Trên trang mạng cá nhân, Tổng thống đắc cử Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 28-4 tuyên bố sẵn sàng đàm phán và thảo luận những điều kiện mới về cùng tồn tại giữa Ukraine và Nga. Ông Zelensky cũng bày tỏ hy vọng vào các động thái của Nga trong cuộc họp sắp tới của Nhóm Normandy. Ông nhấn mạnh, không nên gây áp lực đối với Ukraine và đây là con đường tốt nhất để ngừng bắn và thực thi các thỏa thuận Minsk về miền Đông Ukraine.

Tuyên bố của Tổng thống đắc cử Zelensky đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết, không loại trừ khả năng sẽ gặp ông Zelensky, trong một dấu hiệu cho thấy Nga có thể muốn cải thiện quan hệ với quốc gia láng giềng này. Trả lời báo chí bên lề Diễn đàn cấp cao quốc tế “Vành đai và Con đường” vừa kết thúc tại Trung Quốc, Tổng thống Vladimir Putin nêu rõ, Nga muốn biết quan điểm của ông Zelensky về cuộc xung đột ở miền Đông Ukraine. Nhà lãnh đạo Nga cũng cho rằng, các thỏa thuận Minsk có vai trò thiết yếu đối với khu vực miền Đông Ukraine. Tổng thống Putin khẳng định rõ lập trường: “Nga không muốn khiêu khích bất cứ ai. Nếu lãnh đạo mới của Ukraine thấy rõ được tầm quan trọng của việc thực hiện Thỏa thuận Minsk, phía Nga sẽ bảo đảm mọi sự hỗ trợ cần thiết. Nga cũng sẵn sàng làm mọi thứ để bình thường hóa tình hình tại khu vực phía Đông Ukraine”.

Tổng thống đắc cử Ukraine Zelensky Ảnh: Intellinews.com.

Nếu cuộc gặp diễn ra, căn cứ vào tuyên bố của Tổng thống Putin và Tổng thống đắc cử Ukraine Zelensky, rõ ràng thỏa thuận Minsk và các phương án giải quyết tình hình ở Donbass sẽ là chương trình nghị sự nổi bật. Bởi cả Nga và Ukraine đều tuyên bố cho thấy, họ đã quá mệt mỏi với cuộc xung đột ở miền Đông Ukraine làm 13.000 người thiệt mạng kể từ năm 2014 và khiến quan hệ hai nước trở nên hết sức tồi tệ.

Nhà lãnh đạo Nga còn cho biết một cuộc hội đàm với người đứng đầu nhà nước Ukraine cũng sẽ bao trùm cả các vấn đề kinh tế, mà một trong số đó sẽ là thỏa thuận vận chuyển khí đốt qua lãnh thổ Ukraine. Trong một động thái thiện chí, ông cho biết Nga sẽ giảm 25% giá khí đốt bán cho Ukraine nếu chính quyền Kiev nhất trí cho phép Moscow trung chuyển khí đốt sang châu Âu.

Trước đó, hôm 25-4, nhà lãnh đạo Nga đã nói rằng: “Chúng tôi muốn và sẵn sàng khôi phục quan hệ toàn diện với Ukraine. Tuy nhiên, chúng tôi sẽ không thể đơn phương thực hiện điều đó”.

Từ sau khi ông Zelensky đắc cử Tổng thống Ukraine, giới phân tích đã nhận định rằng đây là tín hiệu tích cực mang lại triển vọng cải thiện quan hệ Nga-Ukraine cũng như góp phần thúc đẩy hòa bình tại miền Đông Ukraine. Ông Zelensky được cho là có thể thỏa hiệp hơn đối với lực lượng miền Đông và sẽ tìm cách đối thoại với Nga để giải quyết các bất đồng.

Tuy nhiên, ông Zelensky được cho là sẽ không có nhiều thay đổi trong quan điểm về nước Nga so với Tổng thống Ukraine đương nhiệm Poroshenko, nhất là xu hướng thân phương Tây. Để đạt những bước tiến triển trong quan hệ hai nước, cả hai cần phải thể hiện thiện chí và hành động nhiều hơn nữa. Bởi vấn đề Đông Ukraine không phải là bất đồng duy nhất giữa hai quốc gia láng giềng vốn có nhiều điểm cần tìm tiếng nói chung này. Trong đó, việc Nga sáp nhập bán đảo Crimea sẽ là một trong những trở ngại không dễ gì giải quyết. 

Bản thân các giới chức Nga cũng thừa nhận, họ không quá “ảo tưởng” về bản chất của mối quan hệ tương lai giữa hai quốc gia vốn đã có quá nhiều bất đồng. Về phần Tổng thống Putin, ông tuyên bố sẽ xây dựng quan hệ tương lai hai nước trên cơ sở các tuyên bố và hành động của Tổng thống đắc cử Zelensky.

XUÂN PHONG