Phát biểu trước các phóng viên tại trụ sở LHQ ở New York, bà Ních-ki Ha-lây cho biết, Mỹ đang chú trọng vào việc hợp tác với các nước như Nga và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm tìm kiếm giải pháp chính trị cho cuộc chiến Xy-ri hơn là tập trung vào tương lai của Tổng thống Ba-sa An Át-xát. “Chúng tôi đang hướng tới việc thay đổi các ưu tiên và ưu tiên của chúng tôi sẽ không còn tập trung vào việc lật đổ ông Át-xát”, Đại sứ Mỹ tại LHQ tuyên bố.

Vậy là gió đã đổi chiều. Trước đây, chính quyền Mỹ dưới thời cựu Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma (Barack Obama) đã ra "tối hậu thư" coi việc lật đổ Tổng thống Át-xát là mục tiêu chủ chốt. Để làm được điều này, Mỹ đã có rất nhiều kế hoạch, tuy nhiên, chưa có kế hoạch nào thành công. Tổng thống Át-xát vẫn đứng vững và lãnh đạo quân đội Xy-ri liên tiếp giành được những thắng lợi quan trọng cả trên chiến trường và trên bàn đàm phán.

Một Xy-ri sắp có hòa bình với nhiều tiềm năng đang được định hình. Mỹ không muốn mất địa bàn chiến lược quan trọng này, lại càng không muốn ở Xy-ri chỉ có mình Nga.

Tuyên bố của Đại sứ Mỹ tại LHQ cho thấy những tính toán chiến lược của Mỹ với Xy-ri bắt đầu bộc lộ. Điều này cũng không quá bất ngờ, vì ngay sau khi chính thức trở thành Tổng thống Mỹ, ông Đ.Trăm (Donald Trump) đã xác nhận rằng, việc chính quyền tiền nhiệm tập trung vào hỗ trợ cho lực lượng đối lập ôn hòa chống lại cả khủng bố lẫn quân đội Xy-ri khiến vấn đề Xy-ri đi vào bế tắc. Chính quyền mới ở Mỹ sẽ tìm kiếm sự hợp tác với Nga trong vấn đề Xy-ri cũng như trong cuộc chiến chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, thay vì tìm cách lật đổ chính quyền Xy-ri.

Ngoại trưởng Mỹ Rếch Tin-lơ-xơn (Rex Tillerson), trong cuộc họp báo chung với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Mép-lút Ca-vu-xô-glu (Mevlut Cavusoglu) khi đang ở thăm Thổ Nhĩ Kỳ, cũng phát đi thông điệp tương tự, rằng địa vị lâu dài của Tổng thống Át-xát sẽ do người dân Xy-ri quyết định.

Có thể thấy, chính quyền mới của Mỹ đã nhận ra giải pháp cho cuộc khủng hoảng Xy-ri mà không có Tổng thống Át-xát là "phi thực tế".

Chưa rõ mục đích sâu xa sau quyết định “đảo chiều” của Mỹ là gì, nhưng trước mắt, quyết định này được dự báo sẽ giúp làm thay đổi cục diện trên chiến trường Xy-ri. Việc Mỹ hợp tác với Nga, Thổ Nhĩ Kỳ hay I-rắc để tấn công vào sào huyệt cuối cùng của IS tại Rắc-ca (Raqqa) sẽ khiến tiến trình giải phóng các vùng đất bị IS chiếm đóng được đẩy nhanh hơn.

Tổng thống Xy-ri Át-xát đã có thể tự tin hơn rất nhiều khi có sự hậu thuẫn từ cả Nga và Mỹ. “Đây là điều chúng tôi đã mong chờ trong suốt 6 năm qua. Tôi nghĩ tương lai rất đáng hứa hẹn, nhưng chúng ta sẽ phải đợi, vẫn còn quá sớm để dự đoán điều gì sẽ xảy ra. Đó có thể là về việc hợp tác giữa Nga và Mỹ. Cá nhân tôi nghĩ rằng, điều này sẽ có lợi cho cả thế giới, trong đó có cả Xy-ri”, Tổng thống Át-xát nhấn mạnh. 

NGUYỄN HÒA