QĐND - Nỗ lực ngoại giao con thoi của Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri, người đang có mặt ở Trung Đông nhằm tìm kiếm một thỏa thuận ngừng bắn giữa I-xra-en và phong trào vũ trang Hamas của Pa-le-xtin, được thúc đẩy trong bối cảnh tiếng súng chưa yên ở Dải Ga-da.

Ông Giôn Ke-ri đã dự thảo một đề xuất ngừng bắn mới và đang chờ phản hồi của I-xra-en và Hamas. Trong cuộc gặp với Thủ tướng I-xra-en Ben-gia-min Nê-ta-ni-a-hu, ông Giôn Ke-ri đã đề xuất lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài một tuần và quân đội I-xra-en sẽ không rút hết khỏi Dải Ga-da. Đề xuất này còn bao gồm việc I-xra-en và Hamas sẽ bắt đầu thương lượng về một thỏa thuận lâu dài hơn với vai trò trung gian của Ai Cập, đồng thời Chính quyền Pa-le-xtin (PA) cũng sẽ tham gia những cuộc đàm phán này.

Nạn nhân người Pa-le-xtin bị thương ở Dải Ga-da được chữa trị trong bệnh viện. Ảnh: Roi-tơ

Hiện chưa rõ Thủ tướng I-xra-en đáp lại đề xuất của Ngoại trưởng Mỹ như thế nào. Theo Roi-tơ, ông B. Nê-ta-ni-a-hu tuyên bố bất cứ lệnh ngừng bắn nào cũng đều phải dẫn tới việc loại bỏ các kho tên lửa ở Dải Ga-da. Ngày 25-7, Thủ tướng B. Nê-ta-ni-a-hu đã triệu tập cuộc họp của nội các an ninh để thảo luận về một lệnh ngừng bắn hạn chế nhằm tạo điều kiện cho các hoạt động hỗ trợ nhân đạo tại Ga-da. Một quan chức I-xra-en đã tiết lộ những cuộc thảo luận của nội các an ninh dự kiến về khả năng thực hiện một lệnh ngừng bắn bước đầu trong 7 ngày. Tuy nhiên, một quan chức I-xra-en giấu tên cho biết, trước tiên I-xra-en muốn Hamas đáp lại các đề xuất của ông G. Ke-ri.

Cuộc họp nói trên của nội các an ninh I-xra-en cũng bàn về lựa chọn khả năng tiếp tục chiến dịch tấn công trên bộ nhằm vào Dải Ga-da. Cuộc họp này sẽ có tính chất quyết định vì nếu thủ lĩnh Hamas Kha-lét Mê-sa-an (Khaled Meshaal) phản ứng tích cực với đề xuất của Mỹ, các Bộ trưởng I-xra-en sẽ bỏ phiếu về lệnh ngừng bắn ở Ga-da. Trong trường hợp các nỗ lực của ông G. Ke-ri thất bại, I-xra-en có thể quyết định mở rộng chiến dịch trên bộ ở Dải Ga-da.

Tuy nhiên, Hamas cũng đặt ra những điều kiện để tiến tới lệnh ngừng bắn. Thủ lĩnh Kha-lét Mê-sa-an đã tuyên bố ủng hộ một lệnh ngừng bắn nhân đạo nhưng chỉ khi nào I-xra-en giảm bớt những kìm kẹp đối với 1,8 triệu người Pa-le-xtin ở Dải Ga-da. Hamas cũng muốn Ai Cập mở cửa biên giới với Ga-da và yêu cầu I-xra-en thả hàng trăm tù nhân Pa-le-xtin bị bắt giữ ở Bờ Tây hồi tháng trước liên quan tới vụ bắt cóc và sát hại 3 thanh niên I-xra-en.

Với lập trường cứng rắn của hai phía I-xra-en và Hamas, xem ra nỗ lực của Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri chưa đạt được ngay những kết quả mong muốn. Tuy nhiên, ngày 24-7, phát biểu sau cuộc gặp Quốc vương Gioóc-đa-ni Áp-đu-la (Abdullah) tại thủ đô Am-man, Tổng thống Pa-le-xtin, Ma-mút Áp-bát (Mahmoud Abbas) khẳng định vẫn còn hy vọng cho một thỏa thuận ngừng bắn. Ông M. Áp-bát và Quốc vương Áp-đu-la đã nhất trí rằng sáng kiến đề xuất của Ai Cập cần được thông qua. Đề xuất này dự tính một lệnh ngừng bắn kèm với các cuộc thương lượng về yêu cầu của Hamas nhằm dỡ bỏ lệnh phong tỏa Ga-da mà I-xra-en tiến hành từ năm 2006. Tuy nhiên, Hamas đã từ chối sáng kiến này vì cho rằng đề xuất phục vụ các lợi ích của I-xra-en và đòi người Pa-le-xtin phải đầu hàng.

Trong khi triển vọng về một lệnh ngừng bắn vẫn mờ mịt, bạo lực tiếp diễn khiến số người thiệt mạng đang gia tăng nhanh chóng. Một quan chức y tế Pa-le-xtin cho biết, tổng số người Pa-le-xtin thiệt mạng ở Ga-da đã lên tới 808 người, trong đó chỉ riêng ngày 24-7 là ngày đẫm máu nhất khi có tới 115 người thiệt mạng, trong đó gồm cả 32 binh lính I-xra-en và 1 công nhân Thái Lan thiệt mạng.

Trong diễn biến bạo lực mới nhất, một ngôi trường thuộc Cơ quan Cứu trợ và việc làm cho người Pa-le-xtin của LHQ (UNRWA) tại thị trấn Bê-ít Ha-nun ở phía Bắc Ga-da đã trúng 4 quả pháo kích của I-xra-en làm ít nhất 16 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương. Trong số người thiệt mạng có cả phụ nữ, trẻ em và nhân viên LHQ. Tại ngôi trường này khi đó đang có khoảng 1.200 người dân địa phương đến lánh nạn trong các phòng học.

Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon đã kịch liệt lên án vụ tấn công trên. Ông nhấn mạnh vụ việc cho thấy sự cần thiết phải ngừng bạo lực ngay lập tức, đồng thời kêu gọi tất cả các bên tuân thủ các nghĩa vụ của mình trong luật nhân đạo quốc tế, tôn trọng tính mạng của dân thường, không vi phạm các cơ sở của LHQ và tuân thủ những nghĩa vụ của họ đối với các nhân viên nhân đạo.

Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-mun, các Ngoại trưởng Mỹ và Anh đều đang có mặt tại Cai-rô (Ai Cập) nhằm thúc đẩy đề xuất hòa giải của Ai Cập để đưa các bên đến một thỏa thuận ngừng bắn nhân đạo được mong muốn có thể đạt được vào cuối tuần này.