Bởi mục tiêu nổi bật tới Iraq của ông Donald Trump là nhằm tập trung bảo vệ những quan điểm đảo ngược với chính quyền tiền nhiệm của ông Barack Obama. Trước các binh sĩ Mỹ, ông phát biểu bảo vệ quyết định rút hết quân Mỹ khỏi Syria đưa ra trước đó không lâu. Nhà lãnh đạo này cũng không quên nhấn mạnh chính sách “Nước Mỹ trên hết”-“đứa con đẻ” mà vì nó, ông không ngần ngại “quay lưng” hết lần này đến lần khác với những di sản được cho là nổi bật của ông Obama, nhất là liên quan đến vấn đề đối ngoại. Ông cũng khẳng định Mỹ sẽ rút khỏi các liên minh đa quốc gia, bao gồm cả các cuộc chiến tốn kém ở Trung Đông.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: TTXVN

Trong một hành động không ngoài mục đích quảng bá cho chính sách “Nước Mỹ trên hết”, Tổng thống Donald Trump đã ký lên những chiếc mũ in dòng chữ “Make America Great Again" (Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại) cho các binh sĩ Mỹ trong chuyến thăm.

Đáng chú ý, Tổng thống Donald Trump một lần nữa khẳng định Mỹ muốn chấm dứt vai trò “cảnh sát toàn cầu”, vốn là giấc mơ ngày càng khó trở thành hiện thực. Trong một tuyên bố đậm “phong cách” Donald Trump, một doanh nhân có đầu óc thực tế, hay nói đúng hơn là thực dụng, ông thẳng thừng nói rằng: “Các nước khác từ nay trở đi đừng hòng mong chờ Mỹ chiến đấu thay cho mình, trừ phi họ sẵn sàng chi tiền cho việc đó. Mỹ không thể tiếp tục làm cảnh sát toàn cầu”.

Thực ra, không cần Tổng thống Donald Trump phải nhắc lại điều đó ở Iraq, bởi bản thân mục tiêu “Nước Mỹ trên hết” cùng những động thái của ông nhằm theo đuổi mục tiêu suốt thời gian qua đã là cả một thách thức lớn đối với vai trò “cảnh sát toàn cầu” của nước Mỹ. Sau tuyên bố quyết định rút khỏi Syria, nhà lãnh đạo này cũng khẳng định kế hoạch rút một nửa quân số tại Afghanistan về nước.

Nhưng giữa những nghi ngờ và tranh cãi về các quyết định “rút lui” của ông gần đây khỏi chiến trường Trung Đông, trong chuyến thăm đầy tính biểu tượng tới Iraq, Tổng thống Donald Trump muốn nhấn mạnh ông là nhà lãnh đạo “không nói suông”. Điều đó bất chấp cả thực tế quyết định của ông càng khiến nội bộ nước Mỹ lục đục hơn, mà đỉnh điểm là sự ra đi của Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis để phản đối quyết định rút quân khỏi Syria.

Ông James Mattis là người luôn ủng hộ quan điểm sử dụng công cụ sức mạnh để bảo đảm các lợi ích và an ninh quốc gia của Mỹ, cũng như gìn giữ mối quan hệ với các đồng minh để thực thi vai trò “cảnh sát toàn cầu”.

Thực tế là ngay trong chính quyền của ông Donald Trump hiện nay vẫn còn không ít người có tư tưởng trên giống như ông James Mattis, vốn được cho là nền tảng của chính sách đối ngoại truyền thống trải qua các chính quyền Mỹ tiền nhiệm.

Nhưng với nhà lãnh đạo Donald Trump, tư tưởng đó chỉ khiến quân đội Mỹ phải tham gia vào các cuộc chiến tranh không cần thiết trên khắp thế giới. Ông từng không ít lần chỉ trích các cuộc chiến tranh mà các chính quyền Mỹ tiền nhiệm can dự, đồng thời cho rằng việc can thiệp vào những cuộc chiến đó sẽ chẳng góp phần xây dựng nước Mỹ. Thậm chí, khi phàn nàn về các biện pháp an ninh gò bó nhằm bảo đảm an toàn cho chuyến thăm bí mật tới Iraq, ông Donald Trump cũng không quên bày tỏ thái độ đầy ẩn ý rằng: “Đáng buồn khi bạn phải chi hơn 7.000 tỷ USD cho Trung Đông, sau đó trải qua sự bảo mật nghiêm ngặt với chiếc máy bay và những trang thiết bị tốt nhất thế giới, rồi làm mọi thứ để có thể đến nơi an toàn”. Dường như ông Donald Trump muốn ám chỉ việc nước Mỹ đổ tiền của vào Trung Đông thông qua các cuộc chiến tranh bấy lâu nay đều là vô ích.

Một trong những lý do khiến ông Donald Trump đắc cử được cho là chính bởi những cam kết tranh cử đánh trúng tâm lý lo ngại của người dân Mỹ về việc “nước Mỹ đang ngày càng đi xuống” và đang lún sâu vào những cuộc chiến “vô bổ” hao người tốn của.

Ông Donald Trump thừa biết điều gì đã mang lại quyền lực cho mình. Một mũi tên trúng hai đích, việc đưa những lính Mỹ từ các chiến trường trở về cho thấy ông đang thực hiện lời hứa tranh cử làm “nước Mỹ mạnh hơn”, theo kiểu “nước Mỹ trên hết” mà không phải đẩy Mỹ vào các cuộc chiến tranh. Lịch sử sa lầy vào chiến tranh của Washington cho thấy, càng sớm chấm dứt giấc mơ trở thành cảnh sát của thế giới chừng nào, trước tiên là tại Trung Đông, sẽ càng tốt hơn chừng đó cho nước Mỹ.

MỸ HẠNH