Cuộc đua quyền lực trên chính trường Pa-ki-xtan thêm phần quyết liệt khi cựu Thủ tướng Na-oa Sa-ríp có kế hoạch hồi hương trong vài ngày tới để tham gia tranh cử. Khó có thể biết ông Mu-sa-ráp, bà Bút-tô hay ông Sa-ríp sẽ cán đích trước trong cuộc đua tam mã trong bối cảnh chính trường chia rẽ phức tạp ở quốc gia Nam Á nhiều bất ổn này.

Ông N.Sa-ríp tại sân bay I-xla-ma-bát trong chuyến hồi hương tháng 9-2007

Chủ tịch đảng Liên đoàn Hồi giáo Pa-ki-xtan cầm quyền, ông Hút-xa-in cho biết, cựu Thủ tướng Sa-ríp đã đạt được “một thỏa thuận nào đó” với A-rập Xê-út, nơi ông đang sống lưu vong, để hồi hương. Tin tức cụ thể về chuyến trở về chưa được công bố. Thời gian chưa được xác định song các tin tức tiết lộ cho biết có thể vào trước cuối tháng này, ông Sa-ríp sẽ trở về để thực hiện mục tiêu lật đổ Tổng thống Mu-sa-ráp, người đã phế truất ông năm 1999 và buộc ông phải sống lưu vong suốt 7 năm qua. Ngày 26-11 tới là thời hạn cuối cùng nộp hồ sơ ứng cử trong cuộc bầu cử Quốc hội dự kiến diễn ra vào ngày 8-1-2008. Vì vậy, nhiều khả năng ông Sa-ríp sẽ trở về sớm hơn.

Trước đó, Tòa án tối cao Pa-ki-xtan đã cho phép ông Sa-ríp và nữ cựu Thủ tướng Bút-tô hồi hương. Song, ngay khi ông vừa đặt chân xuống mảnh đất quê hương hồi tháng 9, các giới chức Pa-ki-xtan đã lập tức bắt giữ và trục xuất ông sang A-rập Xê-út. Tuy nhiên, thái độ “phản pháo” của chính quyền Tổng thống Mu-sa-ráp không khuất phục được ý chí phục thù của cựu Thủ tướng Sa-ríp. Ông vẫn tìm cách bắt liên lạc với các đảng phái trong nước, kêu gọi tẩy chay bầu cử và chuẩn bị cho kế hoạch trở về bất chấp những nguy hiểm rình rập.

Lần trở về thứ hai này có thể thuận lợi hơn vì dường như Tổng thống Mu-sa-ráp đã nhượng bộ “bật đèn xanh” sau chuyến đi bất ngờ đầu tuần tới Ri-át gặp gỡ Quốc vương A-rập Xê-út để bàn về số phận ông Sa-ríp. Theo một lãnh đạo của đảng Liên đoàn Hồi giáo cầm quyền, ông Mu-sa-ráp trước sức ép mạnh mẽ của dư luận trong và ngoài nước đã chấp nhận cho ông Sa-ríp trở về trong cuộc thảo luận với Quốc vương Áp-đu-la. A-rập Xê-út đã ám chỉ việc Pa-ki-xtan cho phép bà Bút-tô trở về thì cũng nên làm tương tự với ông Sa-ríp. Nên biết rằng, A-rập Xê-út là một trong những đồng minh quan trọng nhất của Pa-ki-xtan, nước cung cấp những khoản tài chính quan trọng cho các trường học Hồi giáo ở Pa-ki-xtan và nhất là cung cấp số lượng dầu không nhỏ cho quốc gia này. Chính A-rập Xê-út đã đứng ra làm trung gian hòa giải giúp ông Sa-ríp thoát cảnh tù đày sau khi ông Mu-sa-ráp làm cuộc đảo chính năm 1999.

Đối thủ đáng gờm

Lời kêu gọi tẩy chay bầu cử của ông Sa-ríp không được các đảng phái trong nước hưởng ứng, trong đó có đảng của bà Bút-tô. Vì vậy, ông Sa-ríp buộc phải thay đổi dự tính và quyết tâm trở về lãnh đạo đảng của mình tham gia tranh cử. Sự trở về này của ông sẽ gây bất lợi cho cả ông Mu-sa-ráp và bà Bút-tô. Bởi lẽ việc ông Sa-ríp về nước có thể khiến nhiều nhân vật trong đảng cầm quyền quay lưng lại với ông Mu-sa-ráp sau khi ông “vung cú đấm thép” áp đặt lệnh khẩn cấp quốc gia cứng rắn gây bất bình, vì đảng này vẫn chủ yếu là những người ủng hộ ông Sa-ríp trước khi cuộc đảo chính năm 1999 xảy ra. Còn với bà Bút-tô, tham vọng chính trường của cựu Thủ tướng Sa-ríp cũng sẽ khiến cơ hội quay trở lại ghế Thủ tướng trước đây bị đe dọa, nhất là giữa hai người không thể thành lập một liên minh chống lại Tổng thống Mu-sa-ráp như dự định.

Mặc dù đang phải đối mặt với những cáo buộc tham nhũng và rửa tiền, song sự ủng hộ ở trong nước dành cho ông Sa-ríp vẫn rất đáng kể. Khi còn đương chức, đã có lúc ông thâu tóm được sự ủng hộ của đa số các đại biểu ở cả hai viện trong Quốc hội. Sau chuyến hồi hương của bà Bút-tô, vai trò của ông Sa-ríp càng trở nên nổi bật. Những người ủng hộ ông đã phản đối mạnh mẽ việc A-rập Xê-út giữ ông Sa-ríp sau khi ông bị trục xuất khỏi Pa-ki-xtan hồi tháng 9. Họ đã tổ chức biểu tình chống lại việc làm này của A-rập Xê-út. Sự phản đối của những người ủng hộ ông Sa-ríp không khỏi khiến Hoàng gia A-rập Xê-út, các nhà ngoại giao và giới chức Pa-ki-xtan lúng túng.

Không như bà Bút-tô từng muốn lập liên minh chia sẻ quyền lực với Tổng thống Mu-sa-ráp, ông Sa-ríp có sách lược cứng rắn đó là lật đổ Tổng thống Mu-sa-ráp. Trong bối cảnh sự ủng hộ dành cho ông Mu-sa-ráp sụt giảm nghiêm trọng hiện nay, đây sẽ là thời điểm thuận lợi cho ông Sa-ríp để làm nên chuyện bất ngờ. Chưa kể niềm tin đối với ông Mu-sa-ráp và bà Bút-rô của phương Tây không còn được như trước. Lời từ chối của ông Mu-sa-ráp bãi bỏ lệnh khẩn cấp quốc gia trước Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Nê-grô-pôn-tê đã làm phật lòng Oa-sinh-tơn. Trong khi đó, niềm tin của Oa-sinh-tơn vào khả năng lãnh đạo chính phủ hiệu quả của bà Bút-tô cũng không nhiều. Oa-sinh-tơn vẫn chưa quên quá khứ ủng hộ Ta-li-ban ở Áp-ga-ni-xtan trong nhiệm kỳ thứ hai khi còn giữ chức Thủ tướng của bà Bút-tô, mặc dù hiện nay bà đã lớn tiếng tuyên bố chống khủng bố tới cùng.

MỸ HẠNH