QĐND - Trong những ngày này, ở Ba-li, đâu đâu cũng có thể nhìn thấy biểu tượng của Hội nghị Cấp cao APEC lần thứ 21, những thanh tre được xếp theo một đường cong mềm mại, hướng lên cao như một vầng trăng khuyết…

Từ “Mục tiêu Bô-go”…

Tháng 1-1989, khi Thủ tướng Ô-xtrây-li-a, ông Bốp Ho-ki (Bob Hawke), đưa ra lời kêu gọi thiết lập một cơ chế hợp tác hữu hiệu hơn cho toàn vùng châu Á-Thái Bình Dương, hẳn là ông cũng không thể ngờ được rằng lời kêu gọi của mình đã mở đầu cho việc thiết lập một trong những cơ chế hợp tác kinh tế lớn nhất thế giới. Tháng 10 cùng năm, Hội nghị các Bộ trưởng của 12 thành viên Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) đã được nhóm họp lần đầu tiên.

Bốn năm sau, năm 1993. Hội nghị APEC được nâng tầm thượng đỉnh với sự có mặt của lãnh đạo cấp cao các thành viên APEC, bởi Tổng thống Mỹ khi đó là Bin Clin-tơn (Bill Clinton) nhận ra rằng, cần phải có sự góp mặt của các nhà lãnh đạo quốc gia thì APEC mới có thể giải quyết được những vấn đề kinh tế then chốt, lúc ấy đang bị tắc ở Vòng đàm phán U-ru-goay của Tổ chức thương mại thế giới (WTO). Là diễn đàn quốc tế hiếm hoi có mặt hầu như ở tất cả các siêu cường, các nền kinh tế lớn nhất thế giới, APEC là cơ chế hữu hiệu, nơi có thể giải quyết những vấn đề kinh tế, thương mại ở tầm mức toàn cầu.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thống In-đô-nê-xi-a chứng kiến lễ ký kết Chương trình Hành động giai đoạn 2014-2018 triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược giữa hai nước.

Một năm sau, thành phố Bogor (Bô-go) trên đảo Gia-va (Java), cách thủ đô Gia-các-ta của In-đô-nê-xi-a chừng 60km về phía Nam, được chọn làm địa điểm diễn ra Hội nghị thượng đỉnh APEC lần thứ hai. Chính tại đây, các nhà lãnh đạo cấp cao APEC đã thông qua văn kiện được gọi là “Tuyên bố Bô-go”, với mục tiêu cơ bản là mở rộng, tự do hóa các lĩnh vực thương mại và đầu tư bằng cách giảm hàng rào thuế quan trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương xuống mức giữa 0 và 5% đối với các nước công nghiệp hóa vào khoảng năm 2010 và với các nước đang phát triển vào năm 2020. 

Giờ đây, sau 19 năm, vẫn In-đô-nê-xi-a, nhưng lần này hòn đảo Ba-li xinh đẹp là nơi diễn ra Hội nghị Cấp cao APEC lần thứ 21 (HNCC APEC 21).

…Đến tầm nhìn Ba-li

Ba-li đón đoàn đại biểu Cấp cao Việt Nam do Chủ tịch nước Trương Tấn Sang dẫn đầu tham dự HNCC APEC 21 trong cái ấm áp của mùa xuân vùng nam xích đạo. Thiên đường nghỉ dưỡng của In-đô-nê-xi-a những ngày này nhộn nhịp khác thường, không phải bởi khách du lịch mà do thành viên các đoàn đại biểu 21 thành viên kinh tế của APEC, trong đó có các nguyên thủ quốc gia, hơn 40 bộ trưởng, hơn 5000 nhà lãnh đạo kinh tế, quan chức ngoại giao và các tổ chức quốc tế cùng hơn 3000 nhà báo từ khắp nơi trên thế giới đồng loạt đổ về đây. Một số lượng người khổng lồ tham gia vào một sự kiện quốc tế được chờ đợi nhất trong năm, và hẳn là nước chủ nhà In-đô-nê-xi-a đã phải nỗ lực hết sức mình để một tuần lễ APEC, trong đó đỉnh cao là Hội nghị các nhà lãnh đạo các thành viên APEC diễn ra trong hai ngày 7 và 8-10, diễn ra một cách suôn sẻ.

Mặc dù do những vấn đề nội bộ của nước Mỹ đã khiến cho Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma phải hủy chuyến đi tham dự HNCC APEC lần này, thế nhưng không vì thế mà các nhà tổ chức của nước chủ nhà buông lỏng công tác bảo đảm an toàn cho sự kiện. An ninh được siết chặt. Khu nghỉ dưỡng Nusa Dua, có 14 khách sạn diễn ra các Hội nghị chính thức của APEC, được bảo vệ một cách nghiêm ngặt. Giới chức địa phương cho biết chưa tính các lực lượng khác, chỉ tính lực lượng an ninh của riêng Ba-li đã có tới 5000 nhân viên được huy động để bảo vệ cho sự kiện quan trọng này.

Nhưng có lẽ những khó khăn trong công tác bảo đảm an ninh cho HNCC APEC 21 mới chỉ là một phần công việc của các nhà tổ chức hội nghị. Chính những vấn đề nội tại của APEC mới là điều mà các nhà lãnh đạo cao cấp các nền kinh tế thành viên quan tâm bàn thảo để tìm hướng đi cho APEC trong những năm tiếp theo.

Sau gần một phần tư thế kỷ đi vào hoạt động, giờ đây APEC đang đứng trước những thách thức to lớn. Làm gì để giảm bớt khoảng cách phát triển giữa các thành viên hiện còn cách biệt quá lớn? Việc hình thành những Hiệp định tự do thương mại song phương giữa các thành viên ảnh hưởng như thế nào đến liên kết chung APEC? Đối phó thế nào trước những tác động tiêu cực không dự báo trước, chẳng hạn như thiên tai, thảm họa, dịch bệnh? Rồi cơ chế hợp tác trong APEC cần có những bước cải tổ như thế nào trước đòi hỏi phải tăng tốc độ để hoàn thành những mục tiêu đề ra? 

Trước những câu hỏi ấy, các nhà lãnh đạo các thành viên kinh tế APEC họp ở Ba-li, ngoài việc đánh giá, nhìn lại chặng đường gần 20 năm phấn đấu cho việc hoàn thành các “Mục tiêu Bô-go”, đã bàn thảo các biện pháp tăng cường kết nối, thúc đẩy tăng trưởng bền vững gắn với công bằng, an ninh lương thực, nước và năng lượng. Ngoài ra, trước những thách thức của thời đại, các thành viên APEC đã vươn tầm nhìn ra xa hơn, thông qua việc hình thành hoặc kích hoạt những khuôn khổ mới của liên kết kinh tế đa tầng nấc để làm động lực cho sự tăng trưởng toàn cầu. Quyết tâm hoàn tất các cuộc đàm phán Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP), khởi động các đàm phán Hiệp định đối tác toàn diện ASEAN với 6 đối tác khu vực (RCEP) và Khu vực mậu dịch tự do Đông Bắc Á gồm Trung Quốc - Nhật Bản - Hàn Quốc…là bệ phóng cho APEC vươn xa hơn.

Nếu như cách đây 19 năm, ở Bô-go, các nhà lãnh đạo APEC đã thể hiện tầm nhìn xa khi đặt ra những mục tiêu dài hạn cho tới nhiều thập kỷ sau qua những “Mục tiêu Bô-go” thì ở Ba-li, một lần nữa, APEC lại chuẩn bị cho những chặng đường tiếp theo một cách cẩn thận, chu đáo. Chỉ lấy một ví dụ, tại HNCC lần này, lần đầu tiên, các thành viên APEC đã thông qua kế hoạch dài hạn danh sách các nước đăng cai cho những HNCC tiếp theo, từ Trung Quốc năm 2014 cho đến Thái Lan năm 2022!

21 bậc thang lên đỉnh trời

Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do Chủ tịch nước Trương Tấn Sang dẫn tham dự HNCC APEC 21 thể hiện đường lối chủ động, tích cực hội nhập quốc tế, coi trọng vai trò của các cơ chế hợp tác trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Tại các phiên họp chính cũng như các cuộc gặp song phương, trong các cuộc tọa đàm, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đều khẳng định Việt Nam đã và luôn là một thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế. Trong đường lối phát triển của mình, Việt Nam luôn tích cực thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực, củng cố và làm sâu sắc hơn các mối quan hệ đối tác toàn diện, đối tác chiến lược, đối tác chiến lược toàn diện mà Việt Nam đã thiết lập với các thành viên APEC trong thời gian qua.

Một châu Á-Thái Bình Dương mạnh mẽ và tự cường, động lực của tăng trưởng toàn cầu, không thể thiếu vắng vai trò của Việt Nam, quốc gia đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ bên bờ Thái Bình Dương lộng gió.

Từ Bô-go năm 1994 đến Ba-li năm 2013 trên đất In-đô-nê-xi-a, APEC đã đi trọn một vòng xoáy, phát triển lên tầm mức cao hơn. Logo của HNCC APEC 21 năm nay hình 21 thanh tre, vốn là loài cây biểu tượng của sự tự cường, sức mạnh và linh hoạt, xếp thành một chiếc thang, dường như được một cơn gió mạnh thổi hất lên cao, uốn cong như một vầng trăng khuyết. 21 thanh tre, đại diện cho 21 nền kinh tế thành viên của APEC, ở Hội nghị cấp cao lần thứ 21, giống những nấc thang lên đỉnh trời mà APEC đang từng bước vượt qua để hướng tới tương lai.

Bài và ảnh: VĂN YÊN (từ Ba-li, In-đô-nê-xi-a)