G5 Sahel đủ khả năng tự thiết lập ổn định tại khu vực biên giới chung

Trước khi chính thức đi vào hoạt động, ngày 9-9, Trung tâm chỉ huy lực lượng chống khủng bố của các nước G5 Sahel đã được khánh thành và đặt tại thị trấn Sevare thuộc vùng Mopti của Mali. Trong giai đoạn đầu tiên, lực lượng Barkhane chống thánh chiến của Pháp tại Sahel với 4.000 binh lính sẽ hỗ trợ G5 Sahel triển khai hoạt động và huấn luyện về không quân cũng như hỗ trợ của pháo binh từ một căn cứ thuộc vùng In-Tillit (miền Trung Mali).

Theo Trung tá Marc-Antoine, chiến dịch đầu tiên với tên gọi Hawbi, được coi là sự biểu dương lực lượng để tìm lại chỗ đứng trong một khu vực mà các nước G5 đã bỏ quên, thuộc biên giới chung giữa Mali, Burkina Faso và Niger, nơi mà sự tự do đã bị các phong trào thánh chiến chiếm đóng từ nhiều tháng qua. Mục tiêu cuối cùng là giúp các lực lượng G5 Sahel có đủ khả năng để tự thiết lập lại sự ổn định tại khu vực biên giới chung giữa các nước.

Theo kế hoạch, lực lượng liên quân dự kiến sẽ đạt đến quy mô 5.000 binh lính vào tháng 3-2018, chia thành 7 tiểu đoàn, trong đó 4 cho Mali và Niger, 3 cho Chad, Burkina Faso và Mauritanie. Các binh sĩ sẽ không bố trí lẫn với nhau, ngoại trừ một số sĩ quan liên lạc. Cơ chế hợp tác chung mới này hướng đến việc lấp đầy các khoảng trống trong các thỏa thuận quân sự quốc gia và đa quốc gia tại khu vực Sahel, phía Nam Sahara.

Kiểm soát, ngăn chặn từ xa đối với các nhóm cực đoan

Khu vực Sahel rộng lớn đã trở thành một điểm nóng bạo lực và rơi vào tình trạng mất kiểm soát kể từ khi cuộc khủng hoảng chính trị ở Libya bùng phát năm 2011, các nhóm phiến quân Hồi giáo kiểm soát miền Bắc Mali từ năm 2012 và nhóm khủng bố Boko Haram trỗi dậy mạnh mẽ ở miền Bắc Nigeria.
Các quốc gia G5 thuộc khu vực Sahel được đánh giá nằm ở tuyến đầu chống khủng bố, vì vậy, việc lực lượng chống khủng bố G5 Sahel ra đời sẽ giúp kiểm soát, kiềm chế, ngăn chặn từ xa đối với các nhóm khủng bố, thánh chiến.

Ý tưởng thành lập một lực lượng chung và chiến đấu trên một khu vực rộng lớn chống lại các nhóm khủng bố Hồi giáo cực đoan được đưa ra tại cuộc họp thượng đỉnh nguyên thủ của 5 quốc gia thuộc Sahel vào tháng 2-2017, gần 3 tuần sau khi xảy ra cuộc tấn công liều chết làm ít nhất 80 người thiệt mạng tại thành phố Gao, phía Bắc của Mali.

Vào tháng 5-2017, tại Hội nghị thượng đỉnh G7, lãnh đạo châu Phi đã cùng nhau đề xuất cộng đồng quốc tế hỗ trợ các nước Sahel chống khủng bố. Đến đầu tháng 6-2017, Pháp đã trình một dự thảo nghị quyết lên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ), đề nghị cơ quan này cho phép triển khai lực lượng gồm 5 quốc gia thuộc khu vực Sahel đối phó với các tay súng thánh chiến. Dự thảo nghị quyết nêu trên đề xuất triển khai một lực lượng chung 5.000 binh sĩ, gồm quân đội, cảnh sát và lực lượng dân sự trong giai đoạn đầu 12 tháng, đồng thời cho phép lực lượng này "sử dụng tất cả các phương tiện cần thiết để chống khủng bố, buôn bán ma túy trái phép và buôn người". Pháp cũng đề nghị Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres báo cáo lên HĐBA cách thức hỗ trợ hậu cần và tài chính cho lực lượng Sahel.

Tới ngày 21-6, HĐBA LHQ đã nhất trí tuyệt đối thông qua nghị quyết mở đường cho việc triển khai lực lượng quân sự của 5 quốc gia châu Phi tham chiến chống các tay súng Hồi giáo thánh chiến tại khu vực Sahel. Ngày 30-10 vừa qua, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres một lần nữa đã kêu gọi HĐBA LHQ cần có những quyết định kịp thời để hỗ trợ khu vực Sahel của châu Phi trong cuộc chiến chống khủng bố và giải quyết cuộc khủng hoảng nhân đạo tại đây. Ông Antonio Guterres cho biết, LHQ đã đưa ra 4 phương án hỗ trợ lực lượng G5, bao gồm việc thành lập văn phòng của LHQ tại Sahel và chia sẻ nguồn lực từ 13.000 binh lính thuộc lực lượng gìn giữ hòa bình LHQ tại Mali. Để duy trì hoạt động của lực lượng này, dự toán ngân sách phân bổ cho G5 trong năm đầu tiên lên đến 423 triệu euro (499 triệu USD).

HOA HUYỀN