Quyết định vận dụng Điều 49.3 của Hiến pháp được Chính phủ của Thủ tướng Ma-nu-en Van đưa ra khi dự luật Lao động sửa đổi nhiều khả năng không được Quốc hội Pháp thông qua. Phát biểu ngày 10-5, Thủ tướng Ma-nu-en Van nhấn mạnh, chính phủ Pháp dùng đến Điều 49.3 của Hiến pháp là vì “phải tiến lên phía trước, vượt qua các vật cản để tránh việc phải từ bỏ một dự thảo luật đầy tham vọng và hợp lý”.

Điều 49.3 được coi là một “ngoại lệ” Hiến pháp nhằm tránh tình trạng “đóng băng” một dự thảo luật khi có tranh chấp giữa hai nhánh hành pháp và lập pháp. Trong trường hợp Chính phủ viện dẫn đến Điều 49.3 thì Quốc hội có quyền yêu cầu bỏ phiếu tín nhiệm đối với Chính phủ. Nếu đa số bất tín nhiệm, Chính phủ đương nhiệm sẽ bị giải tán để thành lập một Chính phủ mới. Trước đây, điều khoản này từng một lần được sử dụng trong nhiệm kỳ của Tổng thống Phrăng-xoa Ô-lăng-đơ (Francois Hollande) để ban hành một dự luật cải cách kinh tế gây tranh cãi. “Tuy nhiên, mặt trái của “ngoại lệ” này là tính phi dân chủ bởi các chính phủ sẽ có xu hướng sử dụng điều khoản này nhiều hơn nhằm dập tắt các ý kiến phản biện và chống đối nếu cảm thấy nguy cơ bị bất tín nhiệm không lớn”, tờ Le Monde nhận định.

Với việc áp dụng Điều 49.3 của Hiến pháp, các tranh luận về dự luật Lao động sửa đổi trong Quốc hội lập tức được chấm dứt và theo đúng quy định, Luật Lao động sửa đổi sẽ có hiệu lực 24 tiếng đồng hồ sau khi Chính phủ áp dụng Luật 49.3 để thông qua (tức là vào ngày 11-5, giờ Pa-ri).

Phản ứng trước quyết định trên của Chính phủ, đảng Những người cộng hòa (LR) và đảng Trung hữu Liên minh dân chủ tự do (UDI) đã yêu cầu bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với Chính phủ của Thủ tướng Ma-nu-en Van. Ngoài ra, phe chống đối trong cánh tả cũng tuyên bố sẽ tham gia bỏ phiếu bất tín nhiệm. Trong khi đó, trên các đường phố Pa-ri, hàng trăm người biểu tình đã tập trung bên ngoài tòa nhà Quốc hội nhằm phản đối hành động của Chính phủ Pháp, đồng thời kêu gọi Tổng thống P.Ô-lăng-đơ từ chức.

 Dự luật Lao động sửa đổi được Chính phủ Pháp đưa ra ngày 18-2-2016 là dự luật gây tranh cãi nhiều nhất tại Pháp trong những năm qua. Tổng thống Phrăng-xoa Ô-lăng-đơ (Francois Hollande), người từng tuyên bố chỉ có thể xem xét tham gia tái tranh cử vào năm tới nếu ông giải quyết được tỷ lệ thất nghiệp, hy vọng rằng dự luật cải cách lao động này sẽ khuyến khích các công ty tuyển nhân công. Bộ trưởng Bộ Lao động Pháp Mi-ri-am En Khom-ri (Myriam El Khomri) cho biết, các quy định của dự luật nhằm giúp “cởi trói” cho doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp có thể dễ dàng tuyển dụng nhân viên.

Tuy nhiên, các tổ chức công đoàn tại Pháp cho rằng, các quy định trong dự luật sửa đổi trên chủ yếu tạo điều kiện cho chủ doanh nghiệp có nhiều lý do nhằm biện minh cho việc sa thải nhân công, làm phương hại đến lợi ích của người lao động. Trong khi đó, học sinh, sinh viên lo ngại rằng dự luật sẽ khiến lớp trẻ đối mặt với tương lai bấp bênh khi khó có thể tìm được một công việc ổn định.

Do đó, từ ngày 9-3, làn sóng biểu tình phản đối dự luật Lao động sửa đổi diễn ra trên khắp nước Pháp, trong đó đỉnh điểm là cuộc biểu tình ngày 31-3 khi 390.000 người đổ ra đường phố, dẫn tới nhiều cuộc đụng độ bạo lực. Những người tham gia biểu tình và đình công tại Pháp yêu cầu Chính phủ rút lại dự luật Cải cách lao động. Mặc dù sau đó Thủ tướng Ma-nu-en Van công bố một số điểm nhượng bộ trong dự luật Lao động sau cuộc biểu tình lớn trên toàn quốc, song bất chấp sự nhượng bộ này của Chính phủ, hai tổ chức nghiệp đoàn lớn tại Pháp là Force Ouvrière (FO) và Hội Liên hiệp sinh viên Pháp (UNEF) vẫn kêu gọi rút lại dự luật Lao động sửa đổi.

BÌNH NGUYÊN