Tiếng còi của xe cảnh sát hú vang trên đường phố Gia-các-ta (In-đô-nê-xi-a) trước khi đỗ khựng lại trước trụ sở Ngân hàng Trung ương In-đô-nê-xi-a (BI). Vài phút sau, nhóm cảnh sát đi ra, theo sau là Thống đốc của BI Bua-ha-nu-đin Áp-đu-la, tay bị khóa còng số 8. Cũng giống như lúc đến, chiếc xe lao vụt đi trước sự ngỡ ngàng của các nhân viên. Có tiếng xì xào, ông ấy bị bắt vì tham nhũng hàng tỷ ru-pi-a.

“Hạ cánh” vào trại tạm giam

15 giờ 30 phút ngày 10-4, sau khi rời khỏi trụ sở BI, chiếc xe lao thẳng về trụ sở Ủy ban Chống tham nhũng của In-đô-nê-xi-a (KPK). Sau 6 giờ bị thẩm vấn, ông Bua-ha-nu-đin đã bị đưa về trại tạm giam của cảnh sát quốc gia. Theo luật In-đô-nê-xi-a, ông Bua-ha-nu-đin sẽ bị tạm giam trong 20 ngày để điều tra và có thể gia hạn đến 60 ngày.

Theo kết quả điều tra sơ bộ của KPK, ông Bua-ha-nu-đin, 61 tuổi, bị cáo buộc đã lấy 31,5 tỷ ru-pi-a (hơn 3 triệu USD) của BI để hối lộ một số nghị sĩ nhằm vận động họ thông qua một đạo luật về ngân hàng trung ương trong năm 2004. Tháng 2 vừa qua, ông này đã bị đưa vào danh sách những đối tượng nghi liên quan tới vụ sử dụng sai mục đích số tiền 100 tỉ ru-pi-a (tương đương 10 triệu USD) trong quĩ của BI.

Người phát ngôn của KPK Giô-han Bu-đi cho biết, KPK bắt đầu “để mắt” tới BI từ ngày 14-2 sau khi cơ quan này nhận được nhiều đơn tố giác về vụ hối lộ quy mô lớn liên quan tới một số quan chức của BI. Trước đó, ngân hàng này từng là mục tiêu của hàng loạt vụ điều tra, đặc biệt là vai trò của BI trong việc sử dụng hàng tỉ ru-pi-a “hỗ trợ khẩn cấp” cho các ngân hàng trong nước trong cuộc khủng hoảng tài chính 1997-1998. Ông Giô-han cho biết, ông Bua-ha-nu-đin là quan chức thứ ba của BI bị bắt trong năm nay liên quan tới vụ sử dụng tiền sai mục đích trên. Trước đó, Giám đốc phụ trách thông tin Ru-xli Xi-man-gin-tắc và Giám đốc phụ trách pháp lý Hô-ây Ti-ôn đã bị bắt với những cáo buộc tương tự.

Việc bắt giữ ông Bua-ha-nu-đin diễn ra khi nhiệm kỳ thống đốc của ông sắp kết thúc vào ngày 17-5 tới. Nhiều người bình luận rằng, dù ông Bua-ha-nu-đin khẳng định không tái cử chức Thống đốc BI nhưng ông không thể ngồi trên chiếc ghế “gãy” vì lòng tham của mình. Vị trí quan trọng này đã được nhường lại cho Bộ trưởng Điều phối kinh tế Bô-đi-ô-nô, chỉ một ngày trước khi ông Bua-ha-nu-đin bị bắt. Ông Bô-đi-ô-nô sẽ gánh vác những trách nhiệm rất nặng nề là lấy lại uy tín cho BI, đồng thời tìm giải pháp hữu hiệu để kiềm chế lạm phát khi giá lương thực và nhiên liệu tiếp tục tăng cao.

Tham nhũng-Bài toán khó của In-đô-nê-xi-a

Trước đó, trong đêm 9-4, KPK cũng đã bắt giữ nghị sĩ An A-min Na-xu-ti-ôn thuộc đảng Phát triển thống nhất (PPP) với tội danh nhận hối lộ. Nghị sĩ này bị bắt quả tang đang nhận 4 triệu ru-pi-a từ một quan chức địa phương tại khách sạn Rít Can-tôn ở Gia-các-ta. KPK cũng thu giữ 67 triệu ru-pi-a trong xe của quan chức địa phương này để làm vật chứng. Gần đây, KPK đã có buổi thẩm vấn cựu Bộ trưởng Các vấn đề nhà cửa Ha-ri Xa-bác-nô về những khoản tiền mờ ám có liên quan tới công ty xây dựng Istana Sarana Karya. Bản thân giám đốc của công ty này là Heng-ki Xa-mu-en Đa-út cũng đang bị điều tra...

Để đối phó với vấn nạn tham nhũng, từ khi lên nắm quyền năm 2004, Tổng thống In-đô-nê-xi-a Xu-xi-lô Bam-bang Y-út-hô-y-ô-nô đã thi hành một loạt các biện pháp chống tham nhũng như cải tổ hệ thống hành pháp, cho phép các cơ quan kiểm toán và chống tham nhũng kiểm tra Văn phòng tổng thống, phó tổng thống, các bộ trưởng. Bên cạnh đó, Chính phủ In-đô-nê-xi-a còn tăng 30% lương cho cán bộ công nhân viên. Theo kết quả điều tra của các nhà xã hội học, lương thấp chính là một phần nguyên nhân khiến các quan chức In-đô-nê-xi-a “nhúng chàm” vào tham nhũng. Kết quả của chiến dịch này là đã có nhiều vị “quan tham” đã bị đưa ra trước vành móng ngựa, điển hình là vụ cựu Thống đốc tỉnh A-chê Áp-đu-la Phu-tê bị kết án 10 năm tù giam và bị phạt 4,1 tỷ ru-pi-a (431.000USD) vì đã biển thủ 11 tỷ ru-pi-a công quỹ.

Tuy nhiên, những nỗ lực chống tham nhũng của Tổng thống Xu-xi-lô chưa thu được hiệu quả cao, nhất là khi thói quen hối lộ đã ăn sâu vào tiềm thức của một bộ phận cán bộ nơi công quyền. Người dân In-đô-nê-xi-a mong muốn chính phủ cần có biện pháp mạnh tay hơn nữa để chặt đứt “vòi tham nhũng” ở quốc đảo Đông Nam Á này.

Kim Oanh