Tổng thống Pháp (bên trái), Thủ tướng Đức và Thủ tướng I-ta-li-a tại cuộc họp báo sau cuộc gặp. Ảnh: japantimes.co.jp

Phát biểu với báo giới trên tàu sân bay Garibaldi, ngoài khơi đảo Văng-tô-ten (Ventotene) của I-ta-li-a, sau cuộc gặp thượng đỉnh châu Âu thu hẹp giữa lãnh đạo 3 quốc gia đầu tàu là Đức, Pháp, I-ta-li-a, ngày 22-8, Tổng thống Pháp Phrăng-xoa Ô-lăng-đơ (François Hollande) nhấn mạnh, nguy cơ lớn nhất đối với châu Âu cũng như các quốc gia thành viên là sự "chệch hướng, phân mảnh và ích kỷ". Về phần mình, Thủ tướng I-ta-li-a Mát-teo Ren-di (Matteo Renzi) khẳng định, EU sẽ không tan rã sau sự kiện Brexit. Có thể thấy rõ, sau sự kiện Brexit, EU càng có xu hướng siết chặt hơn. Rất nhiều chính trị gia đã nói đến khả năng tạo ra các nhóm cốt lõi cho EU.

Trong cuộc họp lần thứ hai giữa lãnh đạo 3 quốc gia hàng đầu của EU, kể từ sau Brexit, các nhà lãnh đạo Đức, Pháp, I-ta-li-a cũng nhấn mạnh đến các biện pháp mạnh mẽ để thúc đẩy tăng trưởng, chống nạn thất nghiệp. Về vấn đề tài chính, Thủ tướng Đức An-giê-la Méc-ken (Angela Merkel) khẳng định, thỏa thuận về ổn định ngân sách châu Âu sẽ đem lại sự linh hoạt để có thể sử dụng ngân sách một cách thông minh. Bà An-giê-la Méc-ken cũng lên tiếng bảo vệ chính sách "thắt lưng buộc bụng" mà Đức đang tiến hành. Trong khi đó, về việc điều chỉnh chính sách kinh tế, Thủ tướng nước chủ nhà I-ta-li-a đã công khai tuyên bố là ông muốn chấm dứt các chính sách khắc khổ tại châu Âu, khi các nước bị soi xét quá kỹ chuyện ngân sách. Quan điểm này của I-ta-li-a cũng được Pháp ủng hộ. Trước phản ứng của I-ta-li-a và Pháp, Đức cũng đưa ra quan điểm rất thận trọng.

Tìm "hơi thở mới"

Tại cuộc gặp này, Thủ tướng I-ta-li-a, Thủ tướng Đức và Tổng thống Pháp đã kêu gọi 27 quốc gia thành viên EU tìm "hơi thở mới" tại Hội nghị thượng đỉnh bất thường EU sẽ diễn ra vào giữa tháng 9 tới ở Bra-tít-xla-va (Xlô-va-ki-a).

Các nhà phân tích châu Âu ngày 23-8 đã nhận định, cuộc gặp giữa 3 nền kinh tế lớn nhất EU diễn ra 3 tuần trước Hội nghị thượng đỉnh châu Âu đầu tháng 9 là dịp để lãnh đạo 3 nước bàn bạc, đề ra định hướng đường lối chung cho cả khối. Đúng như nội dung được đưa ra trước cuộc gặp là “đưa châu Âu trở lại”; tìm một sự đoàn kết chung bắt đầu từ những thành viên quan trọng nhất của EU; vực dậy Liên minh này sau biến cố Brexit; kịp thời đối phó với các đe dọa nghiêm trọng trên mọi lĩnh vực từ kinh tế cho đến an ninh.

Mặc dù chưa đưa ra kế hoạch cụ thể nào, song những vấn đề cốt lõi chung, như đề xuất về việc thành lập lực lượng biên phòng chung châu Âu để kiểm soát biên giới ngoại vi; phát hành trái phiếu châu Âu để thu hút nguồn vốn tài trợ cho kế hoạch Juncker nhằm tái đầu tư cho cơ sở hạ tầng ở châu Âu có tổng số vốn có thể lên tới hàng trăm tỷ ơ-rô trong giai đoạn 3 năm từ 2015 đến 2018… đã được các nước hưởng ứng.

Lãnh đạo 3 nền kinh tế lớn của EU cũng đã chia sẻ quan điểm về việc mở rộng hay không mở rộng liên minh châu Âu. Bởi, riêng về vấn đề này, cũng đang có những quan điểm khác nhau. Sau sự kiện Brexit, EU càng có xu hướng siết chặt hơn. Có quan điểm cho rằng, thay vì ưu tiên mở rộng, EU cần tìm cách siết chặt quy chế nhằm ngăn chặn các ý đồ tách khỏi EU. Quan điểm cứng rắn này đang nhận được nhiều sự ủng hộ. Trước đó, Thủ tướng Đức A.Méc-ken và một số nhà lãnh đạo EU từng bày tỏ quan điểm, các nước EU phải kiểm soát chặt chẽ hơn những vấn đề của châu Âu.

NGUYỄN HÒA