Về vấn đề người di cư, trước khi hội nghị diễn ra, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Đô-nan Tu-xcơ (Donald Tusk) cho biết, các nhà lãnh đạo EU sẽ tập trung đặc biệt vào hợp tác với các nước, nơi người di cư ra đi cũng như các nước trung chuyển ở châu Phi. Mặc dù cách đây hơn một năm, Bộ trưởng Nội vụ của các nước thành viên EU đã thông qua kế hoạch phân bổ 120.000 người tị nạn từ I-ta-li-a và Hy Lạp sang các quốc gia thành viên khác, song đến nay một số nước như CH Séc, Ba Lan, Hung-ga-ri và Xlô-va-ki-a vẫn kiên quyết không chấp nhận gánh vác trách nhiệm này.

Để giải quyết vấn đề người di cư, tại hội nghị ở Brúc-xen, các nhà lãnh đạo EU đã kêu gọi tăng thêm nỗ lực trong việc áp dụng "đòn bẩy" thương mại và phát triển với châu Phi nhằm kiềm chế dòng người di cư vào châu Âu và đẩy mạnh công tác hồi hương những người đã đến "lục địa già". Lãnh đạo các nước thành viên EU cho rằng cần nỗ lực hơn nữa để giảm số người di cư trái phép vào châu Âu, đặc biệt là từ châu Phi, và tăng số người di cư hồi hương. Một tuyên bố được thông qua tại hội nghị nêu rõ, các quốc gia EU đang tiến tới "áp dụng đòn bẩy cần thiết, bằng cách sử dụng tất cả chính sách, công cụ, biện pháp có liên quan của liên minh, như phát triển và thương mại" với các nước châu Phi.

Thực tế cho thấy, các nước EU rất khó có thể hợp tác với các quốc gia vẫn còn hỗn loạn như Li-bi trong việc kiềm chế dòng người di cư, nhưng lại có thể phần nào giải quyết vấn đề này thông qua việc giảm nghèo đói tại châu Phi. Bởi vậy trong nhiều tháng qua, giới chức EU đã thảo luận một kế hoạch nhằm thúc đẩy đầu tư tư nhân vào các nước có nhiều người muốn di cư nhằm khuyến khích họ ở lại.

Mối quan hệ căng thẳng giữa EU và Nga cũng là một trong những vấn đề trọng tâm được đem ra bàn thảo tại hội nghị lần này. Theo đó, lãnh đạo các nước trong EU đã không nhất trí đưa vào bản thông cáo chung của hội nghị nội dung đe dọa đưa ra các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Nga liên quan đến cuộc xung đột Xy-ri. Theo một số nguồn tin từ hội nghị, sáng kiến của Anh, Pháp và Đức đã không nhận được sự ủng hộ của lãnh đạo nhiều nước trong khối. 3 nước lớn nhất châu Âu này muốn đưa ra cảnh báo với Nga rằng, những quan chức và tổ chức liên quan đến chiến dịch không kích của Nga tại thành phố A-lép-pô (Aleppo) của Xy-ri có thể sẽ bị "đóng băng" tài sản và cấm nhập cảnh vào EU nếu chiến dịch này vẫn tiếp tục. Tuy nhiên, sau các cuộc thảo luận, nội dung này đã bị loại bỏ và thay bằng một tuyên bố nhấn mạnh EU xem xét mọi khả năng trong trường hợp chiến dịch không kích hiện nay của Nga ở A-lép-pô vẫn tiếp tục. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Đô-nan Tu-xcơ cũng cho biết, lãnh đạo các nước EU kêu gọi Nga chấm dứt chiến dịch không kích tại A-lép-pô, nhưng không đề cập khả năng áp dụng các biện pháp trừng phạt chống Nga.

Hiện nay, không ít nước thành viên EU vẫn phản đối việc EU áp đặt cấm vận thương mại với Nga, trong đó phải kể tới Hy Lạp, Síp, Hung-ga-ri và Áo. Trong khi đó, một số nước như Pháp, Ba Lan lại đang thúc đẩy để đưa ra các biện pháp trừng phạt tiếp theo nhằm tạo sức ép lên Mát-xcơ-va về vấn đề Xy-ri. Mặc dù vậy, một số ý kiến cho rằng mở rộng cấm vận với Nga sẽ là một quyết định khó khăn, bởi khi đó chính EU cũng phải gánh chịu thêm những thiệt hại về kinh tế.

Liên quan tới vấn đề Xy-ri, theo AFP, dự thảo Tuyên bố chung của hội nghị tại Brúc-xen cho biết, các nhà lãnh đạo EU cũng đang cân nhắc các biện pháp trừng phạt nhằm vào những người ủng hộ chính quyền của Tổng thống Xy-ri Ba-sa An Át-xát (Bashar al-Assad) nếu không dừng các “hành động tàn bạo”. Dự thảo Tuyên bố chung nêu rõ: “EU đang xem xét tất cả mọi lựa chọn, bao gồm các biện pháp hạn chế bổ sung nhằm vào các cá nhân và thực thể ủng hộ chế độ của Tổng thống Ba-sa An Át-xát nếu các hành động tàn bạo hiện nay vẫn tiếp tục”.

Bên cạnh đó, Hội nghị thượng đỉnh EU lần này cũng tập trung bàn cách giải quyết những bất đồng liên quan tới Hiệp định Thương mại và Kinh tế toàn diện với Ca-na-đa (CETA). Hiện thỏa thuận này đang gặp trở ngại vì chưa được Bỉ thông qua. Một số người tỏ ra lo ngại rằng CETA sẽ tạo ra tiền lệ nguy hiểm và mở đường cho một thỏa thuận tương tự với Mỹ, vốn được cho là đe dọa hạ thấp các tiêu chuẩn về tiêu dùng, quyền lao động, bảo vệ môi trường tại châu Âu cũng như trong các lĩnh vực quan trọng như y tế và phúc lợi xã hội.

ANH VŨ