an Trung Quốc cho biết, tới nay cảnh sát đã bắt giữ 44 nghi can, trong đó có một người tình nghi là công dân Xin-ga-po. Tổng số tiền tịch thu hoặc phong tỏa các tài khoản tại những ngân hàng trên trong phi vụ rửa tiền có quy mô lớn nhất Trung Quốc từ trước đến nay là 58 triệu nhân dân tệ. Ông Han Hao khẳng định, đó mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm trị giá gần 2 tỷ USD mà cơ quan điều tra Trung Quốc hiện vẫn đang tích cực điều tra, làm rõ.

Những phần tử bị bắt giữ trên đã tham gia các hoạt động ngân hàng bất hợp pháp như chuyển các khoảng tiền đã được “rửa sạch” ra nước người và tham gia hoạt động mua bán ngoại tệ bất hợp pháp. Vụ rửa tiên flớn nhất bị phanh phui hồi đầu tháng này liên quan đến một chiến dịch rửa 5 tỷ nhân dân tệ, do kẻ tình nghi là công dân Xin-ga-po nói trên ở Thượng Hải cầm đầu. Ngân hàng của nhân vật này đã thực hiện các vụ chuyển tiền, thanh toán kiều hối và các dịch vụ ngân hàng khác giữa Xin-ga-po và 25 thành phố ở Trung Quốc.

Theo báo chí Trung Quốc, vụ việc bị phanh phui giữa lúc diễn ra một cuộc điều tra về các hoạt động đăng ký kinh doanh giả mạo của Ngân hàng trung ương Trung Quốc và các cơ quan chính quyền. Trung Quốc đang tìm cách trấn áp các hoạt động tài chính phi pháp nhằm tăng cường sự ổn định của các hệ thống tài chính đang phát triển của nước này và để ngăn chặn sự dính líu đến việc tài trợ cho khủng bố. Ông Han Hao vạch rõ, buôn bán ma túy bất hợp pháp, tham nhũng, nhận hối lộ và các tội danh đang là mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh chính trị, kinh tế và xã hội của Trung Quốc.

Chống rửa tiền đi đôi với chống tham nhũng

Cục điều tra tội phạm kinh tế Trung Quốc cho biết, hiện nay hoạt động rửa tiền tại Trung Quốc chủ yếu núp dưới các hình thức như thành lập ngân hàng ngầm, rửa tiền qua ngân hàng trực tuyến, buôn lậu tiền mặt, khai thác lỗ hổng đầu tư và thương mại quốc tế hay hoán chuyển tiền “bẩn” thành chứng khoán. Theo đánh giá của Trung tâm phan tích và giám sát các hoạt động rửa tiền Trung Quốc (PBOC), được thành lập dưới sự kiểm soát của Ngân hàng trung ương Trung Quốc năm 2004, có đến 683 trường hợp rửa tiền bị cơ quan điều tra Trung Quốc phanh pjui tính đến cuối năm 2005, với tổng số tiền lên tới 137,8 tỷ nhân dân tệ (tương đương 17,2 tỷ USD) và hơn 1 tỷ ngoại tệ.

Hãng tin Tân Hoa xã dẫn lời ông Cai Yilian, phó Giám đốc PBOC cho biết, số liệu chính xác về tiền “bẩn” đã qua công đoạn rửa sạch hiện vẫn chưa có con số cụ thể. Tuy nhiên, tháng 10 vừa qua, chính phủ Trung Quốc đã thông qua đạo luật chống rửa tiền đầu tiên, tăng cường sức mạnh cho các cơ quan chức năng trong nhiệm vụ chống rửa tiền, đồng thời cũng nhằm mục đích chống nạn tham nhũng, ăn hối lộ. Với đạo luật này, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cũng sẽ có thêm nhiều quyền hạn đối với công tác điều tra, tránh việc bị “đóng băng” trong quá trình thụ lý các vụ án có liên quan đến các con “cá lớn”. Dự kiến, đạo luật này sẽ bắt đầu có hiệu lực kể từ ngày .

Để thực sự mang lại hiệu quả, đạo luật này đòi hỏi sự đồng thuận về việc thiết lập một số thể chế phi tài chính nhằm duy trì các đoạn ghi âm từ khách hàng và ghi âm quá trình chuyển tiền, từ đó phát hiện ra các hoạt động giao dịch mờ ám. Trong đó, PBOC đóng vai trò là một cơ quan đầu não, có các chi nhanh chống rửa tiền tại các tỉnh, thành, với nhiệm vụ theo dõi các phi vụ chuyển tiền bất chính. Bên cạnh đó, Trung Quốc hiện cũng đang tăng cường các khóa đào tạo chuyên ngành về chống rửa tiền. Đến nay, Bộ An sinh xã hội và Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã phối hợp tổ chức các hội thảo, hội nghị chuyên đề để quán triệt tinh thần thực hiện công tác chống rửa tiền, chống tham nhũng đầy khó khăn này.

Không chỉ dừng lại ở phạm vi trong nước, Trung Quốc đã phối hợp hoạt động chống rửa tiền với các cơ quan chuyên trách quốc tế nhằm trao đổi thông tin, lần theo dấu vết các phi vụ bất hợp pháp, nghiên cứu các biện pháp đối phó cũng như đẩy mạnh công tác huấn luyện nghiệp vụ cho đội ngũ an ninh kinh tế. Nhờ sự phối hợp này, trong vài năm trở lại đây, Trung Quốc đã phát hiện ra nhiều tài khoản bất hợp pháp dựoc “rửa” và bí mật chuyển từ Đại Lục sang Ma Cao hoặc Hồng Công. Hầu hết các trường hợp rửa tiền này liên quan đến hoạt động buôn lậu, lửa đảo tài chính và trốn thuế. Ba trong số các vụ án này dính líu tới hoạt động chuyển gần 600 triệu USD từ Hồng Công tới Mỹ của một số cựu Giám đốc tại chi nhánh Kaiping thuộc Ngân hàng Trung Quốc.

LINH AN