Bốn phát súng nhằm vào ông An-đrây Cô-dơ-lốp, Phó thống đốc thứ nhất Ngân hàng Trung ương Nga đã làm cả nước Nga rung động trong suốt mấy ngày qua. Cái chết của ông Cô-dơ-lốp khiến nhiều người bàng hoàng liên tưởng tới thời kỳ “loạn lạc” những năm 90 của thế kỷ trước, khi những tranh chấp tài chính thường kết thúc bằng tiểu liên và lựu đạn.

GẦN 9 giờ tối ngày 13-9, Cô-dơ-lốp vui vẻ rời sân vận động của câu lạc bộ Xpác-tác Mát-xcơ-va sau khi dự khán trận đấu bóng đá của các nhân viên ngân hàng. Ông lững thững bước tới chiếc Mercedez khi người tài xế mở cửa. Thình lình, hai kẻ bịt mặt xuất hiện. Họng súng đen ngòm khạc lửa. Người lái xe chết ngay tại chỗ còn ông Cô-dơ-lốp thoi thóp trong vũng máu. Kẻ thủ ác nhanh chóng tẩu thoát. Vài tiếng sau được đến cấp cứu tại bệnh viện số 33 Mát-xcơ-va, ông Cô-dơ-lốp đã trút hơi thở cuối cùng, hưởng dương 41 tuổi. Các bác sĩ không thể làm gì bởi ông Cô-dơ-lốp dính tới bốn viên đạn vào cổ và đầu.

Cho đến thời điểm này, cảnh sát vẫn chưa xác định được thủ phạm, song hầu như ai cũng tin rằng vụ ám sát này là một hợp đồng giết mướn. Những thế lực đen muốn tiêu diệt người đã và đang nỗ lực làm trong sạch nền tài chính Nga chứ vụ giết người không mang động cơ cá nhân. “Rất nhiều khả năng, vụ ám sát liên quan tới nhiệm vụ của ông Cô-dơ-lốp”, Phó thủ tướng Nga A.Du-cốp nói. Cô-dơ-lốp là Phó thống đốc phụ trách giám sát hoạt động của hệ thống ngân hàng Nga. Cô-dơ-lốp là một nhân vật được người dân Nga kính trọng. Trên trang web của Ngân hàng Trung ương Nga, ông Cô-dơ-lốp được mô tả là người có ý chí sắt đá và nghị lực phi thường, góp công lớn trong việc đưa hệ thống ngân hàng của Nga, vốn rơi vào tình trạng hỗn loạn sau khi Liên Xô tan rã, dần đi vào quy củ. “Cô-dơ-lốp luôn làm tổn thương lợi ích của những kẻ gian lận tài chính. Cô-dơ-lốp là người đàn ông trung thực và dũng cảm”, Bộ trưởng Tài chính Nga A.Cu-đrin nói.

Ông Cô-dơ-lốp bắt đầu làm việc tại Ngân hàng Trung ương Xô-viết từ năm 1989 trong vai trò là chuyên viên kinh tế cao cấp. Sau năm 1991, ông tiếp tục công tác tại Ngân hàng Trung ương Nga. Năm 1999, ông Cô-dơ-lốp rời chức vụ Phó thống đốc Ngân hàng Trung ương để làm cho các doanh nghiệp tư nhân, trong đó có ngân hàng "ZAO Russian Standard". Đến tháng 4 năm 2002, ông Cô-dơ-lốp lại trở về Ngân hàng Trung ương giữ chức Phó thống đốc thứ nhất.

Ông Cô-dơ-lốp chính là tác giả của chương trình quốc gia yêu cầu các ngân hàng đặt cọc bảo hiểm tại Ngân hàng Trung ương vào năm 2004. Đây là chính sách nhằm tránh việc hàng trăm nghìn gia đình phải tan nhà nát cửa khi hàng loạt ngân hàng và quỹ tín dụng vỡ nợ như hồi năm 1998. Bên cạnh đó, chương trình này cũng tiêu diệt được hàng loạt ngân hàng “ma”. Trong vai trò giám sát hoạt động ngân hàng, ông Cô-dơ-lốp đã từng ra lệnh đóng băng nhiều tài khoản, chỉ đạo rút giấy phép hàng trăm ngân hàng có dấu hiệu liên quan tới việc rửa tiền và gian lận tài chính, trong đó có cả các ngân hàng lớn như Sodbiznesbank, Neftyanoi. Vừa mới tuần trước, ông kêu gọi có những biện pháp trừng phạt mạnh mẽ hơn nữa những ngân hàng phạm tội rửa tiền. Ông Cô-dơ-lốp còn có kế hoạch đơn giản hóa thủ tục ngân hàng. Ông cũng muốn sớm thanh lọc các quỹ tín dụng hoạt động theo kiểu “tay không bắt giặc”, không có vốn, hoặc có rất ít vốn mở ra chủ yếu để lừa dân.

Đối với nền tài chính nói riêng và cả nước Nga nói chung, ông Cô-dơ-lốp là người có công. Cũng chính vì vậy đối với đám ma-phi-a, ông lại có “tội”. “Tại Nga có những người không muốn sự minh bạch và tuân thủ luật pháp. Những biện pháp cải cách của Cô-dơ-lốp khiến việc rửa tiền và hối lộ khó khăn hơn rất nhiều”, R.Hên-xơ-uốt, Giám đốc điều hành của tổ chức chuyên đánh giá tín nhiệm ngân hàng RusRating nói. Trong khi đó, ông A.Ác-xốp, thành viên của Hội đồng Ngân hàng Nga còn khẳng định rõ rằng, Cô-dơ-lốp bị giết vì ông đã giáng nhiều đón chí mạng vào các băng đảng tội phạm có tổ chức của Nga. “Hiển nhiên là không ai vui trước cái chết của ông Cô-dơ-lốp bằng những băng đảng tội phạm đang kiểm soát hàng loạt ngân hàng”, ông Ác-xốp nói.

Những vụ đâm thuê chém mướn các doanh nhân và chủ ngân hàng từng xảy ra thường xuyên ở Nga những năm 90 của thế kỷ trước, nhưng sau đó giảm đáng kể từ sau khi Tổng thống Pu-tin lên nắm quyền năm 2000. Tuy nhiên, vụ ám sát ông Cô-dơ-lốp gióng lên hồi chuông báo động về tình trạng bạo lực vẫn còn tồn tại trong kinh doanh tại Nga. ”Thế giới ngầm” luôn sẵn sàng sử dụng những biện pháp tàn độc nhất. Ông Cô-dơ-lốp là nhân vật cấp cao nhất của chính phủ Nga bị “xã hội đen” sát hại. Song, trước đó hàng loạt nhân vật dám đương đầu với “bạch tuộc” đã bị ma-phi-a “xử”. Tháng 7-2004, Pôn Klép-ni-cốp, Tổng biên tập tờ Forbes tiếng Nga đã bị bắn chết vì đã cho đăng loạt bài báo về các ông trùm tại Nga. Tháng 3-2005, ông Chu-bai, Tổng giám đốc Công ty điện lực Nga cũng may mắn thoát chết trong một vụ ám sát. “Tôi từng nghĩ việc dùng “luật rừng” đã trở thành lịch sử. Nhưng cái chết của ông Cô-dơ-lốp cho thấy việc hành xử kiểu xã hội đen vẫn còn tồn tại”, Chủ tịch Ủy ban Tài chính Đu-ma quốc gia Nga V.Rê-dơ-ních nhận xét.

Ông M.Gri-sa-cốp, đại biểu Đu-ma quốc gia Nga cho rằng vụ ám sát ông Cô-dơ-lốp nói riêng và các hợp đồng đâm thuê chém mướn đã tác động vô cùng tiêu cực đến hình ảnh nước Nga. Ông Gri-sa-cốp tuyên bố rằng, việc tìm ra kẻ chủ mưu sát hại ông Cô-dơ-lốp là vấn đề danh dự của các cơ quan bảo vệ luật pháp Nga. Ngày 14-9, Thủ tướng Nga M.Phrát-cốp đã ra lệnh cho Bộ trưởng Nội vụ R.Nu-ga-li-ép phải thường xuyên báo cáo tiến trình điều tra vụ giết hại ông Cô-dơ-lốp.

BẢO TRUNG