Theo hãng tin Nga RIA Novosti, sau cuộc họp ở Luân Đôn ngày 2-5, nhóm “5+1” gồm 5 nước thành viên thường trực HĐBA LHQ (Nga, Trung Quốc, Mỹ, Anh, Pháp) và Đức đã nhất trí một

Các Ngoại trưởng nhóm “5+1” trong buổi họp báo chung tại Luân Đôn ngày 2-5. Ảnh: AP

bản đề xuất mới nhằm thuyết phục I-ran từ bỏ chương trình hạt nhân gây tranh cãi. Bản đề xuất ra đời góp phần chấm dứt những bất đồng kéo dài suốt thời gian qua giữa các nước này về chương trình hạt nhân của I-ran.

Nội dung bản đề xuất mới không được công bố chi tiết, song theo các nguồn tin, nó được dựa trên một kế hoạch ưu đãi cả gói về kinh tế và chính trị dành cho I-ran được các nước trên đưa ra từ tháng 6-2006, song đến nay vẫn bị I-ran khước từ. Bản kế hoạch này đề xuất một số vấn đề như hợp tác hạt nhân và mở rộng buôn bán trong các lĩnh vực hàng không dân dụng, năng lượng, công nghệ cao và nông nghiệp với I-ran nếu Tê-hê-ran ngừng chương trình làm giàu u-ra-ni và đàm phán với nhóm các nước này. Trong đó nêu rõ, nhóm “5+1” sẽ công nhận quyền phát triển năng lượng hạt nhân dân sự và cam kết hỗ trợ I-ran xây dựng các lò phản ứng nước nhẹ mới. Một nhà Ngoại giao châu Âu tiết lộ, những vấn đề liên quan tới kinh tế và hỗ trợ Tê-hê-ran phát triển điện hạt nhân dân sự vẫn là trọng tâm trong đề xuất mới.

Theo Ngoại trưởng Nga Xéc-gây La-vrốp, trong cuộc gặp tại Luân Đôn, mặc dù phía Mỹ vẫn giữ quan điểm duy trì gây áp lực đối với I-ran thông qua các lệnh trừng phạt, song các bên đã không thảo luận bất kỳ biện pháp trừng phạt mới nào đối với nước này, mà chỉ trao đổi quan điểm xung quanh các đề nghị của Tê-hê-ran liên quan đến vấn đề an ninh khu vực, năng lượng hạt nhân và hoạt động đầu tư và thương mại. Phát biểu sau cuộc gặp, ông La-vrốp nhấn mạnh "mục đích của sáu cường quốc là Tê-hê-ran phải ngừng làm giàu u-ra-ni trong thời gian diễn ra đàm phán" và rằng "cần phải giải thích rõ cho I-ran về những quyền lợi mà nước này sẽ nhận được nếu đồng ý ngồi vào bàn đàm phán với điều kiện ngừng làm giàu u-ra-ni".

Bản đề xuất trên sẽ được chuyển cho I-ran sau khi hoàn thiện và các nước trên hy vọng sẽ nhận được phản hồi kịp thời từ I-ran. Một quan chức cấp cao Mỹ khẳng định đề xuất mới sẽ được hoàn tất trong vòng một tuần tới. Theo các nhà phân tích thuộc trung tâm CSIS ở Oa-sinh-tơn, đề xuất mới có thể hấp dẫn hơn, song khó có thể thay đổi được quan điểm cứng rắn của Tê-hê-ran. I-ran luôn khẳng định mình có quyền theo đuổi chương trình hạt nhân vì mục đích hòa bình. Cho đến nay, I-ran vẫn phớt lờ các lệnh trừng phạt của HĐBA LHQ tiếp tục phát triển các chương trình hạt nhân khiến mối quan hệ I-ran với phương Tây liên tục căng thẳng, làm gia tăng các dự đoán về khả năng bùng nổ cuộc chiến giữa Mỹ và I-ran.

Tuy nhiên, phát biểu tại Luân Đôn, Ngoại trưởng Pháp Phrăng-xoa Phi-lông tuyên bố khả năng tấn công I-ran để buộc nước này từ bỏ chương trình hạt nhân nhạy cảm không phải là giải pháp được lựa chọn. Sự lựa chọn duy nhất hiện nay là thuyết phục Chính phủ I-ran bằng các biện pháp ngoại giao, kinh tế và tài chính.

YẾN NHI

(tổng hợp)