Sáng 24-4, tại trụ sở Bộ Thương mại Mỹ ở thủ đô Oa-sinh-tơn đã diễn ra cuộc điều trần về việc thiết lập cơ chế giám sát hàng dệt may nhập khẩu từ Việt Nam của Bộ Thương mại Mỹ. Buổi điều trần nói trên là nhằm tham khảo ý kiến của các doanh nghiệp Mỹ trước khi Bộ Thương mại đưa ra quyết định cuối cùng. Cuộc điều trần kéo dài trong hơn hai giờ do ông Đa-vít Xpu-nơ, Trợ lý Bộ trưởng Thương mại Mỹ chủ trì với sự tham gia của khoảng 150 người gồm đại diện Bộ Thương mại Mỹ, đại diện của Việt Nam, lãnh đạo và luật sư các tập đoàn doanh nghiệp, các tập đoàn bán lẻ Mỹ...

Cơ chế giám sát hàng dệt may Việt Nam vào Mỹ đã và đang gây ra một tình trạng không chắc chắn trong mối quan hệ buôn bán giữa Mỹ với Việt Nam (ảnh internet)

Trên thực tế, Mỹ đã áp dụng cơ chế giám sát hàng dệt may xuất khẩu của Việt Nam từ tháng 1-2007, sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO). Theo cam kết WTO, khi Việt gia nhập WTO thì chính sách hạn ngạch cho hàng dệt may được áp dụng từ nhiều năm nay phải tự động được bãi bỏ. Tuy nhiên, do lo ngại vấn đề cạnh tranh giá cả sẽ làm ảnh hưởng tới các công ty dệt may của Mỹ nên Mỹ đã áp dụng cơ chế này. Việc làm này đã tác động đáng kể tới hoạt động của các doanh nghiệp dệt may Việt Nam vì sản phẩm của họ chủ yếu được xuất khẩu sang thị trường Mỹ, EU và Nhật Bản. Theo thống kê, số lượng đơn đặt hàng từ Mỹ với Việt Nam đã giảm rõ rệt trong quý hai năm 2007, làm ảnh hưởng tới hơn 2 triệu lao động dệt may Việt Nam.

Tại buổi điều trần, trong tổng số 12 ý kiến phát biểu thì có tới 10 ý kiến không đồng tình áp dụng cơ chế này. Có ý kiến cho rằng ý định thiết lập “Chương trình giám sát nhập khẩu hàng dệt may từ Việt Nam” là một chủ trương chưa từng có, bị thúc đẩy bởi một động cơ chính trị thiển cận. Nó không chỉ mang nặng tính chất phân biệt đối xử với riêng hàng hóa của Việt Nam mà còn phản ánh rõ một tư duy của chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch đã lỗi thời trong thế giới toàn cầu hóa.

Ông Rô-nan Sun-man, Chủ tịch công ty mua bán JCPeney cho rằng, cơ chế trên không chỉ tác động tiêu cực tới ngành công nghiệp dệt may của Việt Nam mà còn có hại cho các công ty bán lẻ và người tiêu dùng Mỹ. Bà Xti-phen-ni Le-xtơ, Phó chủ tịch phụ trách buôn bán quốc tế của Hiệp hội các nhà lãnh đạo ngành công nghiệp bán lẻ Mỹ (RILA), coi đây là một hành động không thích hợp, sử dụng sai các nguồn lực của chính phủ Mỹ vào việc giám sát cả những sản phẩm mà không một nhà sản xuất nội địa nào của Mỹ làm ra.

Đại diện cho liên minh các công ty sản xuất và xuất khẩu các sản phẩm dệt may vào Việt Nam và từ Việt Nam, ông Thô-mát Va-cơ-rích, cảnh báo rằng chương trình của Bộ Thương mại Mỹ giám sát hàng dệt may nhập khẩu từ Việt Nam đã và đang gây ra một tình trạng không chắc chắn trong mối quan hệ buôn bán giữa Mỹ với Việt Nam. Còn luật sư Ma-theo Nai-xơ-li, đại diện cho Hiệp hội Thương mại Quốc tế Hàn Quốc khẳng định cơ chế là một hướng đi sai lầm, một hành động phân biệt đối xử, ngăn chặn các cơ hội làm ăn của các công ty dệt may của Hàn Quốc tại Việt Nam. Ông Nai-xơ-li cho rằng Mỹ là quốc gia lớn tiếng nhất hô hào cho sự minh bạch trong quan hệ buôn bán quốc tế, do vậy “nên tiếp tục truyền thống này” trong quan hệ với Việt Nam.

Tại cuộc điều trần, chỉ có hai tiếng nói lẻ loi đại diện của các công ty dệt may Mỹ là Hiệp hội tất và dệt may Mỹ và Hội đồng toàn quốc các tổ chức Dệt may của Mỹ là ủng hộ chủ trương sai trái của Bộ Thương mại Mỹ.

YẾN NHI (tổng hợp)