QĐND -  “Trong những ngày ở lại Việt Nam, Đoàn đại biểu hữu nghị nhân dân Trung Quốc không chỉ được thưởng thức phong cảnh tươi đẹp của Việt Nam, chứng kiến sự phát triển của kinh tế Việt Nam, học tập nhiều kinh nghiệm bổ ích từ Việt Nam, chúng tôi cảm nhận rõ sự nhiệt tình mến khách, tình cảm nồng thắm mà nhân dân Việt Nam dành cho nhân dân Trung Quốc”. Trên đây là những lời phát biểu tốt đẹp của đồng chí Trần Hạo Tô, Hội trưởng Hội Hữu nghị đối ngoại nhân dân Trung Quốc dành cho nhân dân, đất nước Việt Nam tại chương trình giao lưu “Đêm hữu nghị Việt - Trung”, diễn ra tối 12-12, tại Hà Nội.

“Ấn tượng đầu tiên của tôi khi tới Trung Quốc đó là cái nghèo. Không có trường lớp, bàn học. Mỗi người được phát một cái ghế và một bảng con, đặt lên hai đùi làm bàn viết. Lớp học chúng tôi “lộ thiên” dưới tán một cây cổ thụ lớn. Sau thời gian học ở Quảng Tây, chúng tôi chuyển lên Bắc Kinh. Năm đó Trung Quốc có nạn chim sẻ, chúng tôi cùng với học sinh ở Bắc Kinh tham gia diệt nạn chim sẻ. Sự quan tâm chăm sóc của các thầy cô giáo người Trung Quốc luôn in đậm trong trái tim những học trò như tôi. Thật cảm động trước hình ảnh thầy Lý Nại Trung, người từng dạy tiếng Trung cho học sinh Việt Nam và đã từng sang Việt Nam làm chuyên gia, cảm động đến mức rơi nạng xuống đất, suýt nữa thì ngã nhào chỉ vì muốn ôm lấy chúng tôi trong lần chúng tôi trở lại thăm. Tại nhà riêng của thầy, có hàng ngàn bức ảnh thầy cô chụp chung với các thế hệ học sinh Việt Nam cũng như các bức ảnh thầy chụp khi sang Việt Nam công tác. Ngoài ảnh ra, trong căn nhà nhỏ của thầy cô còn rất nhiều những kỷ vật khác liên quan tới Việt Nam. Có thể nói trong căn phòng ấy luôn đầy ắp những kỷ niệm của tình hữu nghị Việt – Trung. Trong những năm tháng Trung Quốc gian khó nhất, tôi càng hiểu thêm tình thầy trò, tình hữu nghị, sự vô tư của nhân dân Trung Quốc, của các thầy cô. Năm 1963, một lần đến khu tập thể của thầy Trần Trung Tân, người hướng dẫn tôi làm luận văn tốt nghiệp, chứng kiến bữa ăn của thầy, tôi vô cùng cảm động. Bữa ăn của thầy chỉ có một bát canh loãng “không người lái”, một đĩa củ cải muối rất nhỏ và hai cái bánh bao. Khi thầy bẻ bánh bao ra, tôi nhận thấy, sau lớp nhân xanh nhờ của rau là lớp vỏ bột mỳ mỏng như tờ giấy. Nhìn bữa ăn của thầy, chúng tôi biết những gì mình đang được hưởng có sự sẻ chia của nhân dân Trung Quốc, trong đó có những người như thầy Trần. Tôi cảm động quá, nước mắt tự dưng trào ra”. Đó là câu chuyện đầy ắp những kỷ niệm do ông Phạm Đạo, một cựu học sinh thiếu sinh quân đã từng sang Trung Quốc học tập khi mới 12 tuổi, rưng rưng kể lại tại buổi giao lưu. 

Các đại biểu Việt Nam – Trung Quốc tham gia giao lưu văn nghệ

Giáo sư Hoàng Tranh, nguyên Phó viện trưởng Viện Khoa  học Xã hội tỉnh Quảng Tây, Chủ nhiệm Ban biên tập Tuyển tập tư liệu các trường học Việt Nam người đã có nhiều công trình nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh, kể vì sao ông không quản khó khăn để thu thập tài liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Thứ nhất, tôi mang trong lòng sự thành kính, ngưỡng mộ đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại. Thứ hai, tôi mang trong lòng nguyện vọng muốn thúc đẩy mối tình hữu nghị Trung - Việt. Tại sao tôi lại ngưỡng mộ Chủ tịch Hồ Chí Minh? Với tôi Chủ tịch Hồ Chí Minh là một vị lãnh tụ vĩ đại. Một người có sự hiểu biết "thông kim bác cổ", một nhân cách vĩ đại nhưng lại vô cùng giản dị. Người luôn dành tình cảm thắm tình hữu nghị cho nhân dân Trung Quốc. Chính tình cảm, sự ngưỡng mộ cùng sự kính trọng đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã thôi thúc tôi dành trọn sự nghiệp để nghiên cứu về Người”.

“Tôi có một vài điều muốn chia sẻ với các bạn trẻ Việt Nam và Trung Quốc. Thanh niên hai nước là tương lai của hai quốc gia, là tương lai của tình hữu nghị hai nước. Sự phát triển của quan hệ Việt Nam và Trung Quốc trong tương lai chính là ở thế hệ trẻ. Tôi vô cùng mong muốn thanh niên hai nước cùng nhau cố gắng, cùng nhau nỗ lực để kế thừa tình hữu nghị truyền thống được Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Mao Trạch Đông đích thân vun đắp. Các bạn hãy nắm lấy cây gậy tiếp sức từ các thế hệ tiền bối của hai nước, truyền cho các thế hệ từ đời này sang đời khác, làm cho quan hệ Việt Trung mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững”. Giáo sư Hoàng Tranh nói.

Nói đến quan hệ truyền thống, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Bùi Hồng Phúc và nguyên Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Trung Quốc Tề Kiến Quốc khẳng định, tình hữu nghị hai nước đã có từ rất sớm. Ngay từ năm 1924, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp Chủ tịch Mao Trạch Đông ở Quảng Châu, và trước đó, năm 1922 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gặp Thủ tướng Chu Ân Lai. Hai ông cùng ôn lại truyền thống hai nước cùng giúp nhau đánh giặc. Nguyên Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Bùi Hồng Phúc kể lại những kỷ niệm một thời gian khó Việt Nam giúp Trung Quốc trong chiến dịch Thập Vạn Đại Sơn; Trung Quốc sau đó giúp Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ. Hiện tại, ở cả hai nước vẫn còn rất nhiều mộ liệt sĩ của các chiến sĩ hy sinh khi làm nhiệm vụ quốc tế cao cả. Ông Bùi Hồng Phúc bồi hồi nhớ lại câu thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 10-5-1963, tại sân bay Gia Lâm, khi Bác đón Chủ tịch Lưu Thiếu Kỳ và đồng chí Trần Nghị sang thăm Việt Nam, câu thơ của Bác khi đó nay đã trở thành câu nói tượng trưng cho quan hệ hai nước, “Mối tình thắm thiết Việt – Hoa, vừa là đồng chí vừa là anh em”.

Bài và ảnh: NGUYỄN HÒA